|  |  | 

Twlğalar Ädebi älem

Teñizdi Äuezovtey surettegen qazaq jazuşısı joq.

Muhtar , Galim

Mwhtar Mağauin atamızben soñğı ret jolıqqanda Mwhtar Äuezovtiñ “Indiya oçerkterin” oqıp otır eken. “Nege” dep swrap ülgergem joq, özi birden ayttı. “Bwrındarı birneşe ret oqığan närse edi. Teñizdi Äuezovtey surettegen qazaq jazuşısı joq. Jalpı mwhit pen teñiz degen qazaqqa sonşalıqtı tanıs dünie emes qoy. Äuezov mına jazbasında Ündi mwhitınıñ ädemi peyzajdarın jasağan. Sol twsın qaytara oqıp otırmın” dedi. Üyge kele sala bayağıda bir bukinisten satıp alğan 1958 jılı basılğan älgi kitaptı tauıp alıp köz jügirtip em, mınaday ğajap suretterdiñ üstinen tüstim:

“Teñiz suı kün barda jasıl-kökşil jaqsı bir köñildi reñdi bolatın. Tolqın köz tartatın. Teñizdiñ wlı tolqındarı wzın jal bop, kezektep jaqınday beretin. Baysaldı auır salmaqpen jağağa, tas jağağa oqtın-oqtın kürs-kürs berip wrılıp jatır. Teñiz suınıñ dämin tatıp körip em, twzdıq degen az söz, odan äldeqayda aşı. Özi glauber twzı dese bolğanday…” (79-bet)

“…Osı küydi oylay otıra keşki teñiz körinisine köz, köñil qadaumen bolıp ek. Kün bata bere teñizdiñ tüsi de erterek jäne tezirek suıy berdi. Kündiz jasıl-kökşil köringen su endi aspan rayı swrlanuımen qatar bozğılt-sarğış tartqanday. Al alıstağı “wşan-teñiz” deytin qıyırsız, şeksiz şalqığan öri qorğasın reñdenip, auırlay swrlandı. Anıq qorğasın teñiz betindey. Jaqınnan jıraqqa deyin tek är twstan tuğan älsin-älsin aq köbikter juğan salmaqtı tolqın köpirşip barıp bwrq-bwrq ete qaladı. Endi añğarsaq tün tastay qarañğı tartıptı. Anda-sanda jıraqta nayzağay jarqıldaydı. Teñizdiñ tüsi tünde de qızıq özgerdi. Ol köbinşe qorğasın tärizdense, keyde qalayı, keyde kümis atıp qalğanday da boladı. Alıstan jaqın jağağa qaray jedel kele jatqan tolqındardıñ aqşıl jalınday köbikteri, keyde äldeqalay ot jarığı jalt etkendey jarqırağan kümistey reñder, ajarlar atıp qaladı. Sıyqırlı suıq tolqındı suıq mwhit jürekke ıstıq sezimder tolqının wradı. Swlulıq köksegen sezimder tolqını…” (81-bet).

Ğalım Boqaştıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz

  • Zelenskiydiñ “jalğız seneri äri oñ qolı”. Andrey Ermak kim?

    Zelenskiydiñ “jalğız seneri äri oñ qolı”. Andrey Ermak kim?

    Rey FERLONG Andrey Ermak (sol jaqta) pen Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy (oñ jaqta). 2019 jıl. Andrey Ermak wşaqtan tüse sala öziniñ bastığın qwşaqtadı. 2019 jılı qırküyekte prezident Zelenskiymen jılı jüzdesu jañadan bastalıp kele jatqan sayasi seriktestiktiñ bası edi. Bwl – Ermaktıñ Resey türmesinde otırğan 35 ukrainalıqtı Mäskeuden alıp kelgen säti. Al 2020 jılı Ermak Zelenskiy äkimşiliginiñ basşısı boldı. Biraq Ukrainadağı jemqorlıq şuınan keyin onıñ qızmetine jwrttıñ nazarı audı. Sebebi Ermak Ukraina energetikalıq infraqwrılımına bölingen qarjı jımqırılğan korrupciya shemasında negizgi rölde bolğan degen aqparat tarağan. Biraq tergeuşiler bwl jayttıñ jay-japsarın tolıq aşqan joq. Ermaktıñ özi Azattıqtıñ Ukraina qızmetiniñ resmi saualdarına jauap bergen joq. Sonımen Zelenskiydiñ keñsesin basqarıp otırğan Ermak kim? TELEVIDENIEDEN

  • «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ Mädeniet komitetine qarastı Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığınıñ tapsırısımen «JBF company» kompaniyası Semey qalasında, Şıñğıstau öñirinde, Almatı oblısınıñ Jambıl audanında  «Alğaşqı kitap» attı derekti beynefil'm tüsirude. Derekti fil'm Abaydıñ 1909 jılı Sankt Peterburgtegi Il'ya Boraganskiy baspasında basılğan alğaşqı şığarmalar jinağınıñ jarıq köruine arnaladı. Wlı Abay mwrasınıñ qağaz betine tañbalanu tarihın bayandaydı. Qazirgi adamdar bwrınğı uaqıttıñ, Abay zamanınıñ naqtı, derekti beynesin, sol kezdegi adamdardıñ älpetin, kiim ülgisin köz aldarına elestetui qiın. Köpşiliktiñ ol uaqıt turalı tüsinigi teatr men kinofil'mderdegi butaforlıq kiimder men zattar arqılı qalıptasqan. Alayda Abay uaqıtındağı qazaq tirşiligi, qazaqtardıñ bet-älpeti, kiim kiisi, üy – jayı, bwyımdarı tañbalanğan mıñdağan fotosuretter saqtalğan. Bwlar Resey, Türkiya, Wlıbritaniya

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: