Қазақстандағы ерекше жеті мешіт

| Apr 17, 2016

Қазақстан халқының 70 %-ы ислам дінін ұстанады. Бұл шамамен 11 млн-нан астам тұрғын. Осы орайда islam.kz сайты еліміздегі ерекше жеті мешітті назарларыңызға ұсынады.

Ел мұсылмандары үшін қазақ топырағында әр уақытта көптеген мешіттер бой көтерді. Оның алғашқыларының бірі – IX ғасырда Маңғышлақ түбегінің жартасында тұрғызылған «Шақпақ ата» мешіті.

Қазіргі уақытта Қазақстанда 2700-ге жуық мешіт бар. Төмендегі тізімде ерекше әрі құрылысы ғажап мешіттер тізбектелген:

1. «Әзірет Сұлтан» мешіті

«Әзірет Сұлтан» мешіті – Астанада орналасқан, Қазақстандағы және Орта Азия елдерінің ішінде ең ірі мешіт саналады. Мешіт құрылысы 2010-2012 жыл аралығында үш жылда бой көтерді. Құлшылық үйінің 9 күмбезі, 77 метрлік 4 мұнарасы бар, сыйымдылығы он мың адамға арналған.

2. Семей мешітіөлісті

Семей мешіті – Қазақстандағы ең ескі мешіттердің бірі. Құрылысы 1852 жылы басталған. Кірпішпен көркемделген 14 терезесі мешіттің негізгі көркі болып табылады.

3. Павлодар қаласындағы «Мәшһүр Жүсіп» мешіті

Павлодар қаласындағы «Мәшһүр Жүсіп» мешіті өзіндік сәулетімен ерекшеленеді. Ғимарат жобасы сегізбұрышты жұлдызды бейнелейді. Алайда, оның ең қызықты тұсы– шаңырақ іспеттес көтерілген күмбезі. Ол ежелгі түркі үйлерінің күмбезін көрсетеді.

4. Қарағанды орталық мешіті

Қарағанды орталық мешіті – Қазақстандағы үлкен мешіттердің бірі, сыйымдылығы 4 000 адамды қамтиды. Ғимарат дәстүрлі классикалық ислам архитектруасы бойынша тұрғызылған. Орталық үлкен күмбезі және төрт бұрышта мұнаралары бар. Мешіт интерьері қазақ халқының оюларымен көркемделген.

5. Қостанай мешітіі

Ең эклектикалық мешіт Қостанай қаласына тиесілі. Ол 1893 жылы салынған. Мешіттің ерекшелігі ғимарат құрылысында ислам архитектурасы мен эклектика элементтерін үйлестірілуінде.

6. Көкшетау қаласындағы «Науан Хазрет» мешіті

Көкшетау қаласындағы «Науан Хазрет» мешіті – еліміздегі ағаштан тұрғызылған сирек мешіттің бірі. Ғибадатхананың тарихы да ғасырға татиды, 1904 жылы іргетасы қаланған.

7. Қазақстандағы «қытайлық үлгідегі» мешіт

Қазақстандағы «қытайлық үлгідегі» мешіт Қытаймен шекаралас жатқан Жаркент қаласында орналасқан. Бұл ғажап ғимарат 1895 жылы қытайлық сәулетші Хон Пиктің жобасы негізінде салынған.

Дереккөз: Nur.kz

ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Наурыз мерекесі құрметіне Панфилов көшесіндегі Сахнада «Ән қанатындағы Наурыз» атты дәстүрлі өнерде жүрген жас орындаушылардың ән кеші өтті.

kerey.kz

Бүгін Алматы қаласы әкімдігі Мәдениет басқармасының ұйымдастыруымен Панфилов көшесі бойындағы сахнада Наурыз мерекесіне арналған «Ән қанатындағы Наурыз» атты жас орындаушылардың дәстүрлі ән кеші жоғары деңгейде өтті. Алматы қаласы ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап ұлт мәдениетінің ұйытқысы, ордасы қызметін атқарып келеді. Дәстүрлі өнердің ірі өкілдері, зерттеушілері осы қалада тұрып, еңбек етті. Қазір де профессионалдық типтегі дәстүрлі музыканың ең ірі ошағы – Алматы. Мұнда этномузыканың белгілі қайраткерлері, дәстүрлі домбырашы, қобызшы, сыбызғышы, әнші-термешілер әзірлейтін арнаулы орта және жоғары оқу орындары, өнер ұжымдары шоғырланған. Қазақ көне музыка аспаптарының жер бетіндегі жалғыз музейі мен еліміздегі жалғыз дәстүрлі өнер театры да осында. Соңғы уақыттары Алматы қаласында дәстүрлі өнерді насихаттап жүрген жас өнерпаздардың арнайы ән кеші өтпеп еді.
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді