Jügirtpeler
 |  |  | 

Köz qaras Sayasat

EKS-ELBASINIÑ TAĞI BİR ÖTİRİGİ

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Oct 18, 2022
Jazuşı-publicist
Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev):
nemese byudjet emşegin soru qaşan doğarıladı?
Üstimizdegi jılğı 20-mausımda sayasatker Daniyar Äşimbaevtıñ Telegram-kanalında Nwrswltan Nazarbaevpen jariyalanğan swqbatta eks-elbası Nazarbaev universitetiniñ jetistikteri turalı maqtana aytqanı bar. Ol: «universitet qazir tek elimizde ğana emes bükil Aziyada köş bastap kele jatır, onıñ tülekteriniñ 92 payızı Qazaqstanda jwmıs isteydi» dedi.
Factcheck.kz portalı bwl aqparattı teksergendi jön köripti. Nätijesinde N.Nazarbaevtıñ bwl aytqandarı jalğan bolıp şıqtı!
Ädette jetekşi JOO turalı äñgime qozğalsa älbette joğarı oqu orındarınıñ türli reytingileri eske tüsedi. Är reytinginiñ bağalau metodologiyası ärtürli. Älemge äygili halıqaralıq sonday reytingilerdiñ birde birinde Nazarbaev universiteti Aziyanıñ nömiri birinşi joğarı oqu ornı dep atalmaydı. Tipti Qazaqstannıñ joğarı oqu orındarınıñ arasındağı köşbasşılığınıñ özi kümändi. Sol halıqaralıq reytingterde Qazaqstannan äl-Farabi atındağı QazWU, L.N.Gumilev atındağı EWU, Sätbaev atındağı QazĞZTU siyaqtı üş JOO ataladı, olardıñ alatın orındarınıñ özi 1201+ den äri qaray.
Nazarbaev universiteti jergilikti deñgeyde özin özi birinşi orınğa qoyıp alğan siyaqtı. Äytpese basqa reytingterde onıñ özi twrmaq iisi de joq. Mısalı, QS World University Rankings reytingisinde Nazarbaev universitetiniñ atı mülde wşıraspaydı. Onda Aziyalıq aumaqta birinşi orında Singapurdıñ wlttıq universiteti twr.
Europa men Aziyanıñ damuşı elderiniñ reytingisinde birinşi orında – MGU. Qazaqstandıq JOO arasında älemdik reytingte eñ täuir körsetkişke ie – äl-Farabi atındağı QazWU. Ol 150-şi orında.
Älemdik US News & World Report reytingisinde Nazarbaev universiteti 1344-şi orınnan äzer köringen. Aziya universitetteriniñ reytingisinde birinşi orında Qıtaydağı Sinhua universiteti twr. Nazarbaev universiteti bolsa keyingi reytingte 402-şi orında.
Universitetterdiñ älemdik reytingter ortalığınıñ Center for World University Rankings (CWUR) derekterinde «nwr-kösemniñ» universiteti 1765-şi orında! Onda aziyalıq aymaqta – Tokio universiteti köşbasşı.
Joğarı bilim berudiñ halıqaralıq katalogı boyınşa 200 universitetten tüzilgen uniRank reytinginde qazaqstandıq birde bir universitet joq!
Ispandıq Cybermetrics Lab zertteuşiler tobınıñ jariyalanımdar kölemi men onıñ ıqpaldılığın anıqtaytın
Ranking web of universities reytingisinde
Nazarbaev universiteti sonau 233-şi orında, aziyalıq öñir boyınşa 983-şi orında.
YAğni N.Nazarbaevtıñ öziniñ atındağı jekemenşik universitetin maqtağan derekteriniñ bäri ötirik bolıp şıqtı!
Zertteudi jariyalağan jurnalist Janserik Tileuhannıñ aytuınşa NU tülekteriniñ 92 payızı elde jwmıs isteydi degeni de aqiqatqa üylespeydi eken. 2015-2021 jıldarda universitetti 6 mıñday student bitirse onıñ 57,2 payızı ğana elden jwmıs tapqan.
Nazarbaev universitetin «Nazarbaev Qorına» bağınatın Nazarbaev Intellektual'dıq mektepteri» aşıq akcionerlik qoğamı basqaradı. Universitet bilim ministrligine bağınbaydı, jıldıq esepterin tapsırmaydı. Onıñ bäri qwpiya.
Nazarbaevtıñ bilim qorları birigip, PioneerCapitalInvest investiciyalıq holdingin qwrıp alğan. Büginde PioneerCapital holdingi baqılau paketiniñ 67,53 payızı – «Nazarbaev qorına», 19,62 payızı – Nazarbaev universitetiniñ «Äleumettik damu qorına», 12,93 payızı – Nazarbaev intellektualdıq mektepteriniñ «Damu qorına» tiesili. Körip otırğanıñızday Nazarbaev universiteti tolıqtay jekemenşik oqu ornı.
Universitet 2020 jılı 500 mln dollar payda tapqanımen onıñ bükil şığındarı byudjet moynında. Älemdik reytingte bolsa eşqanday ornı joq. Sonda Nazarbaevtıñ jekemenşik oqu ornın memleket mäñgi-baqi süyrey beruge mindetti me? Elimizdiñ 2020-2022 jıldarğa arnalğan byudjetinde Nazarbaev universitetine 184,2 mlrd teñge, Nazarbaev intellektualdıq mektepterine 66,3 mlrd teñge qarajat bölingen. «Tepliçnıy» jağday tuğızılğan jekemenşik universitettiñ Qazaqstanğa ne keregi bar?
Şındığına kelgende qızmetinen ketse de eks-elbası byudjet emşegin qañsıtıp sora bergenin qaşan qoyadı?

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: