|  |  | 

Köz qaras Sayasat

ÜKİMET ÖZGERİP EDİ RUŞILDIQ KÜŞEYDİ. NEGE? 

Kezinde el arasında Mäsimov ükimetiniñ qabiletsizdiginen göri onıñ, eks-perm'erdiñ etnikalıq tegi köp söz bolatın. «Prem'erlik taqta tek qazaq otıruı kerek» degen zañ bar sekildi talay jannıñ bwra tartıp, dastarhan basındağı äñgimeni ülken sayasat sahnasında aytqanın da közimiz kördi. 2012 jıldıñ kırküyeginde bwl qızmet Serik Ahmetovke bwyıra qaldı. Sol-aq eken, keşe ğana bağa jetpes lauazım sanalğan prem'erlikten män ketti. Eşkim elep-eskermeytin qarapayım qızmet sanatına qosılıp, Ahmetov atqaruşı biliktiñ basında bar ekendigin äredik körsetip qana jürdi. Amal ne, bwl prem'erimiz 2014 jılı temir tordıñ ar jağınan bir-aq şığıp, Kärim Mäsimov eski kreslosına qayta qonjidı. Sol-aq eken, bayağı äñgime tağı bastaldı.

Şının aytayıq, Mäsimov ükimeti köp qatelikter jiberdi. El ekonomikasın qayrañnan alıp şığa almadı. Reformaları sätsizdikterge wşıray berdi. Jer mäselesin tım kürdelendirip jiberdi. Wlttıq qordağı aqşa sarqılıp, sırtqı qarız kün sanap ösip jattı. Al, bizdiñ eks-prem'erimiz bolsa, halıqqa jağu üşin el aralap ketti. Öziniñ qızmetine jarnama jasamaq bolıp talay märte talpınıp körip edi, onısı qoğamnıñ äjuasına aynalıp şığa keletin boldı. Amalı tausılğan Mäsimov ministrlerdi qasına ertip alıp, köşege şığıp jügiretindi şığardı. «Quğan jetpeydi, bwyırğan ketpeydi» deydi qazaq. Ayaq astınan eki türli şwlıq kiip «quıp» jürgen eks-prem'erimiz Wlttıq qauipsizdik komitetiniñ törağası bolıp tağayındaldı da, Ükimet basına bwrıñğı-soñğı qızmetinde iskerligimen közge tüsken azamattar keldi.

WQK-niñ tizgini Mäsimovke bwyırdı delik. Al, eldiñ köz qwrtına aynalğan Ükimet «basılıq» mindet Baqıtjan Sağıntaevqa jüktelip, Jer komissiyasında eldiñ sözin söyley bilgen isker azamattıñ eki jağına Imanğali Tasmağanbetov pen Asqar Mırzahmetov sekildi auır salmaqtağı jaysañdar jayğastı.

Mine, tap osı kezde belgisiz bir küşter ruaralıq arazdıqtı tuğızatın äñgimelerdi «gulete» bastadı.

Bilikte «naymandardıñ» küşi älsirep ketti. «Kişi jüzge» tizgin berilmedi. «Arğındardıñ» mısın basıp jatır. «Dulattar küşeyip baradı», t.s.s.

Keşegi Ükimet basınıñ etnikalıq tegin qazbalaytındar, endi Ükimet tizginin wstağan azamattardıñ ruın tügendep älek.

Jalpı, bwl – arandatuşı küşterdiñ oylap tapqan aylası boluı mümkin.  Bwnıñ ar jağında ükimetke senimsizdik tuğızıp qana qoymay, jüzşildik pen jerşildiktiñ äñgimesin şığarıp, qazaqtı şırğalañğa salatın qulardıñ tülki bwlañı körinip twrğan siyaqtı.

Qazaqtıñ «bir jeñnen qol, bir jağadan bas» şığaruına qarsı toptar tağı da iske kiriskenge wqsaydı. Onı äleumettik jelidegi keybir tüsiniksiz jandardıñ söz ıñğayı men sayttardağı pikirlerden-aq köruge boladı.

Tasada otırıp tas atu bastaldı.

Abay bolayıqşı. “Biz – bir qazaqtıñ balasımız”…

Şäriphan Qaysar

Abai.kz

Related Articles

  • Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Kamilla VALIEVA Kollaj avtorı — Timur Timaev Şildeniñ ayağında Resey prezidenti Vladimir Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri-tehnikalıq ıntımaqtastıq turalı kelisimderdi qayta qaraudı tapsırdı. Qoldanıstağı kelisimderdi Mäskeu Astanamen 2013 jılı, al Taşkentpen 2016 jılı jasağan. Qazir bwl qwjattar qaru-jaraq pen äskeri tehnikanı jetkizudi, äskeri maqsattağı önimder almasudı jäne tehnologiyalar berudi retteydi. Alayda kelisimderde naqtı ne özgerui mümkin jäne Resey olardı däl qazir nege qayta qarap jatır? Äzirge Kreml'diñ Astana jäne Taşkentpen jasalğan äskeri-tehnikalıq kelisimderdiñ naqtı qay twstarın qayta qarastırıp jatqanı belgisiz. Özbekstan Qorğanıs ministrligi Azattıq radiosınıñ saualına jauap bermedi. Al Qazaqstan Qorğanıs ministrligi qwjattar boyınşa jwmıs ayaqtalğanğa deyin olardıñ mazmwnına tüsinikteme bermeytinin mälimdedi. “Şekteuli türde taratuğa jatpaytın aqparat jwrtqa memlekettik organdardıñ resmi aqparattıq

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: