Қазақ Нұхтың тікелей мұрагеріма?

Qazaq Nwhtıñ tikeley mwragerima?

| Nov 8, 2015

Nwh payğambar ğ.s. kemesi Qazığwrttan keyin Nwr(Nwr Ata) tauına toqtağannan soñ qazirgi qazaq saharasında adamzattıñ ekinşi örkenieti bastaldı. Nwh wrpaqtarı köşpeli jäne otırıqşı tirşilik mädenietin qatar alıp jürdi. Nwh balası Oyşa(YUşa) sansız baptı Sayramda jerlenui sonıñ jarqın ayğağı. Nwh kemesinen tüsken sanaulı hayuanattar da topan sudan keyin jer-älemge tap osı Nwr tauı atırabınan tarqaldı. Mıñ jastağı Nwhtıñ batasın alğan wrpaqtarı tauhid jolımen jürip, käsipterin jañğırttı, tilderin damıttı, mädenietin örkendetti. Tört tülik üy januarları Nwhtıqtarğa ayrıqşa bereke darıttı. Aq molaydı, qarın toğaydı. Üş taypağa bölingen Nwh wrpaqtarı sanı köbeygen sayın şwraylı jerlerge twraqtı qonıstanıp, jerdi emip, eginşilik, bau-baqşalıq, dändi-daqıl ösiruşilik käsipterin jappay igeru bastaldı. Äu basta qattı damığan köşpeli ömir saltı ğasırlar öte kele ayası tarılıp, qu medien, ien dala, sayın saharanı ğana ielik etti. Otırıqşılıq dästüri, qalalıq mädenieti baytaq qazaq saharasına jat bolmağanımen, Nwh babasınıñ sünnet jolın wstanğan qadımdağı Nwhtıqtar, bertingi ğwndar, saqtar, köne türkiler men oğızdar, qıpşaqtar men börili bayraqtı qazaqtar tört tülik malğa negizdelgen köşpeli ömir salttarın ärdayım berik wstandı. Jüz jıl bwrın osmanlıq türikterden sanı nebarı eki ese ğana az, özbekten üş ese. qırğızdan otız ese köp qaymana qazaqtıñ jartısına juığı köşpeli örkeniet örkeşinde jaybıraqat tirşilik etti. Keñestik uaqıtta on mıñ jıldıq köş joldarı qasaqana bwzılıp, tört tülik mal jeke menşikten zorlıqpen tartıp alınıp, bir ortalıqqa şoğırlandırıldı. Nätijede ata käsipten ayırılğan, köşpeli ömir saltınan ajıratılğan 5 mln qazaqtar aştan qırıldı. Täuelsizdik twsında da tört tülik malmen baylanıstı köşpeli şaruaşılıq qaytadan jañğırtılıp, jaña zamanğa say tületuge qanşama äreket etilgenmen, bes-on payız deñgeyinen ärige aspay qaldı. Wlı dala wrpaqtarı özderin ata qonısında ögey sezinu sebepteri müldem joyılmay, qazaq köşpeli ata käsipterine jaña zaman jetistikterin paydalana otırıp qaytadan oralmay, Nwh ösietterin jadımızğa oraltıp sonıdan jañğırtpay, tört tülik malmen baylanıstı jüz mıñdağan arhaizmge aynalıp bara jatqan atau sözderdi tiriltpey, qatañdanıp, qasañdanıp, şwbarlanıp, ölip-semip bara jatqan Nwh tili – wlı qazaq tilin dür silkindirmey, qazaqtıñ ruhı jappay köterilui, qazaqtıñ älemdi titiretken qwdıretti el boluı tipti de mümkin emes. Elbası mıqtı boluı üşin El mıqtı bolmağı lazım. El mıqtı boluı üşin qadımi käsip mıqtı qoldanısta bolması lazım. Ata käsipti tıñnan qayta jañğırtuğa belsene atsalısa jüreyik, ağayın?!

Beybit Saparalıniñ facebook paraqşasınan alındı

Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

kerey.kz

Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,
Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

kerey.kz

Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ
El qorğanı – Almat Sardar

kerey.kz

Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi. «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı
Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.
Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin