|  | 

Twlğalar

HAN KENENİÑ QOŞTASUI

kenesari qan

Äy, qırğızdar, qırğızdar,
Jinalıp bäriñ twrsıñdar,
«Noqtalı basqa bir ölim»,
Qazaqtıñ hanın jeñdik dep,
Ölgenimdi estirtip,
Alatau şığıp ırlañdar,

«Bolsadağı bas kespek,
Til kespek joq» dep azıraq,
Qoştasayın el jwrtpen,
Dauısımdı Qwday jetkizer,
Wşqan qws, aqşa bwltpenen.
Qoş bolıñdar kieli,
Sayalı baq tau tasım,
Özim jürgen jerlerim.

Men ölgen soñ toy toylap,
Manaptarıñ masayrar.
Jantay menen Ormanbet,
Sarnatar qobız, sırnayın,
Bastı kesip alsañdar.
Keudemde qalar qıl moyın,
Gorşakov talap etkendey,
Qiqalanbasın süyegi,
Orındalsın tilegi.
Öz qılışımmen şapqaysıñ,
Şıdasa eger qaymıqpay,
Jan alğıştıñ jüregi.

Qandarıñ köp tögildi,
Qızdarıñ öksip bwrımdı.
Soğıstıñ atı soğıs qoy,
Säbi de öldi twlımdı.
Azattıqqa şaqırğan,
Estimediñder ünimdi.

El bolsın dep kelip em,
Qazaq qırğız birigip.
Qarsı şığıp jau boldıñ,
Aq patşağa tığılıp.
Mwsılmandıqtan bezinip,
Mıltığınıñ dausınan,
Ayağına jığılıp.
Qayta aynalıp qan sasıp,
Körisersiñder qazaqpen,
Bügin adasıp ketkenmen,
Orıstan körgen zorlıqtan,
Bastarıña tüsken azappen.

Qazaqtıñ jauı qazaqta,
Sıpatay bastap qaşqan top.
Basın alar Ağıbay,
Mına jarıq düniede,
Satqındarğa orın joq.
Qoş bolıñdar, qazaqtar,
El ediñder qaharlı,
Bastarıñdı qosa almay,
İşimde ketti qan qatıp.
Tisteude ketti barmağım,
Orındalmay armanım.

Sıpataydıñ qılğanı,
Wmıtılmas kek boldı.
Batırlarımnıñ basına,
Ajal tönip, bwlt qondı.
«Men sendikpin, han iem,»
Degenine ilanıp,
Senip qaldım qayteyin.
Kuäge tartıp Bayzaqtı,
Bas igenin qimadım.
Üysindegi bauırlas,
Bölem edi, sıylasım.

Nısanbayday jıraudıñ,
Jazığı joq qırğızğa,
Ölerdegi tilegim,
Bosatıñdar ekeuin,
Menen qaytsın kekteriñ.
Hannıñ basın alsañdar,
Maqsattarıña jetkeniñ.

Ağıbay tüsse esime,
Sarıarqa kirer tüsime.
Jauınıñ apay tösine,
Nayzasın qarıs qadağan.
Ağıbayday er qayda?
Sarı qımız işkizip,
Mıñdap jılqı örgizgen,
Sarıarqaday jer qayda?
Közime ıstıq jas keler,
Sarı belder tüsse oyğa.
Qorğay almay men seni,
Twtqın bop tüstim qırğızğa.

Ajaldan äste qaşpaymın,
Ölemin dep saspaymın.
Mağan da keldi bir näubet,
Talaydıñ aldım bastarın,
Köziniñ tögip jastarın.
Külip qarsı alar ölimdi,
Tük basqan meniñ jüregim
Basım şarlap ketse de,
Peterbor, Ombı jerlerin.
Denem qalar qara jer,
Qoyınında kömilip.
It jese de rizamın,
Süyegimdi kemirip.
Jeti qaznanıñ biri ğoy,
Joldas bolğan ömirlik.
Ruhım jeter elime,
Sarıarqa, Kökşe törine.
Aman bolsa wrpağım,
Tartpay qoymas tegine.
Azttıq üşin alısıp,
Jetpey qoymas sertine.
Qol bastar wl tabılar,
Dünie jinap bas wrmas,
Altın menen kümiske.

Qoş bol, meniñ, Sarıarqam,
Küres jolın bastağan.
Abılaylap wran sap,
Elin, jerin qorğağan.
Qol bastatıp Bögenbayğa,
Dañq pen erlik jaylağan.
Jalğastıra almay isiñdi,
Igere almay küşimdi,
Öz kinämdi tüsinip,
Ölimge bastı bayladım,
Aq adal isim mort ketip,
Süyegim qaldı dalada.
Tilin şaynap jür edi,
Satqındıq jasap wstattı,
Sıpatayday jieniñ.
Jabılıp qırğız qarğaday,
Arqamnan taspa tilersiñ,
Oyıña kelgendi istersiñ.

Qoş bol, jazira tuğan jer,
Kök oray şalğın jasıl bel.
Orındalmağan armanım,
Amanat bolsın senderge.
Qoştaspaymın armanmen,
Sender teñdikke jetkenşe
Ruhım meniñ oyatar,
Qara jer-besik, terbetse.
Sendermen birge jüregim,
Azattıq üşin alısıp,
Batırlıq bolsın tiregiñ.
Qoş bolıñdar, qazağım,
Han köterip Abılaylap,
Qiyağa meni salıp eñ,
Qayırıldı qanatım,
Şıqsamdağı wrandap.
Meniñ arman mwñımdı,
Jetkizer jırau Nısanbay.
Swrap aldım bas tigip,
Bayzaq datqa ekeuin.

Jekpe jekte ölmedim,
Almas qılış mayırlıp,
Alısıp jürip ölmedim,
Qiqalanıp şabılıp.
Nısanbay, Bayzaq serigim,
Qoş, esen sau bolıñdar,
Jolıñdı Alla oñğarsın,
Elge sälem ayta bar,
Täptiştep jırlap berersiñ,
Hanıñnıñ qalay ölgenin.
Namazın oqıp besinniñ,
Taqtağa bastı qoyayın,
Batırmay künin jwmanıñ,
Qırğızdar şıqsın qwmardan.
Aq patşadan alatın,
Alsın 3000 sıylığın.
Renişsiz kütip alayın,
Qwdaydıñ jazğan bwyrığın.

En jaylatsam dep edim,
Qazaq penen qırğızğa,
Alatau, Istıq kölderdi.
Edil menen Jayıqtıñ,
Altay, Ertis, Şu boyı,
Arasındağı jerlerdi.
Türkistan bolıp bas qalañ,
Saltanattı sarayğa,
Ornatıp hannıñ ordasın.
Baqıtın tapqan mäñgilik,
Qazaq qırğız qosılğan,
Handıq bolsın dep edim.

Qayta oralıp Nauanım,
Ağıbay tilin almadı-au.
Nauan sırtta jürgende,
Tiise almas edi mağan jau.
Bwğıbay, Iman, Jolaman,
Janaydar, Jäuke, Tolıbay,
Bwqarbay, Dulat, Naurızbay,
Bwyırmas jerden bwyırdı,
Topırağı qırğızdıñ.
Amal bar ma, Qwdayğa,
Ağıp tüsti jwldızıñ.
Tausılğan jeri osı eken,
Qırıq bes jasta däm twzım.
Qosa almay kettim qayteyin,
Üş jüzdiñ basın ardaqtap,
Şapağatı şalqar, meyirli,
Aman bolsın, qazağım,
Tüzeler äli-aq zamanıñ.
Ämin, Allahu äkbar!

HAN KENE

Jolımbet Mäkiştiñ facebook paraqşasınan alındı

Tags

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: