|  |  | 

Köz qaras Sayasat

Marat Bäydildäwlı:   ELİMİZDİ ÖZGERİSTER KÜTEDİ

Nursultan -Daryga

«Adam aqiqattı bas közimen körmeydi, aqıl közimen köredi» deydi Şähkärim Qwdayberdiwlı. Men de elimizdiñ tayau bolaşağına qatıstı özimşe «aqıl közimen» qarağan keybir oylarımmen böliskim keledi. Sonımen Baqıtjan Sağıntaevtıñ Ükimeti doğarısqa ketkenin bäriñiz bilesizder. Mwnıñ astarında ne sır bar? Elimizdi qanday özgerister kütip twr? Soğan barlau jasap körelik.

Memleket basşısınıñ 21 aqpan küngi mälimdemesinde «Ükimet müşeleri, ministrler, äkimder halıqpen jwmıs istey almadı, sonday-aq jwrtşılıqtıñ problemalarına qwlaq asıp, atqarılıp jatqan ister men sayasattı tüsindiru jwmıstarın jürgizuge şaması kelmedi» degen kinä tağıldı. Onımen kelispeuge bolmaydı.

Meniñşe endi oqiğalar barısı bılay örbidi. «Nwr Otan» partiyasınıñ 27 aqpanda ötetin kezekti s'ezinde Memleket basşısı äleumettik qoldaudı küşeytuge jäne azamattardıñ twrmıs sapasın arttıruğa arnalğan birqatar şaralar wsınatını anıq. Mwnıñ bäri ıqtimal äleumettik silkinisterdiñ aldın aluğa bağıttaladı. Ol üşin eñ aldımen halıqtıñ kedey, baspanasız, äljuaz toptarın qoldauğa bağıttalğan şaralar josparlanadı. Qomaqtı qarjı qarastırıladı.

Konstituciyağa özgerister men tolıqtırular engizu mäselesi de qozğaluı öte mümkin.

Odan soñ QR Prezidentiniñ öz erkimen doğarısqa ketetindigi jariyalanadı. Sol sätte 2018 jılğı 5 şildedegi Qazaqstan Respublikasınıñ Qauipsizdik Keñesi turalı № 178-Vİ QRZ zañı küşin kiredi. Prezident tağınan tüsken Nwrswltan Nazarbaev Qauipsizdik keñesiniñ Törağası tağına auısadı äri Elbası mindetin saqtap qaladı. Wmıtpayıq, atalğan zañnıñ 1-babınıñ 2 tarmağına säykes: «Qazaqstan Respublikasınıñ Twñğış Prezidentine – Elbasına onıñ tarihi missiyasına baylanıstı Qauipsizdik Keñesin Törağa retinde basqaru qwqığı ömir boyı tiesili».

Sodan jwrt kütip jürgendey, Qazaqstanda Prezident saylauı jariyalanadı. Bwl saylauğa 5-6 twlğa tüsedi. Onıñ işinde esimi halıqaralıq qauımdastıqqa mälim Qasım-Jomart Toqaev pen Dariğa Nazarbaeva mindetti türde boladı. Biraq Prezidenttik lauazımğa ötuge Dariğanıñ el işinde abıroyı da, bedeli de joq. Sondıqtan şahmat taqtasındağı jüris siyaqtı «hod konem» jasaladı. YAğni Prezidenttik saylauda jeñiske 66 jastağı Qasım-Jomart jetedi.

Dariğa “körnekti qayratker” retinde Senat Törağalığına ötedi. Mwnıñ aldında qos palatası birdey taratılıp, Parlamentke jaña saylau ötedi degen söz. Bir-eki jıldan keyin Qasekeñ «öz erkimen» doğarısqa ketkende, onıñ prezidenttik ornı Ata zañnıñ 48-babınıñ İ tarmağına säykes avtomattı türde Dariğağa bwyıradı. Osı kezeñniñ bärinde QauKeñes törağası is jüzinde Memleket basşısı bolıp qala beredi.

Jaña, kezekti 11-şi Ükimet prezidenttik saylaudan keyin ğana jasaqtaladı dep oylaymın. Öytkeni qazir jaña Ükimet qwrılsa Prezident doğarısqa ketken boyda ol da doğarısqa ketuge tiis. Jaña prezident saylanğanğa deyin birinen keyin biri eki ükimettiñ auısuı tiimsiz. Sondıqtan Ükimet basşısınıñ m.a. A.Mamin amalsız biraz uaqıt küte twratın şığar.

Mwnıñ bäri boljam ğana. Ömir degen qanday scenariyden de kürdeli. Kütpegen özgerister bola berui mümkin. “Är närsede qayır bar” demekşi, bärimizge şınayı täuelsiz Qazaqstanda ömir süruge näsip etsin!

Marat Bäydildäwlı (Toqaşbaev)

facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

1 pikir

  1. Ğaliy Baysımaq

    Baydilda ulu aytqan senary da əbden bolıuı ıqtıymal kim biledi. Qəzir el işinde Dariğanıñ bedeli coq. Al Qasım Comart Toqay mırzanı el burunnan biledi. Bir zañdı suraq tıuındaydı. Toqay da qıuırşaq prezident rölün somdaydı ma? Degen oy kelip otur? Əlde bir müyüzin körseter me? Prezident bitkenge qanat bitedi emes pe?! Əy qaydam bir eki cıldan keyin de el Dariğanı caqtıra qoymas. Esalañ ekenin bəri biledi ğoy. Basında bir şarigi kem. Qaytken künniñ özünde halıq özü saylau kerek başşısın. Olay bolmağan cağdayda halıq atqa minedi sözsüz. Köterilis bolup ketiui mümkün. Al Dosum Sətbay mırza dəl aytıp otur. Bolaşaq prezident Nazarbaydıñ közi tirisinde auısatını öte zañdı olay bolmasa bəri teketireske aynalıp taqqa talas bastalıuı mümkün. Bərinen de osı cağı qıyın bolğalı tur. Eñ abzalı ədil saylau ötkizsin. Tüssin bəri kandidatutasın usınıp. Toqay Tasmağanbet Dariğaş Ömirzaq Şökey Muqtar Əblyaz Erkin qazaq Ercan Turğımbay Berdibek Saparbay siyaqtı dökeyler. Halıq işinen qalağanın tañdap aladı. Solay emes pe?

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: