Bwl bizdiñ añğaldığımız ba, nadandığımız ba kim bilgen…
kerey.kz
Äyteuir mağan bizdiñ qoğamnıñ el qorğau, jer qorğau, memlekettilikti qorğauğa qatıstı pikirleri eşqaşan wnağan emes. “Elge qıtaydan qauip tönse, orıs qorğap beredi, orıstan qauip tönse, qıtay qorğap beredi, tälipterden qauip tönse, ana ekeui qorğap beredi”. Bizde bäri osınday “geosayasatkerler”. Biraq osı “geosayasatkerler” qorğap beretin kökeleri qorğap alğannan soñ, seni memleket retinde moyındaudı qoyıp qwramına qosıp alatının tüsinedi ma eken älde osılar birdemesin tegin qorğap beredi degenge ras, mültiksiz sene me eken. Bwnday paternalistik pikirdegi adamdar meniñşe öz memleketi üşin şöp basın sındırğısı kelmeytin “halyavşikter”. Memleket bolğasın onıñ qauipsizdigi degen boladı, onıñ janjaldarı, tipti soğısı da boladı, ol üşin ölu degen de bar, soğan halıqtıñ ideyalıq dayındığı bolu kerek degen tüsinik, meniñşe bizdiñ adamdarda joq.
Säykesinşe bwlardıñ bireuiniñ de auızınan “biz özimizdi özimiz qorğauımız kerek, onıñ mınanday joldarı bar” degendi estimeppin.
“Biz azbız, beyşaramız, andaymız” degen äñgime de bwl jerde jürmeydi. Kezinde halqınıñ sanı 2 – 3 mln ğana bolatın Izrail' özinen jüz ese köp 300 mln araptı soğısta tize büktirip qazir qwdiretti äsker qwrıp aldı. Qazir sol Izrail' – 400 mln arapqa des bermey otırğan äskeri derjava. “Halıq sanınıñ azdığı” degen äñgime – zamanaui qarulardı meñgerip, äskerin mwzday qarulandırıp, käsibi bilikti äsker qwrıp, onıñ sapasın joğarğı deñgeyge jetkizgen memleketter üşin tük emes, ol tek beyşaranıñ äñgimesi.
Deni dwrıs jwrt, soğısta äskerdiñ sanı emes, onıñ sapası şeşuşi röl oynaytının bayağıda tüsinip bärin soğan salıp jatır. 
Qazir mıqtı dayındıqtan ötken, mwzday qarulanğan on şaqtı adamnan twratın top, bir rota bosbelbeu sarbazıñızdan artıq, sol bir top, bir qauım boqmwrın soldattı op – oñay jayratıp kete saladı. AQŞ tıñ Auğanstandağı, basqa elderdegi operaciyaları sonı däleldep keledi. Zamanaui jaraqtar asınğan amerikandıq sarbazdar tüngi de kündizgi de jorıqtarğa öte beyim, jabayı tälipterdi pıtırlatıp qoyday qırdı.
Al äskeri tehnikañız üzdik bolsa soğıs dalasında kimniñ qojayın bolatının tağı da sol Izrail' däleldep berdi. Izrail', sovettiñ tot basqan qarularımen qarulanğan arap elderiniñ äskerlerin özine qaray bir qadam attap bastırmadı.
Al endi biz siyaqtı – teriskeyinde ömiri jerge toymaytın meşkey orısı bar, küngeyinde “kalaşnikov” avtomatına süyengen kir – kir qabasaqal tälipteri bar, şığısında milliard qıtay nöpiri bar “geografiyalıq qorada” otırğan halıqtıñ öz qorğanısına qatıstı ideyası tek jauıngerdiñ ideyasınday boluı kerek. Al ol halıqtıñ onday nieti, maqsatı bolmasa oğan memleket atanıp ne kerek?
Bayağıda, 1939 jılı 150 mln halqı bar KSRO memleketi, 3 mln halıq sanı bar Finlyandiya memleketine soğıs aşıp at qoyğanda, findar oğan asqan qaysarlıqpen toytarıs berip, öz memlekettiligin qorğap qalğan eken. Findar sol kezde biraz jerinen ayırıldı ärine, biraq olar memlekettiligin qorğap qaldı. Sonda Britaniya prem'er ministri – U. Çerçill' bwl jöninde “eger memleket soğıs pen sordıñ ekeuinen, sordı tañdaytın bolsa, ol memleket sorlı da bolıp ülgeredi, alasapıran soğıstı da köredi, findar arlı biik halıq bop şıqtı, olar ar men namıstı tu etip basqa joldı tañdadı” dep osı finniñ öjettigine tänti bolıp, atalı sözin aytqan eken. Mine, sizderge ideyalıq dayındıq pen qaysarlıqtıñ ülgisi.
Ökinişke oray, bizde bwnıñ birde bireui joq eken:
1. “özimizdi özimiz qorğauımız kerek” degen ideya.
2. Käsibi bilikti äsker.
3. Ozıq äskeri tehnika, tehnologiya.
4. Jerimiz üşin ölemiz, jan beremiz, soğısamız degen tabandılıq.
Oljas Äbil facebook paraqşasınana alındı
Pikir qaldıru