|  |  |  | 

Jañalıqtar Mädeniet Qazaq şejiresi

Şejireli Şilikti

Şilikti-01-1qwndı qazınasımen quanttı

Biıl ala jazday Tarbağatay, Mañıraq jäne Sauır taularınıñ tüyisken alqımında jatqan Şilikti jazığında arheologiyalıq qazba jwmıstarı jürgizildi. Şığıs öñiriniñ arheologiya salasındağı ğılımi-zertteu jwmıstarın damıtu josparı şeñberinde patşa obaları köptep ornalasqan bwl jazıqtağı eñ iri qorğandı qazu jwmıstarı biılğı jıldıñ mamır ayında bastaldı.

Arheologtar men studentterdiñ künge küyip, jauın-şaşınğa su bolıp jürip atqarğan eñbegi nätijesiz bolğan joq. Juırda obada eki adamnıñ jerlengeni belgili boldı. Sonımen birge sarkofagtan bağalı zattar tabıldı. Bwl bizdiñ babalarımızdıñ zergerlik şeberligine tağı da tänti etken altın bwyımdar edi.

Oblıs äkimi Danial Ahmetov Zaysan audanındağı jwmıs saparı ayasında atalğan qazba jw­mıstarımen tanıstı. №16 qor­ğandağı qazba jwmıstarınıñ näti­jesin körgennen keyin aymaq basşısı jauaptı twlğalarğa qorğandı üstinen jauıp twratın jäne köne jerleu ğwrpın turis­terdiñ köruine mümkindik beretin kümbez qwrılısı jobasın äzir­leudi tapsırdı.

– Qorğannan tabılğan zattar öte erekşe. Bwl bwyımdar babalarımızdıñ zergerlik öner­di öte biik därejede meñger­genin körsetedi. Sondıqtan öz äleue­timizdi paydalanıp, etnoturizmdi damıtu infraqwrılımdarın qolğa alamız. Däl osı ispetti qwrı­lım Berelde de twrğızıluda, – dedi D.Ahmetov.

Qazba jwmıstarı şegine jetip qalğan eskertkiştiñ biiktigi 8,5 metr, diametri 88 metrdi qwraydı. Oba bizdiñ zamanımızğa deyingi VII ğasırğa tän. Arheologiyalıq zertteu jwmıstarınıñ nätijesi boyınşa, topıraq üyindisi men şımmen qalanğan qabattan tas üyindisi şığıp, onıñ astınan ağaş börenelermen qorğalğan tabıtqa eki adam jerlengeni anıqtaldı. Tonalğanına qaramastan, obadan ata-babalarımızdıñ üzdik zergerlik şeberlikterin ay­ğaqtaytın qwndı bwyımdar tabıl­dı. Äsirese, saq taypalarınıñ dästürli januarlar beynesinde jasalğan altın äşekeyleri men tarı dänindey kişkentay altın tüyindikteri erekşe äserge böleydi. Kişkene tüyindikterge wsaq qwlaqşalar japsırılğan. Altın äşekeylerdi kiimge qadağan eken. Bwl sol zamannıñ özinde-aq babalarımızdıñ önerdi şeberlik deñgeyine kötergenin, zergerliktiñ qwpiyasına jetik bolğanın äri şağın dänekerleu tehnikasın paydalanğanın körsetedi.

Sarkofag-pavil'on dayın bol­ğannan keyin, Şilikti auıldıq okruginde turisterdi qabıl­day­tın infraqwrılımdı damıtu jwmıs­tarı bastalmaq. Osı ayada taudıñ say-salasın qualap keletin joldıñ jağdayı da tüzelip qaluı mümkin.

Duman ANAŞ,

«Egemen Qazaqstan»

Şığıs Qazaqstan oblısı,

Zaysan audanı

Related Articles

  • Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

    Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

    Europa jüreginde aşılğan geştal't. Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı? Elimizde Almatı halqı jaña taksi aşıp, al Şımkent halqı özbek körşisimen birge keşki matçtı tamaşalayın dep otırğanda qazaq ümitin arqalağan Airbus motorın dürildetip, Bryussel'ge wşıp ketken bolatın. Prezident Toqaev geosayasi qaqtığıstar, sauda soğıstarı, sankciyalıq qısım men logistikalıq täuekelder küşeyip jatqan bwl zamanda Qazaqstannıñ investiciya üşin eñ tınış aylaq ekenin tağı bir eske salu üşin bara jatqanı anıq. Tura osı sapar aldında Fitch Qazaqstannıñ VVV reytingin rastap, mıqtı argumentti qaltamızğa salıp jiberdi. Bryussel' Europa kapitalınıñ söresi ekenin bilemiz. Sol sörede jatqan milliard euro investiciyağa biz qol salğanda, bastısı eşkim “täyt” demeui kerek. Sondıqtan Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Bel'giya Prem'er-ministri Bart de Vevermen

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: