|  |  | 

Jañalıqtar Qazaq şejiresi

11-12 millionğa äreñ jetken qazaqtı qırıq ruğa bölsek, bıt-şıt bolamız – Nazarbaev

QR Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev memlekettiñ damuı üşin halıqtıñ birligi boluı kerek ekenin qadap ayttı., – dep habarlaydı Tengrinews.kztilşisi.

Beysen Qwranbek Prezidentten ruınıñ atın kiimine, köligine jazıp alatındar jaylı ne oylaytının swradı. Elbası tilşiniñ swrağına qaytara swraq qoydı: “Sen öziñ qalay oylaysıñ, aytşı, käne? Öziñniñ oyıñdı aytşı mağan”, – dedi Nazarbaev. Oğan tilşi “Men bılay oylaymın. Qazaq ruğa bölinbeydi, qazaq rudan qwraladı. YAğni ol bizdi qwrastıruğa qızmet etedi”, – dep jauap qattı sol kezde tilşi. Osı sätte Prezident “Iä” dep, onıñ oyına qosıldı. Sonımen qatar, Beysen Qwranbek “Älgindey qisıq äreketter qoğamdağı qisıq ayna tärizdi”, – dedi.

“Men mwnı jaqtamaymın, – dep qoldau bildirdi tilşiniñ swrağına elbası. – Biz at töbelindey qazaqpız, biz 80 million emespiz, türik siyaqtı, 140 million emespiz orıstar siyaqtı, milliard ta emespiz, europanıñ köp elinen azbız. Eger 11-12 millionğa äreñ jetken qazaqtı qırıq ruğa böletin bolsaq bıt-şıt bolamız. Reseydiñ tarihında, arhivinde qazaqtı qalay jaulap alğanı, jatır bäri. Köp tarihşılar biledi, qazaqtı ruğa bölip-jarıp jeñgen bolatın. Qazaq birikkende Añıraqayda eñ qauipti jauına soqqı bergen. Nege jeñdi? Birikkende jeñdi. Bası birikkende. Ol jerde “sen qay jaqtansıñ” dep aytqan joq. Abılayhannıñ jan-jağında är jaqtıñ batırları boldı. Eger biz mwnday nauqasqa ilinetin bolsaq, anau qazirgi Liviyağa wqsap bıt-şıt bolıp ketemiz. Taypa deydi, “plemena” dep jatır ğoy. “Plemena” degen bizdiñ ru bolıp ketse ne boladı sonda, ne bolamız? Bıt-şıt bolıp, kim bolsa sonıñ auzında ketemiz, qaytadan bodan bolamız. El bolayıq desek, birigu kerek”, – dedi Nazarbaev.

Sonımen qatar, Nazarbaev mısalğa V'etnam elin keltirdi. “Kezinde v'etnamdardı alpauıt qwrama ştattarı ala almadı qanşa soğıssa da. Birligi mıqtı, sodan keyin ruhı küşti el. Biz el bolamız desek, keler wrpaqtıñ jolın aşamız desek, mwnday nauqastan ayırılğımız kelse, äsirese ziyalı qauım ökilderi qolğa aluı kerek”, – dedi elbası.

Jauabınıñ soñında QR Prezidenti qazaq jastarına keñesin ayttı. Aytuınşa, eñ nağız joldasıñ, süyenetin dosıñ, ağayınıñ – eñbekti birge istep, qaynasıp, qiınşılıq pen quanıştı birge köretin janıñdağı qızmetker dosıñ bolıp şığadı. “Kim bolsa – ol bolsın. Negizi joq bolsa, onday adamdardan aulaq bolu kerek. Men ağayın-tuğannan alıs jür dep aytpaymın, qazaq bolğannan keyin jeti atamızdı bilemiz, ağayın-tuğanımızdı bilemiz, olardı sıylaymız, şüyirkelesemiz, toy-tomalaqta da kezdesemiz, tuısqandarımız ana düniege ketkende de kezdesemiz, şildehanada da kezdesemiz. Bwl boyımızğa siñgen jaqsı qasiet. Biraq odan arı barmau kerek. Abaydıñ “Biriñdi qazaq, biriñ dos, körmesiñ istiñ bäri bos”, – degen sözi bar. Men ılği aytıp jüremin. Är jerde, är auılda osı sözdi jazıp qoyu kerek. Biz şılbır-tizgindi qolımızğa alğan halıqpız, ölip-öşip osığan jettik. Tarihımızda eşuaqıtta mwnday zaman bolğan joq. Qazaq özin-özi igerip, mınaday kölemde, mınaday şekarada twrğan joq. (…) Meniñ aytatınım, bizdi sırttan alatın jau joq. Birligimiz bolsa qazaq eşkimge boy bermeydi. Biz sonday ör ösken halıqpız, namıstı halıqpız, qoldan bermeytin, “arım janımnıñ sadağası” degen halıqpız. Sondıqtan ata-babamızdıñ qaldırğan salt-dästüri men amanattı saqtau üşin biz bir boluımız kerek”, – dey kele elbası qızmet alu üşin konkurstan ötu kerek ekenin, bilimdi körsetu kerek ekenin, joğarılau üşin barlıq satıdan ötu kerek ekenin aytıp, keñes berdi. “Meritokratiya degen, mısalı, audan äkimi bolu üşin birinşi auıl äkimi bolıp alu kerek. Oblıs äkimine jaqındau üşin qala men audan äkimi bolu kerek. Eşkim ağayın-tuğanmen jüre almaydı. Mısalı Nazarbaev universitetin basqarıp otırğan japon ğalımın aytayıq, onıñ “blat-svat” degeni joq. Onda 10 mıñ bala tapsıradı, on mıñnıñ 500-i ğana bilimimen tüse aladı. Osınday bolatın bolsaq, bilimimiz örkendeydi. Nağız bilimdi, qolınan jwmıs keletin adamdar bilikke keledi. Bizge sol kerek”, – dep ayaqtadı jauabın elbası.

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ

  • Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

    Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

    Europa jüreginde aşılğan geştal't. Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı? Elimizde Almatı halqı jaña taksi aşıp, al Şımkent halqı özbek körşisimen birge keşki matçtı tamaşalayın dep otırğanda qazaq ümitin arqalağan Airbus motorın dürildetip, Bryussel'ge wşıp ketken bolatın. Prezident Toqaev geosayasi qaqtığıstar, sauda soğıstarı, sankciyalıq qısım men logistikalıq täuekelder küşeyip jatqan bwl zamanda Qazaqstannıñ investiciya üşin eñ tınış aylaq ekenin tağı bir eske salu üşin bara jatqanı anıq. Tura osı sapar aldında Fitch Qazaqstannıñ VVV reytingin rastap, mıqtı argumentti qaltamızğa salıp jiberdi. Bryussel' Europa kapitalınıñ söresi ekenin bilemiz. Sol sörede jatqan milliard euro investiciyağa biz qol salğanda, bastısı eşkim “täyt” demeui kerek. Sondıqtan Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Bel'giya Prem'er-ministri Bart de Vevermen

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: