170 jıldıqtıñ qwrmetine oray tuğan topırağı Şığıs Qazaqstan öñirinde dübirli toy ötpek. Aqın mwrasın däripteude Ürimşidegi qandastarımız da şet qalmasa kerek. Hakim ata toyına arnap 3D-de mul'tfil'm tüsirudi qolğa alıptı. Fil'mniñ rejisseri Ğwsman Qajıtaywlı. Abaydıñ balalıq şağı turalı tüsiriletin animaciyalıq fil'm 104 seriyadan twradı. «Bala Abay» kompaniyanıñ alğaşqı jobası. Bwl sätti bolıp şıqsa, Ürimşidegi qandastarımız tolıq metrajdı fil'mderdi tüsirudi de qolğa almaq eken.
Rejisserdiñ aytuınşa, mul'tfil'mniñ scenariyin Qazaqstan azamattarı men Ürimşidegi qandastarımız ortaqtasıp jazıptı. Negizinen, qazaqtıñ miftik añızdarı men Mwhtar Äuezovtıñ «Abay jolı» romanınan alınğan. Rejisser «100 payız romannan alındı dep ayta al­maymız. Öytkeni bwl mul'tfil'mde Abaydıñ bala kezi, qazaq balalarınıñ ülkendi sıylap, kişini ayalaytın tär­bieliligi, qiınşılıq aldında sabır­lılığı men tapqırlığı, ala jipti at­ta­may­tın adaldığı men aqıldı Abay obrazı somdaladı. Negizinen, balalıq şağı aytı­ladı» deydi.
Tipti, Ğwsman Qajıtaywlı basqaratın «Abay» akademiyası qazaq animatorların dayındauğa küş saluda. «Biz keminde 500-den astam animator mamandar dayın­dauımız kerek» deui osınıñ däleli. Öytkeni 500-den artıq animator wl­tı­mızdıñ atadan kele jatqan miftik añız-äñgimeleri negizinde animaciyalıq fil'm­der tüsirse, el ruhaniyatı üşin qwndı qa­zınağa aynalar edi. Jıl sayın akademiya keminde elu şäkirt tärbieleudi qolğa aluda. Är jılı qabıldanatın ba­lalardıñ sanı da arta tüspek.
«Bala Abay» jobası jan düniemizben, tereñ süyispenşilikpen, qoğam jäne wrpaq aldındağı jauapkerşilikpen, eñ ozıq tehnologiyalarmen halıqaralıq deñgeyge, narıqqa şığuğa küş salıp jatırmız» degen eken rejisser. Ürimşide twrıp, qazaq animaciyasınıñ ösip-örkendeuine üles qosıp jatqan qandastarımızdıñ bwl igi isi quantarlıq jayt. Olar şette jürse de qazaq mädenietiniñ bolaşağına alañ­day­dı. Qazaq mul'tfil'miniñ älemdik na­rıqqa şıqqanın qalaydı.
«Bir wlttıñ mädenieti – sol wlttıñ geni». Ğwsman Qajıtaywlınıñ bwl pi­kiriniñ janı bar. Wlttıñ mädenieti de­genimiz – kinosı, mul'tfil'mi, öneri, äni men jırı, küyi, jır-dastanı. Sol sebepti, şettegi qandastarımız wlttıq önerge janı auıradı. Wlttıq mädenietti da­mıtqısı keledi. Wlttıq mädenietke büyregi bwrıp twradı.
Bizde şe? Ras, elimizdegi qazaq ani­matorlarınıñ «şekesi şılqıp» twrğan joq. Qazaq animaciyasınıñ da küyi keri ketken. Äytpese, qazaq mul'tfil'mine negiz bolarlıq dünie qazaq mifolo­giya­sında jetip artıladı. Özimizdegi bardı wqsata almaytınımız ne sebepten?! «Bala Abay» jobası qolğa alındı dep quanamız, biraq sonı özimizde jasağımız kelmeytini qalay?! Qazaq animatorların tärbieleudi şettegi qandastarımız qolğa aldı dep örekpimiz, özimizde damıtuğa kejegemiz keri tartıp twratını nelikten?!
Osınday saualdar ayaq basqan sayın aldımızdan şığadı. Täuelsizdiktiñ 25 jıldığı kele jatır. Şirek ğasır boyı şeşilmegen sansız saual auada twra bere me? Älde wlı Abay aytqanday «orındı qareket» jasaudıñ kezi äli jetpedi me?!
Qazaq keler tañda özge wlttıñ mäde­nietin qabıldauşı ğana emes, öz mäde­nietin taratuşı wltqa aynaluı kerek. Sonda ğana qazaq mädenietiniñ küni oñınan tuatın boladı.
Al äzirge Qıtaydağı qandastarımızdıñ «Bala Abayı» ğana köñilge medet. «Dana Abay» beynesin elimizdiñ kino men ani­maciya salasınan köretin kün qaşan keler eken?..