N'yu-Yorktegi BWW-nıñ sessiyasına wşıp şıqqan prezident Almazbek Atambaev düysenbi keşkisin Stambul auruhanasına tüsti. Seysenbide Qırğızstan prezident apparatınıñ jetekşisi Farid Niyazov Atambaevpen telefon arqılı söyleskenin, onıñ densaulığı qalıptı, biraq, tekserilu üşin qısqa demalıs alğanın habarladı.

ÜKİMETTİÑ TARAP KETU MÜMKİN BE?

Qırğızstanda soñğı künderi prezident Almazbek Atambaev pen “Ata Meken” partiyasınıñ jetekşisi Omurbek Tekebaev arasındağı tartıs küşeye tüsken. Parlamentte basımdıqqa ie “Parlamenttegi twraqtılıq, senim jäne jaña mümkindik” koaliciyası bölinip ketui mümkin dep qauiptenetinder bar. Bwl odaq taray qalsa, onıñ artınan ükimet te otstavkağa ketui tiis.

Qırğızstan social-demokratiyalıq partiyasınıñ (SDPK) jetekşisi Isa Omurkulov parlamenttegi basımdıqqa ie koaliciyadan (SDPK, “Qırğızstan”, “Onguguu”, “Ata Meken” frakciyalarınan qwrılğan – red.) “Ata Mekenniñ” şığarıluı mümkin ekenin habarladı. Omarkulov mwnday pikirdi “Ata Meken” partiyası oppoziciyağa ketken soñ parlamenttik koaliciya qwramınan şıqpay qalğandıqtan aytqan.

Qırğızstan parlamenti. Bişkek. 30 mausım, 2014 jıl.

​Qırküyektiñ 19-ı küni social-demokrattar konstituciyağa enetin özgeristerdi talqıladı. Oñaşa ötken bwl jiında koaliciyadan şığu mäselesi qosımşa qaralatını aytılğan. Biraq, Omurkulov “kün tärtibinde bwl taqırıp qozğalmadı” dedi. Alayda Azattıqtıñ Qırğız qızmetine parlamenttegi senimdi aqparat köziniñ habarlauınşa, koaliciyanıñ bölinui aldağı künniñ özekti mäselesine aynalğalı twr, parlamenttik odaq qwramınan birinşi “Qırğızstan” frakciyası şıqpaq.

Parlamenttiñ vice-spikeri, “Qırğızstan” frakciyasınıñ müşesi Nurbek Alimbekov bwl mäseleni äli estimegenin, koaliciyadan frakciyanıñ şığuı men jaña odaqqa qosılu jayında söz bolmağanın aytadı.

- Twraqtılıq kerek. Mwnday şeşim (koaliciyadan şığu – red.) frakciya talqısınan keyin şığadı. Äzirge bwl mäsele köterilgen joq, – dedi Alimbekov.

Al “Ata Meken” partiyasınıñ deputatı Almambet Şıkmamatov frakciyalarınıñ parlamenttegi odaqtan şığıp qaluı mümkin ekenin aytadı.

- Onday jwmıstıñ jürip jatuı äbden mümkin. Koaliciyadan özimiz şıqpaytınımızdı, şıqqısı kelgenderdiñ özderi şığa berulerin ayttıq. Olardıñ (koaliciya qwramındağı özge üş frakciyanı meñzeydi – red.) parlamenttegi basımdıqqa ie odaqqa nege jabısıp alğanı, odan ne sebepti ketkisi kelmeytinderi bizge tüsiniksiz. Bälkim, koaliciyanı büldirip, onı keyin qayta qwray almaytındarına qauiptenetin şığar, – deydi Şıkmamatov.

Jergilikti sayasattanuşı Şeradil Baktıgulov parlamenttegi koaliciyanı bölu “Ata Meken” partiyasına qarsı istelgen şara jäne eldegi sayasi jağdaydı şielenistiretin is dep biledi.

– “Ata Mekenge” bwlay qısım körsetu dwrıs emes. Koaliciya qwrılğan kezde eşqanday frakciya bilikti qoldauğa mindetteme alğan joq. Ükimetti jasaqtauğa qwrılğan odaqtı jeke sayasi maqsattarğa paydalanudıñ qajeti joq, – dedi Baktıgulov.

Qırğızstan zañı boyınşa, parlamenttegi basımdıqqa ie koaliciya tarasa, ükimet otstavkağa ketui tiis. Mamandar mwnday sayasi tartıstar onsız da ekonomikalıq qiın jağdaydı odan äri naşarlatadı dep sanaydı.

TEKEBAEVTIÑ AYIPTAUI

Qırğızstandağı “Ata jwrt” partiyasınıñ törağası Nurlan Şakiev Azattıqtıñ Qırğız qızmetine “Ata meken” frakciyasınıñ jetekşisi Omurbek Tekebaevtıñ prezident Almazbek Atambaevqa qatıstı pikirlerin tekseru üşin täuelsiz qoğamdıq komissiya qwrılıp, “auır ayıptaularğa qajetti bağa berilui kerek” deydi.

- Omurbek Tekebaev – täjirbieli, belgili sayasatker. Odan bölek, parlamenttik frakciyanıñ jetekşisi, basımdıqqa ie koaliciyanıñ müşesi. Ol memleket basşısına ayıp tağıp söyledi. Onıñ işinde Aziz Batukaev (qırğızstandıq qılmıs äleminiñ iri ökili – red.) isi de bar. Bwl mälimetterdi tekseru qajet, – deydi Şakiev.

Qırğızstandağı”Ata Jurt” partiyasınıñ jetekşisi Omurbek Tekebaev. 1 qazan. 2015 jıl.

Tekebaev ötken aptada Bişkektegi baspasöz mäslihatında qılmıs älemindegi asa bedeldi Aziz Batukaevtıñ türmeden Almazbek Atambaevtıñ bwyrığımen bosatılğanın aytqan. Odan bölek, Jalal-Abad oblısındağı etnikalıq qaqtığıstı wyımdastırdı dep separatizm boyınşa ayıptalğan özbek diasporasınıñ belsendisi, qazir şet elde jürgen Kadırjan Batırovpen Almazbek Atambaev 2010 jıldarı jergilikti kadr mäselesin aqıldasıp şeşti degen mälimdeme jasağan. Mwnıñ aldında Tekebaev prezident Atambaevtı “zañsız alğan jer telimine üy salıp jatır” dep te ayıptap şıqqan.

Tekebaev eldiñ Bas prokuraturasın separatizm isimen ayıptalğan Kadırjan Batırovtıñ şetelge qaşıp ketu isin tekseruge şaqırğan. Osı mälimdemeden soñ prezident Atambaev Tekebaev aytqan derekterdi tekseru üşin Bas prokuraturağa “Batırovtıñ qaşuına kömekteskenderdi tabu” turalı tapsırma berdi.

Al prezident apparatınıñ jetekşisi Farid Niyazov Atambaev “üy salıp jatqan jerin 2015 jılı zañdı türde satıp alğanın” aytıp, Tekebaevtıñ “zañsız jer” mälimdemesin teristegen.

Prezident Atambaev pen parlamenttegi “Ata jwrt” frakciyasınıñ jetekşisi Tekebaevtıñ qarım-qatınası tamızdıñ 31-inen beri naşarlay tüsken. Qırğızstan täuelsizdiginiñ 25 jıldıq mereytoyında Almazbek Atambaev bwrınğı uaqıtşa ükimettiñ keybir müşelerin “ötirikşi”, “bäleqor”, “körealmauşı” dep sipattağan.

Jergilikti sarapşılar, prezidenttiñ bwlayşa söyleuine 2010 jılğı uaqıtşa ükimettiñ qwramında bolğan keybir sayasatkerlerdiñ Atambaevtıñ konstituciyanı özgertip, ükimettiñ qwzırın keñeytuge qatıstı bastamasına qarsı şıqqanı sebep boldı dep oylaydı.

Azat Europa / Azattıq radiosı