Siz nege ünsiz qaldıñız, Imanğali mırza?!
kerey.kz
«Jas Alaştıñ» kollajı
Imanğali Tasmağambetov küni keşege deyin BAQ betinen körinbey ketti. Mausım ayınıñ basında ötken KADEX-2016 körmesine qatısqanı jayında, 7-8 künderi Qıtaydıñ qorğanıs vedomstvosınıñ basşısı Çan Van'cyuanmen jäne Resey Qorğanıs ministri Sergey Şoygumen kezdeskeni jöninde resmi mälimet bar. Biraq birde-bir telearna bwl kezdesuler jayında aqparat taratıp, Qorğanıs ministriniñ jılt etken beynesin körsetpedi. Tipti mamır ayında “Tasmağambetov üyqamaqta eken” degen äñgime de tuğan. Degenmen biz mwnıñ birine de toqtalğımız joq. Aytpağımız – mülde basqa mäsele.
Aqtöbedegi qandı oqiğa bükil Qazaqstan jwrtın dür silkindirdi. Öytkeni qwrban köp. Küdiktiler tolıq wstalıp bolmağan soñ, atıs toqtadı dep te eşkim ayta almaydı. Qarulı qaqtığıstan policiya qızmetkerleri men beybit twrğındardı qospağanda üş sarbaz qaza tauıp, altauı jaralandı. Atıstıñ alğaşqı küninen-aq Aqtöbedegi äskeri bölimder küşeytilgen tärtipke köşirildi. Astanadan arnayı barğan “Nwr Otan” törağasınıñ birinşi orınbasarı Mwhtar Qwl-Mwhammed aymaq basşısı Berdibek Saparbaevqa ilesip, qaza tapqandardıñ otbasına köñil aytıp şıqtı. Äskeri borışın ötep jürip 19 jasında mert bolğan Oñtüstik öñirdiñ tuması Dosbol Sapardıñ jerleu räsimine oblıs äkimi Beybit Atamqwlov pen QR Wlttıq wlanı bas qolbasşısınıñ orınbasarı Mwhametqali Satov qatıstı. Al äskeri salada tosın jağday bola qalsa, oqiğa ornına dereu jetetin Imanğali Tasmağambetov tım-tırıs. Bwl jolı tipti täspisinen jañılğanday.
Birer mısal keltireyik: 2015 jılı 18 qırküyekte Aqtaudağı oqu-jattığu kezinde BTR suğa batıp ketip, 4 sarbaz qaza tapqan. Oqiğa sebebin tekseruge şwğıl pärmen bergen ministr 19 qırküyek küni oqiğa bolğan jerge özi de kelgen. Sarbaz ölimine soqtırğan osı jağdaydan keyin tört birdey lauazımdı äskeri maman qızmetimen qoş aytısqan edi.
21 mamır küni Sarıözekte de bir sarbaz mert boldı. Ile-şala äskeri gornizondı tekseruge barğan I.Tasmağambetov: “Ädette äskerilerde orın alatın qayğılı oqiğalarda qauipsizdik şaralarınıñ bwzıluı, baqılaudıñ bolmauı jäne lauazımdı adamnıñ nemqwraylığı sebepker boladı. Atalğan fakti boyınşa qılmıstıq is qozğalğanı öte dwrıs jäne barlıq kinäli adamdar layıqtı jazaların aluı tiis” degeni esimizde.
Ärine, Qorğanıs salasınıñ tizginin wstap otırğan ministrdiñ är sarbazdıñ ömirine jauapkerşilikpen qarağanı zañdı. Turasın aytqanda, bwl – Tasmağambetovtiñ mindeti.
Biraq bwl jolı ministr Aqtöbege ayaq baspaq tügili, qaza tapqan örimdey jastardıñ tuıstarına köñil aytuğa da jaramadı. Äytpese Qwl-Mwhamedtiñ barğanınan göri Tasmağambetovtiñ Astanada twrıp-aq, “olar – nağız batırlar edi” deytin bir auız sözi qayğı jwtqan halıqqa küş berer edi ğoy.
Bwl endi adamgerşilik, memlekettik qızmet, äskeri salanıñ jazılmağan zañdılığı twrğısınan oyğa oralatın dünieler.
Kelesi mäsele Tasmağambetovti “joğaltıp” alğan jwrt üşin de, Tasmağambetovtiñ özi üşin de öte özekti. “Aqtöbedegi qandı qaqtığıstı wyımdastırdı”, “Memlekettik töñkeris jasamaq boldı” dep ayıptalğan T.Töleşovtiñ sıbaylastarı retinde bir top adam qamauğa alındı. Olardıñ işinde Iliyas Baqtıbaev, Hibratulla Dosqaliev, Säken Aytbekov, Bekzat Jumin jäne Qayrat Pernebaev bar. Aldıñğı üşeuiniñ lauazımı joğarı bolğanımen, olar qazir qızmette emes. Sondıqtan “bwrınğılardıñ” sanatında. Al B.Jumin men Q.Pernebaev – äskeri bölim komandirleri, polkovnikter.
Memlekettik töñkeris jasauğa wmtılu bılay twrsın, eger äskeri komandirler wyımdasqan qılmıstıq toppen auız jalasıp jürse, tayaqtıñ bir wşı mindetti türde Qorğanıs ministrine tiedi. Öytkeni polkovnik şenindegi adam äskeri tärtipke şıdamasa, üyine qaşıp ketetin şikiökpe bozbala emes. Olar äskeri soğıs täsiliniñ qır-sırın biledi. Ieliginde aytqanın eki etpeytin sarbazdar, qolında qaru bar. Osınday iri lauazımdağı äskerilerdiñ terroristermen qatısı däleldense, Qorğanıs salasında jedel “tazartu” jürui mümkin. Onday jağdayda ministrliktiñ eki tizgin, bir şılbırın wstap otırğan Tasmağambetovke tıqır tayanarı anıq.
Jağday kerisinşe de örbui mümkin. Mäselen, bası bälege şatılğan komandirler aqtaladı. Olardıñ qılmısı däleldenbeydi. Biraq qanday jağdayda da Tasmağambetov öz pikirin resmi türde aytuı kerek emes pe? Qajet dep sanasa, ol öz qaramağındağı adamdardı qorğauğa qwqı bar. Aytalıq, “men olardıñ bülikşilermen baylanısqanına senbeymin. Bärin tergeu anıqtaydı” deuine de bolar edi. Nemese Mamıtbekov qwsap, “polkovnikterdiñ qılmısı däleldense, men qızmetimnen ketemin” desin. Joq, Tasmağambetov ünsiz. Joğarıda aytqanımızday, qaza tapqan sarbazdar turalı da läm-mim demeydi. Işki ister ministri Q.Qasımov oqiğanıñ barısınan ara-twra aqpar berip qoyadı. Densaulıq saqtau ministri T.Düysenova jwrttı jaralılardıñ jayınan qwlağdar qıladı. Al I.Tasmağambetov ünsiz.
Bwl halıqtı oylandıradı. Belgisizdik jwrttı beymaza qıladı.
Sondıqtan oqırman kökeyindegi köp saualdı sığımdap, Qorğanıs ministrine birneşe swraq qoyğandı jön körip otırmız:
1. Ilgerini bılay qoyğanda, Aqtöbedegi qandı oqiğalar kezindegi Sizdiñ jım-jırt ünsizdigiñizdi qalay tüsinuge boladı? Nelikten qaza bolğan sarbazdardıñ tuıstarına köñil aytpadıñız?
2. Qamauğa alınğan qos polkovnik turalı pikiriñiz qanday? Onı resmi türde mälimdeuge ne kedergi?
3. Mamır ayındağı bükilhalıqtıq şeru men Sizdiñ “joğalıp” ketuiñizdiñ twspa-tws keluinde ne män bar? “Imanğali üyqamaqta eken” degen äñgimege nege öz auzıñızben tosqauıl qoymadıñız?
Sansızbay NWRBABA
zhasalash.kz
Pikir qaldıru