Jügirtpeler
 |  |  |  | 

Tarih Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl

Bağılan bi.

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Oct 30, 2019

batyr

Altın Orda handığındağı memleket qayratkerleriniñ biri. Ol Tobıl
özeni boyın mekendepti. Obağan özeniniñ Tobılğa qwyar jerinde Bağılan to-
ğayı, Bağılan talı, Bağılan qara suı, Bağılan köli, Bağılan tomarı, Bağı-
lan qıstauı, Bağılan şoğı, Bağılan özegi degen jer — su attarı bor.
Bağılan bahadür qartayıp, öz esimimen atalatın toğaydı mekendeytin öz
aulında auırıp qaytıs bolıptı. Onıñ süyegi Tobıl özeniniñ jarqabağına
jerlengen. Bağılan bidiñ Bopay esimdi äyelinen Arhat, Farhat, Sarımwrat
attı wldarı düniege keledi. Farhat batırdıñ Gülandam esimdi äyelinen Ta-
naş, Abbas, Manas tuadı. Osı küngi Qostanay oblısınıñ Meñdiqara, Wzın-
köl audandarın, Soltüstik Qazaqstan oblısınıñ jäne Qazaqstannıñ basqa
da jerlerin mekendeytin Aşamaylı Kereyler osı Tanaştıñ wrpaqtarı.
Tanaş Altın Orda handığınıñ körnekti adamdarınıñ biri, ädilqazı bi
atanıptı. Tanaş bidiñ Balğa, Balta, Edige attı balaları batır, bi, äsker
bası bolğan. Bağılan bidiñ beyiti ornalasqan qonısqa 1734 jılı jazda
Zverinogolovski attı sauda punkti salındı. Ol keyin kazak-orıs mekenine
aynalğan. Osı küni bwl meken Resey Federaciyasına qaraytın Qorğan
oblısınıñ Pritobol audanınıñ ortalığı.
1723 jılı jazda joñğar basqınşıları Bağılan bidiñ qonısın tartıp
alıp, 1734 jılı jazda Reseyge qaru — jaraqqa ayırbastaptı. Elinen, jeri-
nen ayırılğan qazaq qosındarı tek on jıldan keyin qayta oralıp Dästem
Sal Qarabaswlı basqarğan qol Zverinkanı qorşauğa aladı. Qamal komen-
datı jäne osı jerdegi şirkeudiñ dinbası köpesterdi wyımdastırıp, qazaq
äskeriniñ aldı-nan dästür boyınşa nan men twz alıp şığıptı. «Zverino-
golovka büginnen bastap bekinis te emes, kazak-orıs stanicası da emes, qazaq
pen orıs sauda jasaytın bazar, järmeñke ortalığı ornı bol-sın! Soğan
kelisim — şart jasayıq, dos bolayıq. Jer-su sizderdiki ekenin moyınday-
mız!» — dep tilek qoyıptı. Bwğan kelisken qazaq rubasıları äskerin keyin
qaytarıptı. Şart jasasıp, kelisimşartqa eki jağı da qol qoyıptı. Dästem
saldıñ talabı boyınşa bazar qazaq kenti men orıs kentiniñ aralığında
bolatın bop körsetiledi. Zverinogolovkada tärtip ornatu Amandos Ermen-
wlı (Köşebe kerey) bastağan mwsılman jasağına mindettelipti. Osınıñ
bäri şartta körsetilgen.
Jaqında «Toğırulhan» birlestigi, Tobılbek Omarovtıñ mwrındıq bol-
uımen,Bağlan bi jatqan qorımğa ekertkiş ornatuğa niettendi. Qorğan oblı-
sınıñ gubernatorına jazılğan ötinişten äli jauap joq.

Related Articles

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • 14 naurız – Matematikter küni

    14 naurız – Matematikter küni

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: