«Ajal aytıp kelmeydi, Qaza- qasqağımda» deytin babalar sözi osındayda eske tüsedi eken, älgindeğana äzildesip, arğı – bergiden keñes qozğay otırıp, «aldağı aydıñ jıyrma neşelerinde ministrlik jağınan kitaptarınıñ twsau keseri bolatının, juırda tele arnadan salt – sana jöninde bir sağattıq sühpat beretin» quanşın mwndağılarmen bölisip janarı nwrlanıp, jüzi jäynap otırğan Qazaqıstan Jazuşılar Odağınıñ müşesi , aytulı Etnograf, jazuşı Bolat Bopaywlı arada tısqa şığıp keluge üy yesinen rwqsat sürap ketken edi, bir neşe minut ötbesten «Bökeñ jığılıp qaldı» degen suıq habar kelgende aldımızdağı dastarhandı tastay tısqa wmtıldıq, oypırmay älginde ğana qatarımızda otırğan azamattıñ qwlap jatqanın körgenimizde abdırap qaldıq, jedel järdem ortalığındağı kezekşi mamannıñ bwyıruımen Bökeñdi jatqan orınınan qozğamay qoldarın wyqalap, tamırların wstap, tınısınıñ bar joğın azamattar doğdırğa telefon arqılı mälimdep äbigen…

Yä, jedel medicinalıq järdem köligi de on-neşe minutta kelip ülgirdi, doğıdırlar qwtqarıu şaraların qoldanıp harbalastıqqa tüsti, mwndağılardıñ bäri ümitti edi, amal ne, Bökeñniñ älgindegi nwrlı janarınıñ otı öşti, qızıl küreñdep twrğan erni talaurap kökşildenip, älgindegi quanıştı bölisip otırğan nwrlı jüzi küreñitip sala berdi, doğıdırda ümitin üzip qwtqaru asbaptarın jıyıstıra bastadı, mwndağı ümitteri äli üzilmey Bökeñniñ swlıq jatqan beynesinen köz ayırmay twrğandardıñ janarları jasqa tolıp, tınıstarı tarılıp, ünjwrğası tüsti. bäride sener emes, tağıda ümittengen özim swlıq jatqan Bökeñniñ tamırın wstadım, tamır bayau qozğalğanday sezildi, qasımda twrğan doğıdırğa «köriñizşi tamırı soğıp twrğan siyaqtı?» deyimen, doğıdır; «ağa sizdiñ tüysigiñiz ğoy, qıymastıqtıñ äseri solay boladı» dep tıñdağıştı qwlağıma saldırıp Bökeñniñ jürek soğısın tıñdattı, eş belgi joq, bilek tamırımen küre tamırın wstattı müldemge toqtağan, mine osılayşa Bökeñnen ayırılıp, qayğı arqalap qala berdik… «oy dünie ay, jalğan dünie ay» deytin apa, atalarımız ayta beretin ökinişi osıdan eken au» deymin.

Yä, Bügin orazanıñ on segizi, yağni Nauırız ayınıñ on segizi jwldızı, aspanıñ bir jwldızı ağıp tüsti, tün tünerip kelesi tañnıñ tüstigi bozarıp attı, tün boyı köz ilmedim, oyım on saqqa, qiyalım qıydı şarladı, Ertistiñ suınan birge suısındap, Ör Altay atanatın öñirdege qaymağı bwzılmağan wlağattı tağılımınan birge när alıp ösken marhwm Bökeñ özimnen tört jastay kişi bolsada ol özimdi «qwrdas» deuşi edi, sondıqtanda bir – birimizge sıylastığımız öte jaqsı edi, bärinende ömirde halıqtıñ mädenieti men ädebietin wrpaqqa jetkizuge öz älimizşe birge ıntığıp, joğın joqtap, barın biikke kötersek deytin talpınıs jolımızda birdey edi, süytip ter tögip jürgen Bökeñniñ eñbegi tegin ketpegen Bolat Bopaywlı bwl künde Qazaqıstan Jazuşılar Odağınıñ müşesi , Etnograf – Jazuşı bolıp eline tanıldı, halqı qadırler azamatqa aynaldı, eldiñ keşegi ümit bolğan qwndılıqtarın tiriltip, tom – tom kitap etip şığarıp erteñgi wrpaqqa qomaqtı da qwndı eñbekter qaltırdı, ärine «mayda qoñır, jebek jal» azamat bolğandıqtan tamam eldiñ sıy qwrımetine ie boldı…

Wyqısızdıq adam oyın är nege apardı eken, älden uaqıtta bir ökiniş iş özegimdi şım etkizdi, älginde Bökeñ «alda kitaptarı şığıp, ministrlik jağınan twsau keseri bolatının boldı» dep quanşın böliskende özim qalayşa «qwttı bolsın» dep aytpağanıma ökindim, keyde üstip birimizdi – birimiz qadırlep, quanşqa ortaqtasa almay qaluımızdıñ özi ökiniş boladı eken, «ärine ol sıylastıq, qıymastıq ediğoy» deymin öz – özime, mine kelte ömir osımen ayaqtadı, endi osı bir aytılmay qalğan «qwttı bolsın» degen bir auız söz endigilerge ğıybrattı sabaq bolsa eken, «Ajal aytıp kelmeydi . Qaza qasqağım» ekenin bwrın qwlaq estise mine endi köz kördi, sondıqtan adamdar birin biri tirisinde tüsinip, sıylasuı, bir – biriniñ quanşımen qayğısına ortaqtasuı kerek eken» deymin. Baqıl bol, eliniñ esil eri, topırağıñ torqa bolsın!.

Bayahmet Jwmabaywlı

Almatı