|  |  | 

Köz qaras Sayasat

EKS-ELBASINIÑ TAĞI BİR ÖTİRİGİ

Jazuşı-publicist
Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev):
nemese byudjet emşegin soru qaşan doğarıladı?
Üstimizdegi jılğı 20-mausımda sayasatker Daniyar Äşimbaevtıñ Telegram-kanalında Nwrswltan Nazarbaevpen jariyalanğan swqbatta eks-elbası Nazarbaev universitetiniñ jetistikteri turalı maqtana aytqanı bar. Ol: «universitet qazir tek elimizde ğana emes bükil Aziyada köş bastap kele jatır, onıñ tülekteriniñ 92 payızı Qazaqstanda jwmıs isteydi» dedi.
Factcheck.kz portalı bwl aqparattı teksergendi jön köripti. Nätijesinde N.Nazarbaevtıñ bwl aytqandarı jalğan bolıp şıqtı!
Ädette jetekşi JOO turalı äñgime qozğalsa älbette joğarı oqu orındarınıñ türli reytingileri eske tüsedi. Är reytinginiñ bağalau metodologiyası ärtürli. Älemge äygili halıqaralıq sonday reytingilerdiñ birde birinde Nazarbaev universiteti Aziyanıñ nömiri birinşi joğarı oqu ornı dep atalmaydı. Tipti Qazaqstannıñ joğarı oqu orındarınıñ arasındağı köşbasşılığınıñ özi kümändi. Sol halıqaralıq reytingterde Qazaqstannan äl-Farabi atındağı QazWU, L.N.Gumilev atındağı EWU, Sätbaev atındağı QazĞZTU siyaqtı üş JOO ataladı, olardıñ alatın orındarınıñ özi 1201+ den äri qaray.
Nazarbaev universiteti jergilikti deñgeyde özin özi birinşi orınğa qoyıp alğan siyaqtı. Äytpese basqa reytingterde onıñ özi twrmaq iisi de joq. Mısalı, QS World University Rankings reytingisinde Nazarbaev universitetiniñ atı mülde wşıraspaydı. Onda Aziyalıq aumaqta birinşi orında Singapurdıñ wlttıq universiteti twr.
Europa men Aziyanıñ damuşı elderiniñ reytingisinde birinşi orında – MGU. Qazaqstandıq JOO arasında älemdik reytingte eñ täuir körsetkişke ie – äl-Farabi atındağı QazWU. Ol 150-şi orında.
Älemdik US News & World Report reytingisinde Nazarbaev universiteti 1344-şi orınnan äzer köringen. Aziya universitetteriniñ reytingisinde birinşi orında Qıtaydağı Sinhua universiteti twr. Nazarbaev universiteti bolsa keyingi reytingte 402-şi orında.
Universitetterdiñ älemdik reytingter ortalığınıñ Center for World University Rankings (CWUR) derekterinde «nwr-kösemniñ» universiteti 1765-şi orında! Onda aziyalıq aymaqta – Tokio universiteti köşbasşı.
Joğarı bilim berudiñ halıqaralıq katalogı boyınşa 200 universitetten tüzilgen uniRank reytinginde qazaqstandıq birde bir universitet joq!
Ispandıq Cybermetrics Lab zertteuşiler tobınıñ jariyalanımdar kölemi men onıñ ıqpaldılığın anıqtaytın
Ranking web of universities reytingisinde
Nazarbaev universiteti sonau 233-şi orında, aziyalıq öñir boyınşa 983-şi orında.
YAğni N.Nazarbaevtıñ öziniñ atındağı jekemenşik universitetin maqtağan derekteriniñ bäri ötirik bolıp şıqtı!
Zertteudi jariyalağan jurnalist Janserik Tileuhannıñ aytuınşa NU tülekteriniñ 92 payızı elde jwmıs isteydi degeni de aqiqatqa üylespeydi eken. 2015-2021 jıldarda universitetti 6 mıñday student bitirse onıñ 57,2 payızı ğana elden jwmıs tapqan.
Nazarbaev universitetin «Nazarbaev Qorına» bağınatın Nazarbaev Intellektual'dıq mektepteri» aşıq akcionerlik qoğamı basqaradı. Universitet bilim ministrligine bağınbaydı, jıldıq esepterin tapsırmaydı. Onıñ bäri qwpiya.
Nazarbaevtıñ bilim qorları birigip, PioneerCapitalInvest investiciyalıq holdingin qwrıp alğan. Büginde PioneerCapital holdingi baqılau paketiniñ 67,53 payızı – «Nazarbaev qorına», 19,62 payızı – Nazarbaev universitetiniñ «Äleumettik damu qorına», 12,93 payızı – Nazarbaev intellektualdıq mektepteriniñ «Damu qorına» tiesili. Körip otırğanıñızday Nazarbaev universiteti tolıqtay jekemenşik oqu ornı.
Universitet 2020 jılı 500 mln dollar payda tapqanımen onıñ bükil şığındarı byudjet moynında. Älemdik reytingte bolsa eşqanday ornı joq. Sonda Nazarbaevtıñ jekemenşik oqu ornın memleket mäñgi-baqi süyrey beruge mindetti me? Elimizdiñ 2020-2022 jıldarğa arnalğan byudjetinde Nazarbaev universitetine 184,2 mlrd teñge, Nazarbaev intellektualdıq mektepterine 66,3 mlrd teñge qarajat bölingen. «Tepliçnıy» jağday tuğızılğan jekemenşik universitettiñ Qazaqstanğa ne keregi bar?
Şındığına kelgende qızmetinen ketse de eks-elbası byudjet emşegin qañsıtıp sora bergenin qaşan qoyadı?

Related Articles

  • Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Kamilla VALIEVA Kollaj avtorı — Timur Timaev Şildeniñ ayağında Resey prezidenti Vladimir Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri-tehnikalıq ıntımaqtastıq turalı kelisimderdi qayta qaraudı tapsırdı. Qoldanıstağı kelisimderdi Mäskeu Astanamen 2013 jılı, al Taşkentpen 2016 jılı jasağan. Qazir bwl qwjattar qaru-jaraq pen äskeri tehnikanı jetkizudi, äskeri maqsattağı önimder almasudı jäne tehnologiyalar berudi retteydi. Alayda kelisimderde naqtı ne özgerui mümkin jäne Resey olardı däl qazir nege qayta qarap jatır? Äzirge Kreml'diñ Astana jäne Taşkentpen jasalğan äskeri-tehnikalıq kelisimderdiñ naqtı qay twstarın qayta qarastırıp jatqanı belgisiz. Özbekstan Qorğanıs ministrligi Azattıq radiosınıñ saualına jauap bermedi. Al Qazaqstan Qorğanıs ministrligi qwjattar boyınşa jwmıs ayaqtalğanğa deyin olardıñ mazmwnına tüsinikteme bermeytinin mälimdedi. “Şekteuli türde taratuğa jatpaytın aqparat jwrtqa memlekettik organdardıñ resmi aqparattıq

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: