Bwdan bwrın bizdiñ saytımızda «Sırttan kelgen qazaqtar nege Qazaqstanğa adal emes?» degen maqala jariyalanğan bolatın. Birden aytayıq, maqalada aytılğan dünieler redakciya közqarasımen säykes kele bermeytini közi qaraqtı oqırmanğa belgili bolar-dep habarlaydı 365info.kz.

Äleumettik jelini aralap otırıp, Börili Bayraq attı qoldanuşınıñ mına bir jazbasına közimiz tüsti. Sauattı, salmaqtı dünie eken. Köz ilmey öte şığa almadıq. Nazarlarıñızğa qaz-qalpında wsınıp otırmız. Tüsingen adamğa twşımdı dünieler aytqan eken…

 «Oralmandar»degen əñgime aytılsa, «qaşqındar», «satqındar» dep şığatın keybir bauırlarımızğa aytar edim. Aldımen tarihtı oqı. Qanday jağdayda, qandastardıñ şet elde jürgenin bilip al, sosın ottaysıñ, auzıña kelgendi aytıp.

Keñestik zamannıñ swrqiya sayasatı Reseyge, Qıtayğa, Özbekstanğa, Qırğızğa Qazaqstan jeriniñ öte köp aumaqtarın berip jiberdi. Ol jerlerde twrıp jatqan Qazaqtar öz ata- baba qonısında otır. Öziniñ tuğan jerinde otır. Ata- babasınıñ süyegi kömilgen jerde otır. Sondıqtan olardı «qaşqın»,»satqın» deuge qaqıñ joq. Qazaqtıñ üş biiniñ tek bireui — Qazıbek bi ğana Qazaqstanda, Töle bi — Taşkentte, Əyteke bi— Reseyde jerlengen.

Sonda sol eki bi qaşıp jürip, satqın bolıp öldi me…?!

Repressiya men aştıqtıñ kezinde köp qazaqtıñ jer auıp, köşkeni bwl amalsızdıqtan. Ana balasınıñ etin jegen, bauır-bauırdı öltirip, əkege bala qaray almağan zamanda wrpağın aman saqtau üşin üdere köşuge tura kelgen. Şekara boyında sovet ökimeti qanşamasın josaday qırıp jibergenin bilmeseñ, izden oqı. Eşkim tuğan jerin öz erkimen tastap ketpeydi. Jol boyınşa qanşama basqınşılıqqa tap bolıp, Auğanstan, Iran, Indiyağa t.b elderge deyin bosıp ketken. Elde qalğan qazaqtar mıqtı, olar satqın emes deuden bwrın, oylanğanıñ jön.

Repressiya kezinde qazaq qazaqtı satqan. Aşarşılıq kezinde qazaq öz balasın, öz bauırın jegen. Biz sol qazaqtardıñ wrpağımız. 1962 jılğa deyin Qazaqstanda qazaqtardıñ ülesi öte az bolğan. Keñes ükimetine jwmısşı qolı kerek bolıp, şekarasın uaqıtşa aşıp, Qıtaydan neşe mıñdağan qazaqtar elge qaytıp ötken.

Şekaranı dereu jauıp tastağan. Sonda arğı jaqta öte almağan qazaqtardı qıtaylar əskermen qaytarğan. Qazaqstanda qanşa kelimsekter jür.

Jeriñdi solardan qızğanbay, öz qandasıñnan qızğanu — sorlılıq, beyşaralıq!

Qıtay men orıstan qızğanbay, Qazaqtan Qazaqtıñ jerin qızğanuıñ aqımaqtıq. Kim köringen sıyğan jerge, kim köringen qarındasıñdı jar etip alıp jatqanda, ün şığaruğa jaramay, aqılıñnıñ jetken jeri qandastarımızdı kemsitu bolsa — qwldıq sanadan ajıramağanıñnıñ belgisi.

Sol qazaqtardıñ da ata-babası osı jer üşin ğasırlar boyı at üstinde soğıstı. Sondıqtan qandastarımızdıñ, biz siyaqtı, Qazaqstandı öz Otanım, Atamekenim deuge tolıq qaqısı bar. Olardıñ ata-babasınıñ aqqan qanı men tamğan teri üşin.

Mwstafa Öztürik, Qanat Islam, Mayra Mwhamedqızı, Serik Sapiev, t.b şetten kelgen qandastarımız jasağandı, öziñ eliñ üşin jasap jatırsıñ ba?!

Qolıñnan kelmey me, auzıña kelgendi köki berme. Şettegi qazaqtardıñ ömiri jaylı bilgiñ kelse, Qajığwmar Şabdanwlınıñ «Qaharın» oqı. Jüregiñ jılaydı.Ol osı kitabın 25 jıl Qıtay türmesinde qamauda otırıp jazğan.

Qazaq osı əlemdik jahandanu zamanında «wlt» bolıp qalu üşin küresude. Wlt bolıp qalıptasu üşin tilimiz ben salt-dəstürimizdiñ, ata-babadan kele jatqan dəstürli islam dinimizdiñ qaytadan küşeyui mañızdı. Sondıqtan özimizdiñ qandastarımızdı özekke teppeyik. Qayta bauırımızğa tartıp, elge keluge şaqırayıq. Qıtay qaptağan zamanda, sol milliardtar ortasında otırıp, öz bolmısın saqtap otırğan qandastarğa men rizamın.

Sol jaqtağı qandastardıñ arasında qayta dini alauızdıq joq.

Qazaqılıq boylarında saqtalğan, keñestik qwldıq sanada bolmağan, dəstürimiz ben tilimiz saqtalğan qandastarımızdıñ elge kelui — biz üşin ülken kömek.

Qazir olardan mümkin ayırmaşılıq biliner, işinde keybir sizge wnamaytındarı bolar, biraq, wrpaq auısqasın olardıñ wrpaqtarı osı özderiniñ tuğan jerine qızmet etetin boladı. Qazaqstandağı öz tilin bilmeytin, salt-dəstürin mensinbeytin, türli dini ağımdarğa kirgen bauırlarımızğa qarağanda, boyında imanı bar, dəstürli dinimizdegi qandastarımızdıñ elimizge tigizer paydası mol.

 Bauırlar, qandastar bölinbeyik. Bölingendi böri jeydi. Keşegi jer dauında qazaqtıñ jeri de, tili de qazaqtan basqağa kerek emes ekeninine közimiz jetken joq pa? Endeşe,  qazaqtı bölip, bir-birine aydap salıp otırğandardıñ tilegin bermeyik. Qazaq birikse, alınbaytın qamal ekenin bəri de biledi. Bizdiñ küşimiz — birlikte.

Avtor şet elden köşip kelgen joq. Biraq men üşin «är qazaq – meniñ jalğızım», — dep sözin tüyindepti avtor.