QAZAQQA TÖNGEN ÜLKEN QAUİP
kerey.kz
( är qazaq oylanuı kerek, sizderden repost jasaularıñızdı swraymın)
Qazaqstan arnasınnan bir jañalıqta BWW ökili, şeteldik äyel Ileyn Konkieviç bizdiñ memlekettik hatşı Gülşara Äbdiqalıqovamen kezdesuin körsetip jatır eken.
Nege ekenin bilmeymin, nazarım auıp tıñdadım.
Älgi ökilsımaq äyel:
«Qazaqtar älemdegi 146 memlekettiñ işinen genderlik sayasat jöninde 32-orınğa şıqtı! »-dep qol ayağımızdı jerge tigizbey maqtadı.Gülşara hanım qazaq balasınıñ bolaşağın oylasa… jılau kerek edi, kerisinşe, mäz boldı. Sebebin aytayın…
FRANCUZ WLTI QALAY JOYILDI…!!!!!
HIX ğasırdıñ soñı men HH ğasırdıñ soñına deyin Franciya memleketi Europa memleketteriniñ işinen salauattı, sauattı, bilim, ğılım, qorğanıs, mädeniet, jağınan joğarı twrdı. Baqtalas elderdiñ köre almauşılığın tuğızıp, qalayda francuz wltın joyıp, ekonomikasın qwldıratu üşin san mıñdağan qwytırqı sayasattı jüzege asırdı.
Olar Franciyanıñ tehnologiya, bilim, ğılımın jetken jetistikterin oqıp, üyrenip nemese jamandap äure bolğan joq. «Älemdegi eñ swlu, äri aqıldı, körkem francuz qızdarı» degen añız şığardı. Sodan älemniñ barlıq alayaq erkekteri, aqşası barları, körkine sengeni, wrı-qarı, zalım, swrqiyaları ağılıp, kelip francuz qızdarın qatın qıldı. Francuz basşıların ötirik maqtadı. Mäz bolğan basşılar: «Biz älemdegi eñ toleranttı, tınış, ıntımağı jarasqan, qarqındap damığan elmiz» dep kelimsekterge baspana, jwmıs berdi. Kelimsekter francuz qızdarınıñ birin alıp, birin salıp, anada bir bala, mınada eki bala qalıp jattı. Tastalğan, ajırasqan qatındar men şata, metis, dübära balalardıñ eline aynalıp şığa keldi. Bir ğasırğa jetpey wrpaq azdı, wlttıq qwndılıq küstanalanıp, francuzdar bayağı ataq-abıroydan jwrday boldı. Äyel azğan soñ el tozadı. İzdep körşi, birde-bir eldiñ erkekteri: «francuz qızdarı älemdegi eñ swlu qızdar» dep ölse de aytpaydı. Qazir Franciyadan salt-dästürin, wlttıq qadir-qasietin saqtağan taza francuz wltın tappaysız. Tügel derlik aralas neke, ajırasqan, baysız bala tapqan, lesbianka, gomik, käri qızdar, qoyırtpaq, atala, alaşwbar otbasılar. Tobırlardan tuğan wrpaqtar eşqaşan özderi twrıp jatqan memleketke, onıñ iesi bolıp otırğan wltqa janı aşımaydı.
Taylandta osı Franciyanıñ küyin keşti. «Aziyada taylıq qızdar keremet swlu» degen añız taradı. Kezinde Aziyanı dür silkindirgen batır da jaujürek taylıqtardıñ wrpağı erkegi maskünem, qızdarı lesbianka, jezökşelerge aynaldı.
Aytpaqşı, bizdiñ Säbina qızımızdı qıtaylıqtar nege maqtadı deysiz? Qazaqta Säbinadan ötken keremet swlular da jeterlik. Bwl jerde Säbinanıñ swlulığı äñgime emes, Qıtay memleketiniñ qırıq million erkek jınıstısına qazaqtan äyel tauıp beru sayasatı bürkemelenip jatır. «Qazaqstanğa barsañdar qızdarın özderi qoyındarıña salıp beredi» degen ügit-nasihatınıñ jemisin köru üşin qıtay erkekterine jappay: «Osınday qızdardı qoyındarıña salıp jatasıñ» degeni, qanşa bay qıtaydıñ silekeyi şwbırdı deseñizşi. Säbinanı qazaq qızınıñ aynası etip, körsetip otır. Zardabı, basqa milliondağan arularımız qıtay sayasatınıñ qwrbanına aynaladı. Şeteldikterdiñ «qazaq qızdarı swlu, ädemi» dep ötirik maqtağanına biliktegilerdiñ tüsinigi jetpegenine qapalımın. Qay ata-babamız öz qızdarın şeteldikterge körsetip maqtanğan edi, olar tauar ma edi, mal ma edi? Qazaqstannıñ «TAUARI» endi qazaq qızdarı bolğanı ma? Şeteldikter solay oylaydı. Olar qazaq qızın ne üşin maqtaydı? Öz qızdarı sonda jaman bolğanı ma? Nege qazaq qızdarın öz qızdarınan joğarı qoyadı? Bwl şın jürekten şıqqan şınayı, meyirimdi bağalau emes – qwytırqı sayasat.
Qazaqstanğa jwmıs izdep keldiM degen basqa wlttıñ erkekteri: qıtaylıqtar jılmiıp, europalıqtar pañdanıp, orıstar müläyimsip, özbekter iilip, qazaq qız-kelinşekteriniñ jatsa jastığı, toñsa körpesi bolıp jürgen joq pa? Özderin sonday «meyirimdi, qayırımdı etip körsetip, «siz» dep sızılıp, meyram sayın gül berip, sıylıq äperip bäyek bolıp üsti- basın jalap otıradı. Jüregi jwmsaq äyel zatı; «Qazaqtıñ erkekterinen mınau artıq qoy, erkek bolğasın bäribir emes pe» degen topas tüsinik boyın jaylap, küyeui barı ajırasıp, jigiti barı jigitin tastap, bayı joqtar qwlay süyip, esterinen tanıp qaladı. Ärine, bäri emes, birazı.
Özim twratın Aqtöbe qalasında ärbir bwrışınan qıtaylıqtar 100 degen ğimarattar salıp tastadı. Qanşama mekemeleri , kompaniyaları bar. Qazirgi sanaq boyınşa Aqtöbe oblısında 30 mıñnan astam qıtaylıqtar bar eken. Biraq, bilik jasırıp otırıp. Al, migrantarmen aynalısatın Aqtöbe migraciya bölimin auızın maylap otır. Olarğa tek aqşa kerek basqa eştenede kerek emes. Qıtay kompaniyalarında qanşama qazaqtıñ qızı jwmıs jasap jür?! Mine, endi birte birte olardı qaqpanına tüsirip jatır. Ärbir qıtaydıñ özi köñil kötertin “qazaq qızı” bar. Bwrın qıtaylar tığılıp, jasırınıp jüretin edi.Qazir qazaqtıñ qızın qwşaqtap restoran jağalaytın, qonaq üyge baratın halge jetti. Mısalı, özimniñ basımnan ötken jağdaydı aytayın. Velikaya stena jäne eñ iri käsiporın SNSP kompaniyasına “ofis menedjeri” kerek degesin jay bas swğıp kördim. Mende joğarı bilimim joq, biraq jwmıs täjiribem bar dep aytıp edim, jo jooq jwmıs jasay alsañ boldı! Betime qaradı da seniñ qabıldanatına 100 payız senimdimin dedi. Basında özimizdiñ qazaqtar qabıldaydı eken, sosın olar tañdap eñ soñğı “sobesedovanie” keliñiz dep şığarıp saladı. Oyımda eş oy joq, ümitte joq jwmıs täjirbemde az jäne diplomda joq dep oylap qoydım. Jinaldıq 7 qız. Bir qıtay keldi qasında audarmaşı qazaq qızı bar. Ananı swrap, mınanı swrap jatır. Aramızda ağılşınşa , qıtayşa biletin qızdar boldı zuıldap. Älgi qıtay jaqsı jwmıs jasay bilsender, bastıqtardıñ köñilderinen şıqsañdar, joğarı köteriluge, qıtayğa sayahattauğa , oquğa jiberemiz dedi.Wzın sözdiñ qısqası men jwmısqa qabıldandım. Söytsem, bwlarğa seniñ diplomıñda, ağılşınşa bilmek tügil älemniñ barlıq tilinde sayrap twrsanda qajet emes eken. Boyın wzınşa, türiñ ädemi bolsa boldı. Ökiniştisi, osınday arbauğa qanşama qazaqtıñ qızı ilinip qalıp jatqandığı, bireui generalnıy direktordıñ köñildisi bolıp, endi biri basqanıñ köñildesi bolıp , qıtayğa barıp qıdırıp, oquğa tüsip jatır.
Jalpı, osınday qauiptiñ aldın alu üşin biz japondardı özimizge ülgi twtuımız kerek. Ötken ğasırdıñ alpısınşı jıldarı Japoniya bilim, ğılım, mädenietten älem aldında ozıq elge aynaldı. Wlttıq genin saqtap, «jabıq esik» sayasatın wstandı. Elge eşkimdi, eşqanday erkekterdi kirgizbedi. Arısı turist bolıp kelgen şeteldikterdi baqılap otırıp qaytadan şığarıp jiberedi. Şeteldikter; «älemdegi eñ mädenietti, eñ swlu qız japon qızdarı» dep älemge jar saldı. Biraq, aqıldı japondar onday aqımaq maqtauğa aldanbadı. Salt-dästüri, qan tazalığı men wlttıq genin saqtau arqılı eñ üzdik elge aynalıp otır.
Aybanu Kuntuarova, 2015j. 29 säuir.
facebook ten alındı
Pikir qaldıru