Osıdan 24 jıl bwrın 30 qırküyekte ötken Qwrıltaydıñ kün tärtibinde Düniejüzi qazaqtarınıñ qauımdastığın qwru, onıñ jarğısın qabıldau, basşı organdarın saylau mäselelerin talqılap, Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtı Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığınıñ törağası etip saylau turalı wsınıs birauızdan qabıldandı.

Qazaqstan jazuşılar odağı basqarmasınıñ birinşi hatşısı Qaldarbek Naymanbaevtörağanıñ birinşi orınbasarı bolıp saylandı.

Türkiyadandan Dälelhan Janaltay, Qazaqstannan Mırzatay Joldasbek qatarlı qayratkerler Töralqa müşeleri retinde bekitilip, suretşi Beysen Serikbay Qwrıltay tañbasınıñ avtorı boldı.

Bügingi kün – erekşe kün. Orta toldı degen osı. Däl osınau sätte özin qazaqpın dep sezinetin ärbir adam jüregi lüpildep, atamekenine, täuelsiz Qazaqstannıñ astanası Almatığa köz tigude. Öytkeni mwnda düniejüziniñ tükpir-tükpirindegi isi qazaq ataulınıñ ökilderi twñğış ret basta- rın qosıp, alqalı jiın, saltanattı mäjilis – Qwrıltayğa jinalıp otır. Küni keşe ğana mwnday boladı degen oy köbimizdiñ qiyalımızğa kirmegen şığar. Endi, mine, añsağan armannıñ tağı birine qol jetkizdik. San ğasırğa sozılğan otarşıldıqtıñ bwğauınan bosanıp, tayauda ğana täuelsizdik alsa da, qısqa merzim işinde bükil ayday älem tügel moyındap, abı- royı asıp ülgirgen Qazaqstan jwrtşılığı sizderdi, ardaqtı ağayın, tuğan jerde qwşaq jaya qarsı alıp jatqanın özderiñiz körip otırsızdar. Men Respublika Prezidenti retinde bäriñizdi Düniejüzi qazaqtarı Qwrıltayınıñ sal- tanattı aşıluımen şın jürekten qwttıqtaymın! Barşañızğa: «Tuğan jerge qoş keldiñizder!» – deymin», – dep ıstıq ıqılasın bildirgen bolatın.

Qazaq Eliniñ Täuelsizdik alğannan bergi tarihında jaña bet aşqan bwl qwrıltayda jäne odan keyin de şetelde twratın qazaqtar üşin qabıldanğan arnayı zañdar öz küşine endi. Sol arqılı älemniñ 40-qa juıq elinde ömir sürip jatqan diasporalar Qazaqstanğa ağıldı.

Qauımdastıqtıñ negizgi maqsatı äuelden-aq, respublikadan tısqarı, şetelderde jürgen qazaq diasporasımen jan-jaqtı baylanıs ornatu, mädeni jäne bilim beru mäseleleri jöninen järdemdesu boldı. Sonday-aq, qauımdastıq tarihi otanına köşip kelgen oralmandarğa äleumettik qamqorlıq jasap, qayırımdılıq şaraların wyımdastırdı.

Sodan beri şetelderdegi qazaqtardıñ mädeni ortalıqtarımen tığız baylanıs ornatıp, birlesken bağdarlamalardı jüzege asırıp keledi. Qauımdastıqtıñ Mañğıstau, Atırau, Aqtöbe, Oñtüstik Qazaqstan, Şığıs Qazaqstan, Almatı oblıstarında bölimşeleri bar. Wyım qazaq diasporasınıñ jağdayın tiisti deñgeyde zerttep, Qazaqstannıñ bilik orındarına naqtı wsınıstar tüsiredi. Sonday jwmıstar nätijesinde 1996 jılı Qazaqstanda «Şeteldik otandastardı qoldaudıñ memlekettik bağdarlaması» qabıldandı.

Qazaq köşin bir izge tüsirgen, qabıldanğan jaña zañdar negizinde, 1991 jıldan 2016 jılğı 1 qañtarğa deyingi kezeñde 261 mıñ 104 otbası nemese 957 mıñ 772 etnikalıq qazaq tarihi Otanına qayta oralıp, oralman märtebesin aldı. Bwl elimiz twrğındarınıñ jalpı sanınıñ 5,5% qwraydı.

Al, jaqında ğana «Atameken» Wlttıq käsipkerler palatası basqarma törağasınıñ orınbasarı Mwrat Äbenov Şıntöbe pikirtalas klubınıñ alğaşqı otırısında büginge deyin elimizge şetelden şamamen 1 mln-ğa juıq etnikalıq qazaq qonıs audarğanın süyinşiledi.

Qazaqstanğa kelgen oralmandardıñ köpşiligi, yağni, 61,6% – Özbekstannan kelgen, sonday-aq, 14,2% – Qıtaydan, 9,2% – Moñğoliyadan, 6,8% – Türikmenstannan, 4,6% – Reseyden jäne 3,6% – özge elderden oralğan qandastarımız.

Olardıñ 21,2% – Oñtüstik Qazaqstan oblısına, 16,3% – Almatı oblısına, 13% – Mañğıstau oblısına, 9,4% – Jambıl oblısına, 40,1% – elimizdiñ özge öñirlerine qonıstandı.

Ataq qazaqta «Elge el qosılsa qwt, selge sel qosılsa jwt» degen ösiet söz bar. Alıstağı är elden Ata mekenine at basın bwrğan qazaqtardıñ sanı jıldan jılğa molayıp, öz otanında ösip-önip, tirlik keşip keledi.

Osınau alıp tolqınmen qosa Qazaq Eline mıñdağan öner, mädeniet, sport jwldızdarımen qosa el ekonomikasına özindik ülesin qosıp jatqan jüzdegen käsipkerler de kelip, egemen eldiñ şañırağın ortaq köterisude.