|  |  | 

Köz qaras Sayasat

ÜKİMET ÖZGERİP EDİ RUŞILDIQ KÜŞEYDİ. NEGE? 

Kezinde el arasında Mäsimov ükimetiniñ qabiletsizdiginen göri onıñ, eks-perm'erdiñ etnikalıq tegi köp söz bolatın. «Prem'erlik taqta tek qazaq otıruı kerek» degen zañ bar sekildi talay jannıñ bwra tartıp, dastarhan basındağı äñgimeni ülken sayasat sahnasında aytqanın da közimiz kördi. 2012 jıldıñ kırküyeginde bwl qızmet Serik Ahmetovke bwyıra qaldı. Sol-aq eken, keşe ğana bağa jetpes lauazım sanalğan prem'erlikten män ketti. Eşkim elep-eskermeytin qarapayım qızmet sanatına qosılıp, Ahmetov atqaruşı biliktiñ basında bar ekendigin äredik körsetip qana jürdi. Amal ne, bwl prem'erimiz 2014 jılı temir tordıñ ar jağınan bir-aq şığıp, Kärim Mäsimov eski kreslosına qayta qonjidı. Sol-aq eken, bayağı äñgime tağı bastaldı.

Şının aytayıq, Mäsimov ükimeti köp qatelikter jiberdi. El ekonomikasın qayrañnan alıp şığa almadı. Reformaları sätsizdikterge wşıray berdi. Jer mäselesin tım kürdelendirip jiberdi. Wlttıq qordağı aqşa sarqılıp, sırtqı qarız kün sanap ösip jattı. Al, bizdiñ eks-prem'erimiz bolsa, halıqqa jağu üşin el aralap ketti. Öziniñ qızmetine jarnama jasamaq bolıp talay märte talpınıp körip edi, onısı qoğamnıñ äjuasına aynalıp şığa keletin boldı. Amalı tausılğan Mäsimov ministrlerdi qasına ertip alıp, köşege şığıp jügiretindi şığardı. «Quğan jetpeydi, bwyırğan ketpeydi» deydi qazaq. Ayaq astınan eki türli şwlıq kiip «quıp» jürgen eks-prem'erimiz Wlttıq qauipsizdik komitetiniñ törağası bolıp tağayındaldı da, Ükimet basına bwrıñğı-soñğı qızmetinde iskerligimen közge tüsken azamattar keldi.

WQK-niñ tizgini Mäsimovke bwyırdı delik. Al, eldiñ köz qwrtına aynalğan Ükimet «basılıq» mindet Baqıtjan Sağıntaevqa jüktelip, Jer komissiyasında eldiñ sözin söyley bilgen isker azamattıñ eki jağına Imanğali Tasmağanbetov pen Asqar Mırzahmetov sekildi auır salmaqtağı jaysañdar jayğastı.

Mine, tap osı kezde belgisiz bir küşter ruaralıq arazdıqtı tuğızatın äñgimelerdi «gulete» bastadı.

Bilikte «naymandardıñ» küşi älsirep ketti. «Kişi jüzge» tizgin berilmedi. «Arğındardıñ» mısın basıp jatır. «Dulattar küşeyip baradı», t.s.s.

Keşegi Ükimet basınıñ etnikalıq tegin qazbalaytındar, endi Ükimet tizginin wstağan azamattardıñ ruın tügendep älek.

Jalpı, bwl – arandatuşı küşterdiñ oylap tapqan aylası boluı mümkin.  Bwnıñ ar jağında ükimetke senimsizdik tuğızıp qana qoymay, jüzşildik pen jerşildiktiñ äñgimesin şığarıp, qazaqtı şırğalañğa salatın qulardıñ tülki bwlañı körinip twrğan siyaqtı.

Qazaqtıñ «bir jeñnen qol, bir jağadan bas» şığaruına qarsı toptar tağı da iske kiriskenge wqsaydı. Onı äleumettik jelidegi keybir tüsiniksiz jandardıñ söz ıñğayı men sayttardağı pikirlerden-aq köruge boladı.

Tasada otırıp tas atu bastaldı.

Abay bolayıqşı. “Biz – bir qazaqtıñ balasımız”…

Şäriphan Qaysar

Abai.kz

Related Articles

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: