|  |  | 

Jañalıqtar Qazaq şejiresi

11-12 millionğa äreñ jetken qazaqtı qırıq ruğa bölsek, bıt-şıt bolamız – Nazarbaev

QR Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev memlekettiñ damuı üşin halıqtıñ birligi boluı kerek ekenin qadap ayttı., – dep habarlaydı Tengrinews.kztilşisi.

Beysen Qwranbek Prezidentten ruınıñ atın kiimine, köligine jazıp alatındar jaylı ne oylaytının swradı. Elbası tilşiniñ swrağına qaytara swraq qoydı: “Sen öziñ qalay oylaysıñ, aytşı, käne? Öziñniñ oyıñdı aytşı mağan”, – dedi Nazarbaev. Oğan tilşi “Men bılay oylaymın. Qazaq ruğa bölinbeydi, qazaq rudan qwraladı. YAğni ol bizdi qwrastıruğa qızmet etedi”, – dep jauap qattı sol kezde tilşi. Osı sätte Prezident “Iä” dep, onıñ oyına qosıldı. Sonımen qatar, Beysen Qwranbek “Älgindey qisıq äreketter qoğamdağı qisıq ayna tärizdi”, – dedi.

“Men mwnı jaqtamaymın, – dep qoldau bildirdi tilşiniñ swrağına elbası. – Biz at töbelindey qazaqpız, biz 80 million emespiz, türik siyaqtı, 140 million emespiz orıstar siyaqtı, milliard ta emespiz, europanıñ köp elinen azbız. Eger 11-12 millionğa äreñ jetken qazaqtı qırıq ruğa böletin bolsaq bıt-şıt bolamız. Reseydiñ tarihında, arhivinde qazaqtı qalay jaulap alğanı, jatır bäri. Köp tarihşılar biledi, qazaqtı ruğa bölip-jarıp jeñgen bolatın. Qazaq birikkende Añıraqayda eñ qauipti jauına soqqı bergen. Nege jeñdi? Birikkende jeñdi. Bası birikkende. Ol jerde “sen qay jaqtansıñ” dep aytqan joq. Abılayhannıñ jan-jağında är jaqtıñ batırları boldı. Eger biz mwnday nauqasqa ilinetin bolsaq, anau qazirgi Liviyağa wqsap bıt-şıt bolıp ketemiz. Taypa deydi, “plemena” dep jatır ğoy. “Plemena” degen bizdiñ ru bolıp ketse ne boladı sonda, ne bolamız? Bıt-şıt bolıp, kim bolsa sonıñ auzında ketemiz, qaytadan bodan bolamız. El bolayıq desek, birigu kerek”, – dedi Nazarbaev.

Sonımen qatar, Nazarbaev mısalğa V'etnam elin keltirdi. “Kezinde v'etnamdardı alpauıt qwrama ştattarı ala almadı qanşa soğıssa da. Birligi mıqtı, sodan keyin ruhı küşti el. Biz el bolamız desek, keler wrpaqtıñ jolın aşamız desek, mwnday nauqastan ayırılğımız kelse, äsirese ziyalı qauım ökilderi qolğa aluı kerek”, – dedi elbası.

Jauabınıñ soñında QR Prezidenti qazaq jastarına keñesin ayttı. Aytuınşa, eñ nağız joldasıñ, süyenetin dosıñ, ağayınıñ – eñbekti birge istep, qaynasıp, qiınşılıq pen quanıştı birge köretin janıñdağı qızmetker dosıñ bolıp şığadı. “Kim bolsa – ol bolsın. Negizi joq bolsa, onday adamdardan aulaq bolu kerek. Men ağayın-tuğannan alıs jür dep aytpaymın, qazaq bolğannan keyin jeti atamızdı bilemiz, ağayın-tuğanımızdı bilemiz, olardı sıylaymız, şüyirkelesemiz, toy-tomalaqta da kezdesemiz, tuısqandarımız ana düniege ketkende de kezdesemiz, şildehanada da kezdesemiz. Bwl boyımızğa siñgen jaqsı qasiet. Biraq odan arı barmau kerek. Abaydıñ “Biriñdi qazaq, biriñ dos, körmesiñ istiñ bäri bos”, – degen sözi bar. Men ılği aytıp jüremin. Är jerde, är auılda osı sözdi jazıp qoyu kerek. Biz şılbır-tizgindi qolımızğa alğan halıqpız, ölip-öşip osığan jettik. Tarihımızda eşuaqıtta mwnday zaman bolğan joq. Qazaq özin-özi igerip, mınaday kölemde, mınaday şekarada twrğan joq. (…) Meniñ aytatınım, bizdi sırttan alatın jau joq. Birligimiz bolsa qazaq eşkimge boy bermeydi. Biz sonday ör ösken halıqpız, namıstı halıqpız, qoldan bermeytin, “arım janımnıñ sadağası” degen halıqpız. Sondıqtan ata-babamızdıñ qaldırğan salt-dästüri men amanattı saqtau üşin biz bir boluımız kerek”, – dey kele elbası qızmet alu üşin konkurstan ötu kerek ekenin, bilimdi körsetu kerek ekenin, joğarılau üşin barlıq satıdan ötu kerek ekenin aytıp, keñes berdi. “Meritokratiya degen, mısalı, audan äkimi bolu üşin birinşi auıl äkimi bolıp alu kerek. Oblıs äkimine jaqındau üşin qala men audan äkimi bolu kerek. Eşkim ağayın-tuğanmen jüre almaydı. Mısalı Nazarbaev universitetin basqarıp otırğan japon ğalımın aytayıq, onıñ “blat-svat” degeni joq. Onda 10 mıñ bala tapsıradı, on mıñnıñ 500-i ğana bilimimen tüse aladı. Osınday bolatın bolsaq, bilimimiz örkendeydi. Nağız bilimdi, qolınan jwmıs keletin adamdar bilikke keledi. Bizge sol kerek”, – dep ayaqtadı jauabın elbası.

Related Articles

  • “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • ABAQ ANA JÄNE TASBIKE ANA

    ABAQ ANA JÄNE TASBIKE ANA

    Mämi bi Jwrtbaywlınıñ şejiresinde aytıluınşa Kerey wlısınıñ arğı tegi – Şep, Sep, Baylau, Qoylau, Eldey, Köldey, Izen, Jusan sekildi taypalardan taraladı eken. Atalğan taypalardıñ birazı eski tarih betterinen kezdesse, endi bir bölimi qazirge deyin Kerey ruındağı atalardıñ esimi retinde atalıp keledi. Mwnıñ bir sebebin arğı tarihtağı atalardıñ atı öşpesin dep keyingi wrpaqtarınıñ atalar atın qayta jañğırtıp qoyğan dästürinen qarau kerek. Abaq atauına kelsek, arıda Kerey hanzadaları men hanışalarınıñ arasında Abaq, Abaqberdi, Abahan, Abaqtay, Abaqay, Abaq bike sındı esimder bolğan. Sol ata-apalarınıñ jolın jalğağan, tozıp ketken Kerey eliniñ basın qosıp, oğan äz ana bolğan Abaq esimdi qasietti ana ömirde bolğan adam. Qazaq tarihında ru atına aynalğan äz analar az bolmağan. Körnekti jazuşı,

  • Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz

  • TARIH ĞILIMI QAZİR EZOTERIKALIQ TOPTARDIÑ  MENŞİGİNDE

    TARIH ĞILIMI QAZİR EZOTERIKALIQ TOPTARDIÑ  MENŞİGİNDE

         Şığıstanuşı-tarihşı Ömir Twyaqbaydıñ bwrında da «Qazaqqa qanday tarih kerek? Täuelsizdik kezeñinde jasalğan tarihi mistifikaciyalar hronikası» dep atalatın maqalasın  (22.05. 2025. Zhasalash.kz) oqıp em. Riza bolğam. Jaqında Ö. Twyaqbaydıñ «Qazaqstanda tarihi bwrmalaular men mifterge tosqauıl qoyudıñ joldarı» (02.10. 2025. Zhasalash.kz) attı tağı bir maqalasımen jäne tanıstıq. Öte özekti mäseleni köteripti. Tarihta orın alıp jürgen jağımsız jayttar turasında oy tolğaptı. Jurnalisterdi, blogerlerdi ayıptaptı. Tarihtan arnayı käsibi dayındığı joq, bärin büldirip boldı dep.  Keleñsizdikti toqtatudıñ naqtı joldarın wsınıptı. Bwğan da köñilimiz bek toldı. Äytse de tarihtı bwrmalauğa, öz ötirikterin nasihattauğa tek jurnalister men blogerler ğana emes, «arnayı käsibi dayındığı bar» «tarihşılardıñ» da «zor üles» qosıp jatqanın bayandap, aytılğan pikirdi odan äri örbitip, jalğastırayıq.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: