|  |  | 

Жаңалықтар Қазақ шежіресі

11-12 миллионға әрең жеткен қазақты қырық руға бөлсек, быт-шыт боламыз – Назарбаев

ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаев мемлекеттің дамуы үшін халықтың бірлігі болуы керек екенін қадап айтты., – деп хабарлайды Tengrinews.kzтілшісі.

Бейсен Құранбек Президенттен руының атын киіміне, көлігіне жазып алатындар жайлы не ойлайтынын сұрады. Елбасы тілшінің сұрағына қайтара сұрақ қойды: “Сен өзің қалай ойлайсың, айтшы, кәне? Өзіңнің ойыңды айтшы маған”, – деді Назарбаев. Оған тілші “Мен былай ойлаймын. Қазақ руға бөлінбейді, қазақ рудан құралады. Яғни ол бізді құрастыруға қызмет етеді”, – деп жауап қатты сол кезде тілші. Осы сәтте Президент “Иә” деп, оның ойына қосылды. Сонымен қатар, Бейсен Құранбек “Әлгіндей қисық әрекеттер қоғамдағы қисық айна тәрізді”, – деді.

“Мен мұны жақтамаймын, – деп қолдау білдірді тілшінің сұрағына елбасы. – Біз ат төбеліндей қазақпыз, біз 80 миллион емеспіз, түрік сияқты, 140 миллион емеспіз орыстар сияқты, миллиард та емеспіз, еуропаның көп елінен азбыз. Егер 11-12 миллионға әрең жеткен қазақты қырық руға бөлетін болсақ быт-шыт боламыз. Ресейдің тарихында, архивінде қазақты қалай жаулап алғаны, жатыр бәрі. Көп тарихшылар біледі, қазақты руға бөліп-жарып жеңген болатын. Қазақ біріккенде Аңырақайда ең қауіпті жауына соққы берген. Неге жеңді? Біріккенде жеңді. Басы біріккенде. Ол жерде “сен қай жақтансың” деп айтқан жоқ. Абылайханның жан-жағында әр жақтың батырлары болды. Егер біз мұндай науқасқа ілінетін болсақ, анау қазіргі Ливияға ұқсап быт-шыт болып кетеміз. Тайпа дейді, “племена” деп жатыр ғой. “Племена” деген біздің ру болып кетсе не болады сонда, не боламыз? Быт-шыт болып, кім болса соның аузында кетеміз, қайтадан бодан боламыз. Ел болайық десек, бірігу керек”, – деді Назарбаев.

Сонымен қатар, Назарбаев мысалға Вьетнам елін келтірді. “Кезінде вьетнамдарды алпауыт құрама штаттары ала алмады қанша соғысса да. Бірлігі мықты, содан кейін рухы күшті ел. Біз ел боламыз десек, келер ұрпақтың жолын ашамыз десек, мұндай науқастан айырылғымыз келсе, әсіресе зиялы қауым өкілдері қолға алуы керек”, – деді елбасы.

Жауабының соңында ҚР Президенті қазақ жастарына кеңесін айтты. Айтуынша, ең нағыз жолдасың, сүйенетін досың, ағайының – еңбекті бірге істеп, қайнасып, қиыншылық пен қуанышты бірге көретін жаныңдағы қызметкер досың болып шығады. “Кім болса – ол болсын. Негізі жоқ болса, ондай адамдардан аулақ болу керек. Мен ағайын-туғаннан алыс жүр деп айтпаймын, қазақ болғаннан кейін жеті атамызды білеміз, ағайын-туғанымызды білеміз, оларды сыйлаймыз, шүйіркелесеміз, той-томалақта да кездесеміз, туысқандарымыз ана дүниеге кеткенде де кездесеміз, шілдеханада да кездесеміз. Бұл бойымызға сіңген жақсы қасиет. Бірақ одан ары бармау керек. Абайдың “Біріңді қазақ, бірің дос, көрмесің істің бәрі бос”, – деген сөзі бар. Мен ылғи айтып жүремін. Әр жерде, әр ауылда осы сөзді жазып қою керек. Біз шылбыр-тізгінді қолымызға алған халықпыз, өліп-өшіп осыған жеттік. Тарихымызда ешуақытта мұндай заман болған жоқ. Қазақ өзін-өзі игеріп, мынадай көлемде, мынадай шекарада тұрған жоқ. (…) Менің айтатыным, бізді сырттан алатын жау жоқ. Бірлігіміз болса қазақ ешкімге бой бермейді. Біз сондай өр өскен халықпыз, намысты халықпыз, қолдан бермейтін, “арым жанымның садағасы” деген халықпыз. Сондықтан ата-бабамыздың қалдырған салт-дәстүрі мен аманатты сақтау үшін біз бір болуымыз керек”, – дей келе елбасы қызмет алу үшін конкурстан өту керек екенін, білімді көрсету керек екенін, жоғарылау үшін барлық сатыдан өту керек екенін айтып, кеңес берді. “Меритократия деген, мысалы, аудан әкімі болу үшін бірінші ауыл әкімі болып алу керек. Облыс әкіміне жақындау үшін қала мен аудан әкімі болу керек. Ешкім ағайын-туғанмен жүре алмайды. Мысалы Назарбаев университетін басқарып отырған жапон ғалымын айтайық, оның “блат-сват” дегені жоқ. Онда 10 мың бала тапсырады, он мыңның 500-і ғана білімімен түсе алады. Осындай болатын болсақ, біліміміз өркендейді. Нағыз білімді, қолынан жұмыс келетін адамдар билікке келеді. Бізге сол керек”, – деп аяқтады жауабын елбасы.

Related Articles

  • Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін

  • Тек тілге байланысты…

    Тек тілге байланысты…

    Қазақ Республикасында бір ғана мемлекеттік тіл бар. Ол- қазақ тілі. Қазақ тілінен басқа ешбір екінші тілге мемлекеттік мәртебе берілмеуі керек! Отыз жылдан астам уақыттан бері геосаяси ахуалды сылтауратып келдік. Енді біздің де мінезімізді һәм мысымызды көрсететін уақыт келді. ҚР-ның азаматы һәм салық тапсырушы қатардағы тұрғыны ретінде талап етемін! Алдағы бес жылда Қазақ Республикасында елеулі демографиялық өзгерістер болады. Атап айтқанда 2030 жылынан кейін қазақтардың республикадағы жалпы үлесі 80-85% ке дейін артады. Славян халықтарының өсімі азайып 10%-ға дейін түседі. Есесіне елдегі түркітілдес өзбек, татар, ұйғырлардың өсімі еселеп өсіп тіпті 10-15 жылда орыстардың орнын басып озуы мүмкін. Сол кезде Қазақ Республикасындағы жалпы түркітілдес халықтардың үлес салмағы 85-90% ке жетеді. Нәтижесінде қазақ мектептерінің саны,

  • “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін. “Жаңа конституцияның” 9-бап 2-тармағы тұрғанда құжаттар ешқашан қазақша жасалмайды. Тек аударма тілі болып қалады. Себебі мемлекеттік бюрократия 9-баптың 2-тармағына сүйеніп, іс-қағаздарды орысша жасап үйренген. Сол себепті іс-қағаздың бәрі алдымен орысша жасалады, кейін қазақшаға қалай болса солай аударылады. Сол себепті 1-тармақтың болғаны қазақ тілінің нағыз мемлекеттік тіл мәртебесінде болуына еш көмектесе алмайды. Бір ғана жолы бар: конституцияда мемлекеттік тіл де, ресми тіл де – қазақ тілі деп тайға таңба басқандай жазылып тұруы керек. Құжаттың мемлекеттік тілдегі нұсқасының ғана заңды күші болуы тиіс. Сол кезде басқа тілдердегі нұсқасы жай аудармасы болады. Сол кезде ғана қазақ

  • Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

    Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

     Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда

  • “Төңкеріс жасауға машықтанғандар” кім? Қаңтар құпиясы ашылса, салдары не болады? Депутатпен сұхбат

    “Төңкеріс жасауға машықтанғандар” кім? Қаңтар құпиясы ашылса, салдары не болады? Депутатпен сұхбат

    Нұрбек ТҮСІПХАН Қазақстан парламенті мәжілісінің депутаты, заңгер Абзал Құспан Азаттыққа сұхбат беріп отыр. Астана, 26 қазан, 2023 жыл Қаңтарды кім ұйымдастырғанын билік біле ме, білсе неге ашық айтпады? Парламентте неге Қаңтар бойынша тағы тыңдау өтпейді? Президент Тоқаев Қаңтар “төңкеріс жасауға әбден машықтанған мамандардың жетекшілігімен” ұйымдастырылды деді. Олар кімдер? Мәжіліс депутаты Абзал Құспан осы сұрақтарға жауап берді Азаттық: Абзал мырза, сіз – Қаңтар оқиғасына бір тараптан емес, жан-жағынан қарауға мүмкіндік алған адамсыз. Ең алдымен сол оқиғаға тікелей қатыстыңыз, жұртты алаңға шығуға шақырдыңыз. Одан кейін қанды қырғында қамауға алынғандарды босатуға ат салысып, заңгер ретінде де араластыңыз. Одан бөлек мәжіліс депутаты есебінде де жаңа бір ракурстан қарап отырсыз. Айтыңызшы, жан-жағынан қарағанда Қаңтар оқиғасында сізге

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: