Қытай мен Үндістан Гималайда не үшін қақтығысып жатыр? 300 сөзбен түсіндіреміз

Qıtay men Ündistan Gimalayda ne üşin qaqtığısıp jatır? 300 sözben tüsindiremiz

| Jun 20, 2020

Ladakh aymağındağı Galvan añğarında twrğan ündistandıq äskeri. 17 mausım 2020 jıl.

15 mausımda Ündistan biligi eldiñ 20 soldatı şekarada Qıtay äskerileriniñ qolınan qaza tapqanın mälimdedi. Pekin öz tarapınan qaytıs bolğandar jaylı eş derek aytpadı.

QAQTIĞIS QAYDA BOLDI?

Qaqtığıs Gimalaydıñ batıs jağındağı Ladakh aymağındağı Galvan añğarında, Qıtay men Ündistan şekarasında bolğan. Äskerler oq atpağan, biraq tas laqtırıp, ötkir zattar qoldanğan jäne tayaq jwmsağan. Eki eldiñ äskeri mamırdan beri osı mañğa ornalasıp, ara-twra janjaldasıp twradı.

Qıtay Ündistannıñ biraz aumağın özine alğısı keledi. Al Deli Pekin Ündistanğa tiesili jerdi zañsız wstap otır dep ayıptaydı. Eki el Ündistannıñ soltüstiginde, Qıtaydıñ Aqsay Çin şoqısındağı taulı jerdi bölise almay keledi. Daulı aymaq 4250 metr biikte jatır jäne ol jerde temperaturası nöl gradusqa deyin jii tüsedi.

Bwl – Planet Labs 16 mausımda sputnikten tüsirgen Galvan añğarınıñ sureti. Añğar Qıtaydıñ Tibeti men Ündistannıñ Ladakh aymağınıñ ortasında jatır.

1993 jılı eki el bwl aymaqta bir-birine oq atpauğa kelisip, äskerdi tek “baqılau aymağında” wstauğa kelisken. Biraq bwl kelisim jii bwzıladı.

QAQTIĞISQA NE TÜRTKİ BOLDI?

16 mausımdağı qaqtığısqa Qıtay Ündistandı ayıptaydı. Pekin “ündistandıq äskeriler şekaranı bwzıp, Qıtay jaqqa ötip ketti” dedi.

Al jalpı Qıtay men Ündistan Gimalay tauındağı şekara mañındağı jerge biraz uaqıttan beri talasıp jatır. Eki eldiñ Gimalay tauındağı şekarası 4056 km qwraydı. Resmi Deli “Ündistan bwrın Wlıbritaniyanıñ otarı bolıp twrğan twsta Qıtaymen şekara dwrıs bölinbegen” dep esepteydi.

Äskeri sarapşılar “Ündistan daulı aymaqta jol, aerodrom salğan soñ jağday uşıqtı. Al Deli transport infrastrukturasın salıp, Qıtaymen küş teñestirgisi keledi” dep sanaydı.

Ündistan bıltır qazanda Qıtaydıñ qarsılığına qaramastan Ladakhtağı Galvan añğarında aerodromğa aparatın joldı salıp bitirgen. Deli joldı Galvandağı özine tiesili “baqılau aymağında” salğanın aytadı.

BWRINDARI NE BOLIP EDİ?

1967 jılı yadrolıq qaruı bar eki el şekarada qaqtığısıp, jüzdegen adam qaza tapqan. Al biıl arada ondağan jıl ötken soñ alğaş ret adam şığını boldı.

Eki el 1962 jılı Ladakh aymağında jäne Ündistanıñ soltüstik-şığısında soğısqan. Keyin eki el kelisimge kelip, daulı şekarada “baqılau aymağın” qwrğan. Biraq eki el “baqılau aymağınıñ” ornalasqan jeri boyınşa da jii kelispey qaladı. Daulı şekara mañındağı kez kelgen qwrılıs jwmısı qaqtığısqa äkeledi.

Eki el arasındağı keyingi eñ iri qaqtığıs 2017 jılı Ündistan, Qıtay jäne Butan şekarasındağı Doklam añğarında bolğan. Keyin janjaldan soñ eki eldiñ biligi äskerlerin taratu turalı kelisken.

Reuters aqparat agenttiginiñ maqalası negizinde dayındaldı

Azat Europa / Azattıq radiosı

Keleşekte qay salalardı damıtu kerek?

kerey.kz

Investordan artıq qatañ realist joq qoy. Ol salğan aqşası özine eselep qaytuı üşin tek perspektivası mol, keleşegi jarqın salalardı tañdaydı. JPMorganChase AQŞ-tağı, älemdegi eñ iri banktiñ biri retinde aldağı 10 jılda 1,5 trln dollar investiciya qwyatının qaraşa ayında jariyaladı. Söytip, negizgi 4 bağıttı tañdağan. Olar arı qaray 27 salağa bölinedi: – Ozıq tehnologiya: robototehnika, farmakologiya, asa mañızdı mineraldar – Qorğanıs, aeroğarış öndirisi: baylanıstıñ jaña buını, mülde jaña drondar – Energetikalıq täuelsizdik: kün, atom, jaña batareyalar – Strategiyalıq tehnologiya: JI, kiberqauipsizdik, kvanttıq esepteu Arğı jağındağı 27 salanı oqısañ, mına bank älemdik soğısqa dayındalıp jatqan siyaqtı körinedi. Sebebi giperdıbıstağı raketa, 6G baylanıs, ğarış, adamsız tehnologiya dep kete beredi. Energiya közderiniñ tür-türi. Ekinşi
Zelenskiy Uitkoff jäne Kuşnermen “mazmwndı äñgime” bolğanın ayttı

kerey.kz

Vladimir Zelenskiy Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy AQŞ prezidentiniñ arnayı uäkili Stiv Uitkoff jäne Tramptıñ küyeubalası Djared Kuşnermen telefonmen “mändi äri konstruktivti” äñgimeleskenin habarladı. Uitkoff pen Kuşner 2 jeltoqsanda Mäskeude Resey prezidenti Vladimir Putinmen kezdesken. “Biz köptegen aspektige nazar audardıq jäne qantögisti toqtatıp, Reseydiñ üşinşi ret basıp kiru qaupin joyuğa kepildik beretin mañızdı jayttardı, sonımen birge Reseydiñ ötken jolğıday uädesin orındamau qaupi siyaqtı närselerdi talqıladıq” dedi Zelenskiy. Äñgimege sonımen birge qazir AQŞ-ta jürgen Ukraina wlttıq qauipsizdik jäne qorğanıs keñesiniñ hatşısı Rustem Umerov, qarulı ştabtıñ bastığı Andrey Gnatov qatısqan. Axios dereginşe, äñgime eki sağatqa sozılğan. Kelissözderden habarı bar derekközdiñ aytuınşa, Uitkoff pen Kuşner eki jaqtıñ da talaptarın jinap jatır jäne Putindi de, Zelenskiydi de
Zelenskiydiñ “jalğız seneri äri oñ qolı”. Andrey Ermak kim?

kerey.kz

Rey FERLONG Andrey Ermak (sol jaqta) pen Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy (oñ jaqta). 2019 jıl. Andrey Ermak wşaqtan tüse sala öziniñ bastığın qwşaqtadı. 2019 jılı qırküyekte prezident Zelenskiymen jılı jüzdesu jañadan bastalıp kele jatqan sayasi seriktestiktiñ bası edi. Bwl – Ermaktıñ Resey türmesinde otırğan 35 ukrainalıqtı Mäskeuden alıp kelgen säti. Al 2020 jılı Ermak Zelenskiy äkimşiliginiñ basşısı boldı. Biraq Ukrainadağı jemqorlıq şuınan keyin onıñ qızmetine jwrttıñ nazarı audı. Sebebi Ermak Ukraina energetikalıq infraqwrılımına bölingen qarjı jımqırılğan korrupciya shemasında negizgi rölde bolğan degen aqparat tarağan. Biraq tergeuşiler bwl jayttıñ jay-japsarın tolıq aşqan joq. Ermaktıñ özi Azattıqtıñ Ukraina qızmetiniñ resmi saualdarına jauap bergen joq. Sonımen Zelenskiydiñ keñsesin basqarıp otırğan Ermak kim? TELEVIDENIEDEN
Toqaev N'yu-Yorkte Zelenskiymen kezdesti

kerey.kz

Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev N'yu-Yorkte Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiymen kezdesti. 22 qırküyek 2025 jıl. Toqaev pen Zelenskiy. Suret: Aqorda 21 qırküyek küni Qazaqstan prezidenti BWW Bas assambleyasına barğan saparında N'yu-Yorkte Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiymen kezdesti. Aqorda baspasöz qızmetiniñ habarlauınşa, prezidentter ekijaqtı ekonomikalıq jäne gumanitarlıq ıntımaqtastıq mäselelerin talqılağan. Sonday-aq, Zelenskiy “Ukrainadağı jağdayğa baylanıstı közqarasın” bildirgen, al Qazaqstan basşısı “qaqtığıstı toqtatu maqsatında diplomatiyalıq jwmıstardı jalğastıru qajet” degen. Zelenskiy osı kezdesu turalı mälimdemesinde Ukraina, AQŞ, Europa jäne özge elderdiñ soğıstı toqtatu jönindegi talpınısın talqılağanın ayttı. Onıñ sözinşe, qos basşı sonday-aq ekijaqtı sauda-ekonomikalıq äriptestikti, qazaqstandıq kompaniyalardıñ Ukrainanı qalpına keltiru isine qatısuğa degen qızığuşılığın söz etken. 2022 jılğı aqpanda Ukrainağa basıp kirgen Resey Qazaqstannıñ eñ
“Aq qasqırlar”. Özbekstan futbolı jetistiginiñ sırı nede?

kerey.kz

Ruslan MEDELBEK Özbek oyınşısı Abdukodir Husanov (2) pen BAÄ oyınşısı Luanzin'o (21) älem kubogına irikteu oyınında. 5 mausım, 2025 jıl. Futboldan 2026 jılğı älem çempionatına Özbekstan qwramasınıñ joldama alğanına jastar futbolınıñ qanday qatısı bar? Özbekstan futbolı jetistiginiñ sebebine üñildik. “ÄLEMDİK ARENAĞA QOŞ KELDİÑİZDER” Özbekstan Aziya qwrlığında Iran, Katar, BAÄ, Qırğızstan, Soltüstik Koreya bar toptan ekinşi orın alıp, 2026 jılğı älem kubogına licenziya ielendi. Özbek futbolşıları toğız oyınnıñ beseuinde jeñip, üşeuinde teñ tüsip, bir oyında jeñilgen. Osı nätije wlttıq komandanıñ älem çempionatına şığuına jetkilikti boldı. Bwl toptan Özbekstannan bölek Iran da älem çempionatına qatısadı. Özbekstan älem çempionatına şığuğa birneşe ret öte jaqın bolğan edi. Mäselen, 2014 jılğı älem birinşiliginiñ irikteuinde Iran,