|  |  |  |  |  | 

Jañalıqtar Mädeniet Ruhaniyat Sayasat Qazaq şejiresi

Ükimet: Qazaq tilin bilmeytinderge Qazaqstan azamattığı berilmeydi

Prem'er-ministr Älihan Smayılov

Prem'er-ministr Älihan Smayılov

Ükimet “Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığı turalı”zañğa özgeris mäselesin qarastırıp jatır. Bwl özgeris boyınşa, memlekettik tildi, memleket tarihı men negizgi zañdarın bilmeu – Qazaqstan azamattığın beruden bas tartuğa ne azamattığın qalpına keltiruden bas tartuğa qosımşa negiz bola aladı. Bwl turalı prem'er-ministr Älihan Smayılovtıñ deputat saualına joldağan jauabına siltep, Kursiv.Media jazdı.

Prem'er jauabında bwl talap qos azamattıqqa jol bermeu üşin de engizilip otırğanın aytqan.

“Qazirgi zañ boyınşa Qazaqstanda zañdı negizde kemi bes jıl twraqtı ömir sürgen nemese Qazaqstan azamatımen kemi üş jıl nekede twrğan, sonday-aq Qazaqstanda twraqtı twru maqsatında kelgen jäne jaqın tuıstarınıñ biri Qazaqstan azamatı bolıp sanalatın bwrınğı odaqtas respublika azamattarına Qazaqstan azamattığı beriledi” deydi prem'er-ministr.

Qazirgi qoldanıstağı zañğa say, mına sanattağı adamar jeñil erejemen azamattıq ala aladı:

  • Qazaqstanda zañdı negizde twrıp jatqan qandastar (twrğan merzimine qaramastan);
  • Jappay sayasi quğın-sürgin qwrbanı retinde aqtalğandar men olardıñ Qazaqstanda zañdı negizde twraqtı twratın, erkinen tıs azamattığınan ayırılğan wrpaqtarı;
  • Eldiñ joğarı oqu orındarında oqitın etnikalıq qazaqtar.

Mwnday jağdayda isti qarau merzimi ötiniş berilgen künnen üş ay aspauğa tiis.

“Qoldanıstağı zañ boyınşa Qazaqstan azamattığın qalpına keltiru men beruden bas tartudıñ 14 negizi bar. Onıñ köbi zañ bwzuşılıqpen baylanıstı, biraq onıñ işinde qazaq tilin bilmegeni üşin azamattıq berilmeydi degen söz joq edi” deydi basılım.

Biıl säuir ayında senat törağası Mäulen Äşimbaev qısqa merzimge keletin şeteldikterge memlekettik tildi bilu mindeti emes, al wzaq twrğısı keletinder memlekettik tildi bilui tiis degen edi.

Qazaqstan azamattığı men memlekettik tildi damıtu mäselesi Reseydegi mobilizaciyağa baylanıstı biıl qıküyekte Reseyden Qazaqstanğa qaşıp kelgender kürt köbeygen twsta qoğamda ayrıqşa talqılanğan. Ükimet mälimetine qarağanda, 21 qırküyekten beri şeteldiñ 200 mıñ azamatınan JSN swrağan ötiniş tüsken. Şetel azamattarı men zañdı twlğaları JSN almasa Qazaqstannıñ memlekettik organdarınıñ qızmetin paydalana almaydı jäne bank operaciyaların jürgize almaydı.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: