Biografiya

Ämirjan Sağidrahmanwlı Qosanov (13 mamır 1964 jıl, Sapaq auılı, Aral audanı, Qızılorda oblısı) — qazaqstandıq sayasatker, qoyğam qayratkeri, jurnalist.

Otbası jäne balalıq şağı

1964-jılı 13-mamırda Qızılorda oblısı Aral audanınıñ Sapaq beketinde köpbalalı temirjolşınıñ otbasında düniege keldi.

1981-jılı Qızılorda oblısı Jañaqazalı stansasındağı №17 qazaq orta mektebin bitirdi.

1981-1982 jıldar – Jañaqazalı stansasındağı №716 qwrılıs-montaj poyızınıñ slesari.

1982-jıldan – QazMU jurnalistika fakul'tetiniñ studenti.

1983-1985-jıldarı – Keñes Armiyasınıñ qatarında qızmet atqardı (Mäskeu qalası).

1985-jılı oquın jalğastırdı. Fakul'tet komsomol komitetiniñ hatşısı bop saylandı. Lenindik stipendiya iegeri boldı.

1989-jılı universitetti üzdik tämamdadı.

Äkesi – Sağidrahman Ağıbetwlı Qosanov. Anası – Aqqız Nağaşıbayqızı Qosanova.

Jwbayı – Roza Mwratqızı Qosanova.

Balaları – Indira, Tomiris, Ğalımjan

Qızmet jolı jäne sayasi mansap

1989-jıldıñ naurızınan – respublikalıq «Socialistik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetiniñ tilşisi. 1990-jıldıñ mausımında balama negizde (4 ümitkerdiñ arasınan) Almatı qalası Frunze (qazirgi Medeu) audandıq komsomol komitetiniñ birinşisi hatşısı bop saylandı. Keyinirek – Qazaqstan LKJO Ortalıq komitetiniñ sayasat böliminiñ meñgeruşisi, QR Jastar isteri jönindegi Memlekettik komitetiniñ BAQ-pen jwmıs böliminiñ bastığı.

1993-jıldıñ säuirinen – Jastar isi jönindegi jastar komiteti törağasınıñ orınbasarı. 1994-jıldıñ naurızınan – QR Jastar isteri, turizm jäne sport ministriniñ orınbasarı.

1994-jıldıñ qırküyeginen 1997-jıldıñ qırküyegine deyin – QR Prem'er-ministriniñ baspasöz hatşısı – Ministrler Kabineti baspasöz qızmetiniñ jetekşisi.

1998-jıldıñ naurızınan – «Reforma» äleumettik-ekonomikalıq jäne qoğamdıq-sayasi bastamalar ortalığınıñ prezidenti.

1998-jıldıñ jeltoqsanınan – Qazaqstan Respublikalıq halıqtıq partiyası (QRHP) atqaru komiteti törağasınıñ orınbasarı. 2000-jıldan – QRHP atqaru komitetiniñ törağası, Qazaqstan demokratiyalıq küşteri Forumınıñ teñtörağası.

2006-jıldıñ säuirinen – «Ädiletti Qazaqstan üşin» (ÄQÜ) qozğalısınıñ bas hatşısı.

2006-jıldıñ qırküyeginen – Jalpıwlttıq social-demokratiyalıq partiyanıñ (JSDP) birinşi orınbasarı.

2009–2012- jıldarı – birikken oppoziciyalıq «AZAT» JSDP partiyasınıñ bas hatşısı.

2012-jıldan – täuelsiz sayasatker.

Sayasi közqarası üşin qılmıstıq ayıp tağılıp, bir jıl bas bostandığınan şarttı türde ayırılğan (2003 jıl).

Rwqsat etilmegen mitingiler wyımdastırıp, jürgizgeni üşin üş ret 15 täulikke abaqtığa qamalğan.

Onıñ özine jäne otbasına qarsı birneşe dürkin arandatular men ürkitu akciyaları wyımdastırılğan. 1998 jılı maska kiip, qolına şoqpar wstağan bir top adam tün işinde onı üyiniñ mañında ayağı auır jwbayınıñ közinşe ayausız soqqığa jıqtı. Ol auır jaraqat alıp, auruhanağa tüsti.

2000 jıldıñ basında tün jamılğan qasköyler päteriniñ esigin sırtınan betondap ketti. Terezesine tas laqtırdı. Tipti kelesi künge onıñ janazasın tağayındap, mäyitin alıp jüruge qajetti avtokölikke tapsırıs berilgen, jerleu räsiminiñ aqşası tölengen!

2018 jılı äriptesterimen birge «Jaña Qazaqstan» Forumın qwrdı. Onıñ qwramına tanımal qoğam qayratkerleri endi. Biraq Forum tirkeluden öte almadı.

2019 jılı 9 mausımda ötetin saylau aldında Qazaqstan Respublikası prezidenttigine kandijat retinde tirkeldi.

Marapattarı

1994-jılı Qazaq teledidarında jasağan avtorlıq habarlar cikli üşin Qazaqstan Jastar odağınıñ sıylığınıñ laureatı atandı.
Qazaqstan Jurnalister Odağı sıylığınıñ laureatı.
2002-jılı Orta-Aziyalıq sayasi zertteuler agenttigi onı «Jıl sayasatkeri» atadı.
Maqalaları baspasözde jii jariyalanıp jür, birqatar respublikalıq basılımdarda avtorlıq bağanalar jürgizip keledi.
Öleñderi poeziyalıq jinaqtarda, ädebi jurnaldar men gazetterde jariyalanğan.

KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

kerey.kz

Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq
El qorğanı – Almat Sardar

kerey.kz

Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi. «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı
14 naurız – Matematikter küni

kerey.kz

Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana
Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

kerey.kz

Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz