|  | 

Köz qaras

Şımkent äkimi Erlan Aytahanovtı qızmetinen alıp tastaptı ğoy. Mağan bir paydası tigen äkim edi. 

82893973_2745548228826537_4572111644301197312_n
2015 jılı aqpanda Sarıağaşta qazaq pen täjik arasında konflikt boldı emes pe? Şeneunik bop isteytin qazaq jigitin jılıjaydağı täjik jigiti öltirip, jik tüsti. Intımaq degen auılda 20-ğa juıq täjik üyin örtep, bir künde dünie astañ-kesteñ boldı. Äsker kirgizdi. Äleujeliñ birde bar, birde joq. Oqiğadan üş kün öte redakciya tapsırmasımen Sarıağaşqa jettim. Äri qaray auılğa barayın desem taksister mınau saqırlağan kamera, fotoapparatıñızben kirgizbeydi dep baspaydı. Aqşasın moldau berip köndirdim bireuin. Bir top policiya Sarıağaştan şığa beriste bir, auılğa kire beriste eki tekserdi. Qwral–saymandı taksistiñ temir-terseginiñ astına tığıp tastağam, Qwday saqtadı. Auılğa kirip kelsek policiya, äsker, omon-somon, BTR-ğa deyin tehnika samsap twr eken. Attap bastırmaytını belgili boldı. Qaydan tüsireyin dedi taksisim. Qaydan tüsetinimdi özim de bilmeymin. Tötenşe jağday ornağan jer. Şığarıp jibere me dep qauiptenip, ne de bolsa äkimdik tabaldırığına ilineyin dedim. Söytsem äkimdigim äskeri ştabqa aynalıptı da, äkimdikti auruhanağa köşirip jiberipti. Qol sozım jerdegi auruhanağa bara bergenimde bireu: – Äy, ketiñder bwl jerden, jurnalister kele jatır,- dedi. Meni aytıp twr ma dep qoyamın). Säl şetke ığısıp twrdım sonda da. Bir kezde Oñt. Qazaqstan oblısı işki sayasat bastığı Berik Uäli on-on bes jurnalistpen sau etip kele qaldı. Sirä, jergilikti BAQ bolsa kerek. Bekeñniñ tapsırmaların men de tıñdayın dep jaqındadım. Bayqap qalıp, birge jüriñiz, auıldı tügel aralatamız dedi. Raqmetimdi aytıp, bas tarttım. Qaytıs bolğan jigittiñ äkesin şaqırtqan eken, qısqa komment aldım. Jurnalister ketti. Endi ne isteymin?
Qarasam köşe boyında Oñtüstik Qazaqstan oblısı äkiminiñ orınbasarı Erlan Aytahanov jür eken. Tayap barıp, amandasıp, jönimdi jwqalap aytıp, ilestim. Sälden soñ erkinsip, äkesi, mäjilis deputatı Quanış Aytahanovtı el biletinin ayttım. Ol kisi 1990 jıldarı audan basqarğan, şarua adam dep estitinmin. Sonısına bir toqtadım. Aydalada bireu äkeñdi maqtap twrsa, arqalanıp qalasıñ ğoy. 
- Qasıñızdan ketsem, mına policiya tırp etkizbeyin dep twr,- dep bir-aq toqtadım. 
- Alañdamañız,- dedi Aytahanov. Sırtımızdan baqılap twrğan bir top policey asa jaqtırmasa da sonan keyin kedergi jasamadı. Onısı bölek hikaya). Söytip örtengen üy, mäşine, qirağan mülik, tağı şığamız desken jwrt jaylı aqparat Azattıqqa şıqtı. 
Aytpaqşı, ekinşi küni jayau salpaqtap şarşadım. Äkimdik jap-jaña mäşine berip, qoyar da qoymay mingizdi, qalağan jağıñızğa barıñız dedi. Biraq şopırım ertip barğan üylerdiñ bäri din aman bop şıqtı). Sosın qoya berdim de 06 jiguli tauıp, plastmassa kanistrmen benzin qwyıp araladım.
Qaytatın küni auıldan wzay bere bir top specnaz twr eken. Takside otırıp, jarq etkizip suretke tüsirip edim, eki şaqırım wzamay qolğa tüstim. Vspışkanıñ jarqılın bayqap qalğan-au. Maska kigen, qaru kezengen üş specnaz edel-jedel mäşineden tüsirip, qwral saymanımdı alıp qoydı. Jurnalistpin degenime pısqırğan joq. Ştab bastığınıñ özi rwqsat berdi degenim ötti-au deymin, jartı sağat wstap jiberdi. Tüsirgen foto, videolardı közderinşe öşirdim. Päteñkemniñ wltarağınıñ astında jatqan fleşka aman qaldı ğoy biraq).
Erlan Aytahanovtan körgen paydam sol. Tötenşe jağday ornağan jerge rwqsatsız kirgen tilşini şığarıp tastañdar dese eşkim qoy demeytin edi. Tanitındar bolsa sälem aytar, sonısına raqmet.

Asılhan Mamaşwlı Facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: