|  |  | 

Sayasat Äleumet

Mäjilis deputatı Gennadiy Şipovskih saualdarın tek qazaq tilinde joldauğa uäde etti

Parlament mäjilisiniñ eñ jas deputatı Gennadiy Şipovskih qazaqtıñ tiline janaşırlığımen este qaldı. Nebäri 26 jasında halıq qalaulısı atanğan azamat deputattıq saualdarın tek qazaq tilinde joldauğa uäde etti dep jazadı Qazaqstan Zaman basılımı.

Gennadiy Şipovskih

«Men bwrın da aytqanmın, tağı da aytamın, deputattıq saualdı tek qazaqşa joldaymın, kerek adam audarmaşı arqılı (qwlaqqa salatın arnayı qwrılğımen) audarıp tıñday jatar. Bwğan bas qatırğım kelmeydi. Men til mäselesin köterude jalğız bolmaymın dep oylaymın. Baqıtbek Smağwl, Nwrtay Säbil'yanov, Bekbolat Tileuhan sekildi köptegen azamattar mäjilis törinde ünemi qazaq tiline basımdıq berip jür ğoy. Bwl twrğıda meniñ aytarım Ahmet Baytwrsınovtıñ «Tili joğalğan eldiñ özi joğaladı» degen sözimen sarındas. Qazaq halqın wyıtıp, ıntımağın arttırıp otırğan — qasietti ana tili! Onı sol ortada ösip, jete tüsingen men aytpağanda kim aytadı?», — deydi jas deputat.

Sonımen birge halıq qalaulısı swhbatqa şaqırğan telearnalarğa qoyar bastı talabı — memlekettik til ekenin de basa ayttı.

«Swhbatqa şaqırğan telearnalarğa qoyar bastı talabım — memlekettik til.

Saualğa sol tilde ğana jauap beruge dayınmın dep eskertemin. Bwl jerde özimniñ ana tilim — orıs tilin ayaqqa jığıp berip otırğam joq, kerisinşe, orıstardıñ da qazaqşa söyley alatının, sol tilde oylanıp-tolğanuğa olardıñ da şama-şarqınıñ jetetinin körsetu. Özge qandastarıma ülgi bolu. Qazaqtıñ tiliniñ örkendeuine özimşe üles qosu. Qazaqtıñ dalasında tuıp, sol jerdi basıp jürgennen keyin, barlıq etnos ökilderi memlekettik tildi biluge mindetti! «Şın jılasa soqır közden jas şığadı» degen söz bar qazaqta. Til mäselesi, şındap ketsek, ar-wyattıñ ölşemi ğoy! Däl qazaqtay meyirban, qonaqjay, aqıldı, momın halıq jer betinde öte az. Özim sonı qattı sezinemin. Jetimdiktiñ taqsiretin tartqanda mañdayımnan sipağan qazaq wltına qarızdarmın. Sonda qazaq wltınıñ bir qajetine jaraymın dep ant etkenmin. Qazir sol wstanımdı serik etip kelemin. Elbasınıñ özi halıqqa Joldauında 2020 jılğa qaray barşa qazaqstandıqtar qazaq tilinde söyleytin boladı degen oy ayttı. Oğan da sanaulı jıl qaldı. Sondıqtan til mäselesinde talaptı küşeytip, elbasına qoldau körsetudi azamattıq parızım dep wğınamın», — dep qorıtındıladı Gennadiy Şipovskih.

Ayta keteyik, Gennadiy Şipovskih Qazaqstan halqı Assambleyasınıñ HHİİ sessiyasında elbası aldında memlekettik tilde söz söylep, özge etnos ökilderine qazaq tiliniñ qadir-qasietin tanıtıp, onı qwrmetteuge şaqırıp, eldiñ rizaşılığına bölengen bolatın. Qazaqtıñ tilin maqal-mätelmen örnektep, astarlap söyleuge degen şeberligi jas deputattıñ mereyin ösirgendey körinedi.

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: