Қазақ Нұхтың тікелей мұрагеріма?

Qazaq Nwhtıñ tikeley mwragerima?

| Nov 8, 2015

Nwh payğambar ğ.s. kemesi Qazığwrttan keyin Nwr(Nwr Ata) tauına toqtağannan soñ qazirgi qazaq saharasında adamzattıñ ekinşi örkenieti bastaldı. Nwh wrpaqtarı köşpeli jäne otırıqşı tirşilik mädenietin qatar alıp jürdi. Nwh balası Oyşa(YUşa) sansız baptı Sayramda jerlenui sonıñ jarqın ayğağı. Nwh kemesinen tüsken sanaulı hayuanattar da topan sudan keyin jer-älemge tap osı Nwr tauı atırabınan tarqaldı. Mıñ jastağı Nwhtıñ batasın alğan wrpaqtarı tauhid jolımen jürip, käsipterin jañğırttı, tilderin damıttı, mädenietin örkendetti. Tört tülik üy januarları Nwhtıqtarğa ayrıqşa bereke darıttı. Aq molaydı, qarın toğaydı. Üş taypağa bölingen Nwh wrpaqtarı sanı köbeygen sayın şwraylı jerlerge twraqtı qonıstanıp, jerdi emip, eginşilik, bau-baqşalıq, dändi-daqıl ösiruşilik käsipterin jappay igeru bastaldı. Äu basta qattı damığan köşpeli ömir saltı ğasırlar öte kele ayası tarılıp, qu medien, ien dala, sayın saharanı ğana ielik etti. Otırıqşılıq dästüri, qalalıq mädenieti baytaq qazaq saharasına jat bolmağanımen, Nwh babasınıñ sünnet jolın wstanğan qadımdağı Nwhtıqtar, bertingi ğwndar, saqtar, köne türkiler men oğızdar, qıpşaqtar men börili bayraqtı qazaqtar tört tülik malğa negizdelgen köşpeli ömir salttarın ärdayım berik wstandı. Jüz jıl bwrın osmanlıq türikterden sanı nebarı eki ese ğana az, özbekten üş ese. qırğızdan otız ese köp qaymana qazaqtıñ jartısına juığı köşpeli örkeniet örkeşinde jaybıraqat tirşilik etti. Keñestik uaqıtta on mıñ jıldıq köş joldarı qasaqana bwzılıp, tört tülik mal jeke menşikten zorlıqpen tartıp alınıp, bir ortalıqqa şoğırlandırıldı. Nätijede ata käsipten ayırılğan, köşpeli ömir saltınan ajıratılğan 5 mln qazaqtar aştan qırıldı. Täuelsizdik twsında da tört tülik malmen baylanıstı köşpeli şaruaşılıq qaytadan jañğırtılıp, jaña zamanğa say tületuge qanşama äreket etilgenmen, bes-on payız deñgeyinen ärige aspay qaldı. Wlı dala wrpaqtarı özderin ata qonısında ögey sezinu sebepteri müldem joyılmay, qazaq köşpeli ata käsipterine jaña zaman jetistikterin paydalana otırıp qaytadan oralmay, Nwh ösietterin jadımızğa oraltıp sonıdan jañğırtpay, tört tülik malmen baylanıstı jüz mıñdağan arhaizmge aynalıp bara jatqan atau sözderdi tiriltpey, qatañdanıp, qasañdanıp, şwbarlanıp, ölip-semip bara jatqan Nwh tili – wlı qazaq tilin dür silkindirmey, qazaqtıñ ruhı jappay köterilui, qazaqtıñ älemdi titiretken qwdıretti el boluı tipti de mümkin emes. Elbası mıqtı boluı üşin El mıqtı bolmağı lazım. El mıqtı boluı üşin qadımi käsip mıqtı qoldanısta bolması lazım. Ata käsipti tıñnan qayta jañğırtuğa belsene atsalısa jüreyik, ağayın?!

Beybit Saparalıniñ facebook paraqşasınan alındı

Tek tilge baylanıstı…

kerey.kz

Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,
“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

kerey.kz

“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq
Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda
“Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

kerey.kz

Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge
Oljas Süleymenov. Men bilem!..

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında