Astanada jındıhana joq eken. Mwnda tek deni dwrıs, aqıldı adamdar twratın bolsa kerek. Ağat qılıq, oğaş oydan aulaq momaqan adamdar. Şınında da, osınday älemde joq äsem qalada twrıp, jaman birdeñe­lerdi oylau wyat emes pe?! Joğalsın, jındılar jolamasın bwl qalağa! Attandap, ağaş basına örmelep jüre bersin özderiniñ bwzıq Almatısında. Hattap-şottap bir kündey kamerada wstadı da, bärimizdi erteñinde äspettep wşaqpen Almatığa jöneltti.

Eki aydauıl bizdi irkip, özge jolau­şılar tüsip bolğan soñ ğana sırtqa şığardı. Wşar basın mwnar şalğan aq şıñdar apaytösin ayqara aşıp, keldiñ be dep qarsı aldımnan şığa-şığa keldi. Twldır keñistikten tiyanaq tappay zapı bolğan közime aynalayın Alatau ottay basıldı. «Assalaumağaleykum, Ala­tauım!» dedim tañğı auanı dauısım jañğırıqtıra basımdı iip.

Traptıñ tübinde kresi ırsiğan, terezesi torlaulı kök maşina qwy­rığın ayqara aşıp twr eken. Üstin­degi aq halatqa äzer sıyıp tırsiıp twrğan som iıqtı däriger jigit:

– Işterinde «buynıylar» bar ma? – dedi qolındağı temir qobdişasın ırğap. Aydauıldardıñ şeni ülkeni basın şayqadı:

– Bwl – «Z» tobındağı pacientter.

– A-a!..

Kök maşina zımırap otırıp, Kablukovtağı äygili jındıhanağa alıp keldi. Biik temir qaqpa, beton dual üstine üş qatar tikenek sım tartıl­ğan. Aq, kök halat kigender­diñ bäri ziñgittey erkekter. Bwyırıp, aqırıp söyleydi. Aytqanın lıp etip sol boyda orındauıñ kerek, äytpese söz şığındamay jelkeñnen bir-aq tüyedi. Şaşımızdı sıpırıp, monşağa bir toğıtıp aldı da, birkelki şwbar dambal, şwbar halat kigizdi. Şwbardıñ üyirindey keñ dälizde şwbırıp jürmiz. Däliz boyındağı qaz-qatar esikterge bir-bir süñgip şığıp, twyıqtağı em-dom kabinetiniñ aldına topırladıq. Tört-törtten kirgi­zip, ukol saldı. Imenip kirgender jambastarın sipalap ıñırsıp şığıp jatır. Kezegim kelgende qorqasoqtap men de kirgenmin. Şpricte­rin saylap, qarsı aldımızda jalañdap twrğan meyirbi­kelerdiñ şet­kisine közim tüsken boyda selk ete tüstim. Roza! Badıraq köz, ker­tik tanau, ieginiñ wşında bwrşaqtay meñine deyin soniki. Sonda da seniñkiremey moynındağı beydjine qaradım: «Roza Täkenova». Naq özi! Ümittiñ sınıptas qwrbısı. Eki-üş ret parkte birge bolğanbız. Qız da tanıp abdırap qaldı. Amandasayın dep wmsına berip edim, tüsin suıtıp ala qoydı. Qabağın tüyip, basın şayqağanday boldı. Tüsine qoydım da sır bildirmeuge tırıstım. Bir jağınan mendey jındını tanimın deuge namıs­tanıp twr ma dep te oylap qoyam.

– Jüriñiz!

Basqa medbike aldın orap ket­pesin degendey lıp etip jeñimnen wstadı da qoñır şkaftıñ qalqasına qaray jeteledi. Oñaşalanğan soñ betime meyirlene qarap, bar ıqılasın ünsiz bildirdi de swq sausağın ernine bastı – sır bildir­meyik degeni. Qağazğa «ağa, keyin söylesemiz» dep jazdı da jırtıp, qaltasına salıp aldı. Aldın ala dayındap qoyğan şprictiñ işinde­gisin qoljuğışqa tögip, basqa bir ampula sorğızdı. Birge kirgen üşeu üş jaqta biri oybaylap, biri ayğaylap, bölmeni azan-qazan etip basına köterip jatır. Şprictiñ inesi beri bwrılğanda-aq qwyrığım dir-dir qağıp, «tvist» tebe bastağan. Biraq mağan salğan ukol eşqanday äser etken joq. Roza «siz de analar siyaqtı ayğaylap qoyıñız» degendey ım jasadı.

– Oy-oy, auırıp ketti!.. – dep analardan asırıp ayğay saldım.

– Şıdañız!..

Üş joldasımnıñ türlerine qarap, solar ne istese, sonı istep, esikten şığıp ketkenşe rolimdi jal­ğastıra berdim.

Rozanıñ işarasınan swm jüre­gim äldeneni tüysingendey, qasımdağılardıñ bet-jüzin köz qiığımmen bağıp kelemin. Bäriniñ qabağı kirjiyuli, ukol soqqan ayaqtarın auırsınıp, süyrep basadı. Men de qosıla aqsañdap, betimdi tırjittım.

Sırttan aynaldırıp äkelip, bir qanattağı ülken kazarmağa kirgizdi. Bosağanıñ qayrılısındağı qos yarustı, bos twrğan temir kereuetterge jayğastıq. Kisiler sırtta seruende jürse kerek, kazarma işi bos. Joldas­tarım birtürli del-sal bolıp qalğanday, qimılı sılbır, ün-tünsiz tösekterine qisaya ketti. Men de jantaydım. Bir közimdi jartılay jwmıp, bir közimdi jartılay aşıp, aynalamdı bayqastap jatırmın. Sälden keyin jwrttıñ aldı kele bastadı. Bwl jerdiñ adamdarı birtürli qızıq, bizden de ötken jındı ma dep qaldım. Bir-birimen jaqındasıp, til qatısu degendi bil­meytin siyaqtı. Ärqaysısı özimen-özi. Aydalada japadan-jalğız jür­gendey, badırayıp betiñe qarağanmen, twmandanğan oysız janarı eşteñeni körmeytindey, bar-joqtı sezbeytindey. Bäri ala kiimdi, taqır bas. Birinen birin ayıru qiın. Bir adamnıñ qaz-qatar qoyılğan köp aynadağı sureti siyaqtı bir qarağanda. Möligen müläyim köz, qimıldarı sılbır, bärin bir qalıptan şıqqanday zäbirsiz, juas qıp qoyğan qanday qwdiret eken? Biraz köz üyrengennen keyin keybirin şıramıtqanda şoşıp kettim. Mässağan, mınalar älgi keşegi sayasi alañdağı serkeler ğoy, oppoziciya jetekşi­leri. Gazet, teledidar arqılı jüz­deri tanıs, jazsa qalamınan u tamıp, söylese sözdiñ tübin tüsirip, mülgigen marğau kökirekti dür silkindirip, jay oğın oynatqan jampozdar edi… Aragidik kezinde deputat, ministr bolıp, qızmetinen tüsip qalğannan keyin teris-qağıs söylep, ükimetti sınap-minegender de jür. Eşqaysında bwrınğı ot-jalınnıñ wşqını da joq. Oysız közde şaptap qoyğan surettey meñireygen essiz jımiıs. Jürse de, twrsa da selt etpes beyğam qalpınan aynımaydı. Eşqaysınıñ bir-birimen şaruası joq, qaradan-qarap öz betimen söylep, kübir­lep, arlı-berli oyqastağan bireuler. Şala jwmılğan közimniñ sızatınan qalt jibermey bärin baqılap jatırmın. Sıqılıqtağan dauısqa jalt qarasam, jaña ğana janımnan empeñdey ötken wzın sarı – bir kezderi «Min­berdiñ» betinen tüspey­tin sayıpqıran publicist töseginiñ üstinde tır jalañaş şeşinip tastap, bwtınıñ arasın jaña körgendey öz-özinen mäz-mayram bolıp otır:

– Mama, ülken bolğım kelmeydi. Men – lyaleçkamın. Mine, qaraşı, kup-kup!.. – dep, denesin büristirip bükşigen sayın säbidey bop şögip, kişireyip bara jatqanday. Kök körpeniñ betin su siyaqtı qos uısımen kösip alıp töbesine töñkeredi. Jındı bolsam da, jağamdı wstadım. Jaña maşinkamen sıpırıp tastamağanda töbe şaşım teben inedey tik twrar edi. Küler-külme­simdi bilmey tosılıp twrsam, bwl men körer tamaşanıñ betaşarı ğana eken. Kereuet­terdiñ arasında ün-tünsiz teñselip jürgen quşıq iıq, badıraq köz jigit kenet keude­sin jwdırığımen tüyip-tüyip jibe­rip:

– YA – Jirinovskiy! – dep tumboçkağa sekirip şıqtı. –Pora, tovarişi, sobirat' kamni. Mı k semnadcatomu godu vosstanovim postsovetskoe prostranstvo, krome Pribaltiki. Konec voynı blizok. Vragam ne budet nikakoy poşadı, mı ih budem moçit', hot' gde, daje v sortire! Horoşiy çeçenec – mertvıy çeçenec. Puh-puh!.. – dep swq sausağın kezep aynalasın «atqılay» bastağanda, qan qwmartqan jendettey jiñişke erini jımqırılıp, közi şüñireyip, şınında da VV-dan aynımay qaldı.

Mwndağılardıñ ärqaysısı bir-bir koncert eken, qaysısın tamaşalarıñdı bilmeysiñ. Äne, qorbañdağan şoñmwrın, jıltır qara ornınan wşıp twrıp, bwrışqa barıp twra qaldı. Közin töñkerip, belin bwrañdatıp, qızdan beter qılımsıp biraz twrdı da:

– Sizderdiñ aldarıñızda KSRO halıq artisi Küläş Bayseyitova än şırqaydı! – dep eki qolın keude­sine ayqastırıp, bir tizesin büge tağzım etti. Dauısı mwnday süykim­siz bolar ma, Küläş bolam dep şırıldağanda, qwlağıña ine swqqılağanday twla boyıñ türşigedi. Qwlaq bitkendi qinap «Gäkkudi» ayağına deyin aytıp şıqtı. Aqırında «Gäkku, gäkku, ga-ga-ga-gäk-gäk…» degende tınısı jetpey, auzı aşılğan küyi, kögerip-sazarıp jerge sılq etip otıra ketti.

Sät sayın qızıqtıñ neşe türin köre-köre tañırqaudan jalıqqanday boldım. Mına beybaqtardıñ deni özderiniñ kim ekenin bilmeytin siyaqtı. Atı kim, qaydan keldi, bwrın ne istedi… – biri de esinde joq. Özderin wmıtqan, milarınıñ qatparında qalğan äldebir jañğırıq, elespen ömir süretindey.

Imırt tüse bir äredikte qasımızğa Roza keldi. Mağan bwrılmastan basqa jaqqa qarap:

– Jüz on jeti qaysıñ? – dedi. Bärimiz bir-birimizge qaradıq. Söytsem, meniñ keudeşemniñ sol jaq tösi men arqasındağı jazu «117» eken. Bwl jerde meniñ atı-jönim joq. Endigi atım da, zatım da – 117.

– Menmin, – dedim.

– Jüriñiz procedurağa!

Roza aldıma tüsip qazdañday jöneldi. Kabinet oñaşa eken. Işke kirgen soñ betindegi qatqıl maskanı sıpırıp tastağanday jüzi jılıp, mağan jımiya bir qarap qoydı.

– Keşiriñiz, ağa! Osılay isteuge tura keledi, – dedi eşkim joq bolsa da jartılay sıbırlap. – Bağana alğaş körgende sır bildirip qoya ma dep şoşığanım-ay, tüsine qoyğanıñız jaqsı boldı.

Teris qarap däri-därmekti dayındağan bop küybeñdep jürgenmen auzı sözde. – Ağatay-au, mwnday küyge qalay tap bop jürsiz?

– Sen swrama, men aytpay-aq qoya­yın, qarındasım. Ömir degen ülken joldıñ ör-ıldiı köp qoy.

– Qay jerge kelgeniñizdi bilesiz be?

– Bilemin. Jındıhana. Bidaydıñ barar jeri diirmen emes pe.

– Jındıhana degen atı ğana.

– Mağan bäribir. Dalada qañğıp jürgennen qayta osı jaqsı. Qayda tüneymin, ne işip-jeymin dep uayımdamaymın.

– Qoyıñızşı, ağa. Balanıñ sözin aytpañız. Bwl jer emdemeydi, jındılar jasaytın «fabrika»!

– Men onsız da jındımın ğoy…

– Jındısız ba, joq pa – öziñiz bilesiz. Bir aydan keyin ana aynalañızdağı adamdarday bolasız! Özderiniñ atı-zatın da, ne istep, ne qoyğanın da bilmeydi. Es-aqılınan ayırılğan meñireuler.

Älgide ğana özim «koncertin» tamaşalağandardı esime alğanda zäre-qwtım wşıp ketti. Twyıqqa tirelgendey şarasız halden ünim şıqpay, közim jıpılıqtap otırıp qaldım. Men qinalsam, janı qosıla üzilip twrğan Roza:

– Jaraydı, ağa, bir amalı tabılar, – dedi köñilimdi berkindirgen bolıp. – Tek meniñ aytqanımdı bwljıtpay orındañız. Mına ukol da, tabletkalar da – öte küşti psihotroptıq däriler. Jañadan şığarılğan, şetten äkelinedi. Bir-bir jarım ay işinde miıñızdağı jadını köylektiñ kirindey şayıp, «Qamajay» dep ändetip jüretin täteyge aynalıp şığa kelesiz. Qwday ondaydan saqtasın! Men bağana sizge glyukoza saldım, däriniñ ornına ziyansız tabletka berdim. Künde şamam kelgenşe söytip otıramın. Tek em qabıldağanday bop, qasıñızdağı joldastarıñız ne istese, siz de sonı isteñiz.

– Artist bol deysiñ ğoy?

– Jay artist emes, wlı artistiñ darını kerek. Nauqastardı mwnda bwrınğıday aylap-jıldap wstamaydı. Orın jetispeydi. Qosımşa auruhana salu ükimetke tiimsiz. Sondıqtan osınday küşti därilermen bir-eki ay emdep, nauqastıñ minez-qwlqın «zalalsızdandırğan» soñ şığarıp jiberedi.

Birge kelgen on bir jigit bir bwrışta qatar jatamız. Äzirge jigimiz jazılğan joq. Meniñ endigi jerde bağatınım – solardıñ is-qimılı. Qalt jibermeymin. Iñırsısa – ıñırsimın, qinalıp döñ­bekşise – men de qosılıp beremin. Tepsingende temir üzbese de, anau-mınau tayınşanı omaqastıratın atanjilik azamattar edi. Kün ötken sayın şöjip, semip, köz janarı mayı tausılğan şıraqtay öleusi­rep öşip baradı. Eşkim eş­kimmen söylespeydi, ärkim özimen-özi. Aynalasında bireu bar ma, joq pa, ne bop, ne qoyıp jatır – eşteñemen şataqtarı joq. Bas­tarı salbırap, qoldarı tizesine tüsip, meñ-zeñ teñselip sülkidi de qaldı şetteri­nen. Solardıñ jüris-twrısın, jılağanın, külgenin, oysız meñireu sülderin qaytalaymın dep birte-birte äbden rol'ge kirip kettim. Keyde rası qaysı, oyınım qaysı – özim de ara-jigin ayıra almay qalamın. Baqılap jürgen Roza riza bolsa kerek, körgen jerde aqırın sıbırlap:

– Jaraysız, ağa, sizden tamaşa akter şığadı eken! – dep qoyadı jımiıp.

***

Bizdiñ elde ne köp – meyram köp qoy. Solardıñ işindegi äkimqara on ölip, jüz tirilip bar önerin salatın eñ wlıq mereke – sayıpqıran säruardıñ tuğan küni. Sol künniñ bizge de şarapatı tidi, kündegidey emes, keñşilik. Bilekterin sıbanıp dälizde oyqastap jüretin baqılauşılar da, sabılıs­qan därigerler de joq. Em-dom jasaytın birdi-ekili meyirbike ğana qalğan. Roza meni oñaşa bölmege ertip äkep ıstıq kofe berdi, meyramnıñ dämi dep aldıma üyden ädeyi äkelgen jılı-jwmsağın qoydı. As jegendey au­zımnıñ dämi kirip qaujañdap qaldım. Roza küreñ kofeni wrttap qoyıp:

– Siz qanday tözimdi adamsız, ağa! – dedi betime tesile qarap.

– Basqa tüsken soñ tözbeske ne hayla!

– Joq, onı aytpaymın. Osında kelgeli bir ret te Ümitti auzıñızğa alğan joqsız ğoy. Älde wmıttıñız ba?

Ümittiñ atın estigende kökiregim solq etip, astañ-kesteñ qoparılıp ketkendey.

– Endi odan payda ne? – dedim qinala kürsinip.

– Ekeuimiz «Skype»-pen habarlasıp twramız. Ilği siz turalı sw­raydı.

– Raqmet. Qwday bağın aşsın!

– Siz oğan reniştisiz be?

– Joğa. Men – jındı, ol – sau adam. Qanday reniş boluı mümkin?

– Qazir Tegeranda twradı.

– Estigem. Ol baqıttı boluğa äbden layıqtı. Küyeui de tamaşa jigit körinedi. Bağına jaqsı adam jolıqqan ğoy.

– Iä, Irandağı eñ ıqpaldı äulettiñ mwrageri. Astıq magnatı eken. Tağdırdıñ jazuın aytsañızşı, Almatıdağı halıqaralıq sauda-sattıq körmesine kelgende tanısıptı. Biraq äli künge ökinem deydi.

– Nesine ökinedi?! Men oğan onday baylıqtıñ millionnan birin sıylay almas edim!

– Baqıt baylıqpen ölşenbeydi ğoy!

– Ol – ritorika. Toyıp sekirgende aytılatın qwr söz. Pende tügili perişteniñ özi altın körse, joldan taymay ma. Ol ülde men büldege malınğan jaqsı ömir, jaylı twrmısqa wmtılatın. Aqırı mwratına jetti. Endi ne närsege riza emes?

– Ol: «Mende bäri-bäri bar, biraq eşteñe joq. Öytkeni jüregim bos, onı eşteñe toltıra almaydı» deydi.

– Jürekti qanağat qana toltıradı. Biraq pende balası barğa şü­kir­şilik etpey, joqqa wmtıladı. Joqtı izdep – barın joğaltadı. Adasu degen sol. Är adam öz joğın izdep, ümit düniesin kezgen jolauşı sekildi.

– «Sol bir şöp kürkedegi künde­rim qayta aynalıp keler bolsa, dünieniñ bar baylığın tärk eter edim!» deydi.

– Ötkenniñ bäri – ökiniş. Aldanıştı aldan ğana izdeymiz. Bälkim, ömirdiñ mäni de, qızığı da sonda şığar. Ümit quıp adasasıñ, adasıp jürip jol tabasıñ.

– Aytpaqşı, men sizge bir qızıq aytayın. Onıñ twñğış wlı sizge tartıp tuıptı!

– Qoy! – dedim tosın sözden şoşın­ğanday selk etip. – Onday qiyanatım joq siyaqtı edi ğoy?

– Ol jağın özderiñiz bilesizder. – Roza közin töñkerip, külimdey qaradı. – «Ol meniñ mwñım men mahabbatımnan jaralğan bala. Boyıma bitkende sizdi köp oylap, köp mwñayıp edim, sodan sizge wqsağan şığar, – deydi. – Endigi jwbanışım sol. Sizdi añsağanda, oralmas künderimdi sağınğanda, sonı iiskep mauqımdı basam» deydi.

– Köñilinde jürgenime köp raqmet!

– Siz onı sağınbaysız ba?

– Oylağım kelmeydi.

– Nege?

– Qorqamın…

Arı qaray söyley almadım. Tereñnen lap etip lıqsığan ıstıq tolqın keñirdegime keptelip qalğanday. Ün-tünsiz ornımnan sozalañday twrdım da esikke bettedim. «Äy, Roza-ay, eskini eske sap, sızdağan jaranıñ auzın tağı tırnadıñ-au!». Men kimdi wşpaqqa jetkizgendey adammın, şetke ketip, teñin tauıptı degende, ayaulımnıñ bal-bwl janğan jüzin elestetip, «eñ bolmasa, sen baqıttı bolşı!» dep, sonı köñilime medet qıluşı em. Söytsem ol da öksigine twnşıqqan mwñlıq eken ğoy!

Jatsam da, twrsam da Ümittiñ keyisti, qasiretti beynesi köz aldımnan ketpey, apta boyı eseñgirep jürdim. Köpten körinbey ketken Qara şal eles berip, qwlağıma sıbırladı:

Jegilip it tirliktiñ arbasına,

Jaqındap kelemiz-au jar basına.

Ömirdiñ boqbazarın aldanış qıp,

Künder, künder süreñsiz jalğasuda.

Ilesip eski künniñ elesine,

Jağasına teñizdiñ kelesiñ be?

Tulağan tolqındardıñ köz jasınan

Ümittiñ aq marjanın teresiñ be?

Aramız qol jetpestey jıraqtaldı.

Uaqıt biraq sıbırlap

 sır aqtardı:

Qos jürek qoş aytısqan jağalauda

Päk mahabbat beykünä jılap qaldı.

Sezip em jetetinin bir habardıñ,

Keudemdi buındırıp şırmağan mwñ.

Öksigimdi tıñdarsıñ dauısınan

Wşıp ötken töbeñnen tırnalardıñ…

Milarğa jasalğan «kürdeli jöndeu» jwmıstarı köp ötpey-aq öz jemisin berdi. Bir lekpen kelgen tağdırlastarım birinen keyin biri adam tanımastay özgerip bara jattı. Qauqiğan sırtı ğana kisi, işki män, oy-sezimdi äldebir qatıgez qol sılıp alıp tastağanday. Äldekimmen wrıs­qanday özinen-özi kijinip, tep­sinip kübir-kübir söylep jürgen, ırjalaqtap külip jürgen bireuler. Qaradan-qarap jılay saladı. Edenge törtayaqtay ketip, bala siyaqtı «dö-döt» dep «maşina» aydap kete­di. Ne istep, ne qoyğanın bilmeytin aqıl-essiz maqwlqat, meñi­reygen qwr sülder. Şoşınsam da tesireygen sınşı közge sır bildir­meuge tırısam. Men de osılardıñ biri siyaqtı bop körinuge tiispin. Qasımdağılardıñ qılığın qaytalay-qaytalay solarğa qalay wqsap ketkenimdi özim de bayqamay qaldım.

***

Meniñ it bolğım keldi. Erkin jüre alatın, alañsız üre alatın it menen äldeqayda baqıttı edi. Eñ bolmasa it siyaqtı baqıttı bolğım keldi. Bäribir mende adamdıq baqıt joq: oyımdağı sözimdi ayta almaymın, jüris-twrısım şekteuli, qiya­lımda da, istegen isimde de erkindik joq. Özimşe oylauğa, özimşe tüysi­nip-sezinuge bolmaydı. Bärin bile­tin, eşqaşan qatelespeytin köripkel jalğız äulieniñ sızıp bergen sara jolınan bwra tartıp auıtqımay tompañdap tura tarta berudi ğana bil. Sonda adaspaysıñ, nwrlı bolaşaqtıñ peyişine tura barıp top ete qalasıñ, yaki bärimiz üşin tek pär­uardigärdiñ ayrıqşa nwrı alqağan sol bir adam ğana oylanadı, köredi, sezedi… qalğan nölder tek sonıñ jañğırığı. Özimşe ömir süru üşin ötirik külip, ötirik quanuım kerek, özimdi de, özgeni de aldauım kerek. Komandirim kö… keşiriñiz, jopımnan ıñqita bir teuip: «Kak tvoya jizn', soldafon mamba?» dese, közimnen jasım bwrşaqtap twrıp: «Jizn' moya horoşa, täbäriş kämandir!» deymin. Häm sonday ekenine bek senimdimin, öytkeni küni meniki­nen de jaman talaylardı körip jürmin emes pe. «Ey, mırzalar, adam siyaqtı ömir süruge rwqsat etiñ­derşi!» dep qanşa esikti qaqtım. Bir esik tırs etip aşılğan joq. Aşıl­ğanı tek, mine, Jındıhananıñ esigi…

Men endi jerden bauır köter­meytin boldım. Edenge etpettey ketip törtayaqtap jüremin. Aynalama arpıldap üremin, ırıldaymın. Işimdegi ittik qıjılımdı söytip şığaramın. Eşkim ündemeydi. «Äy, sen ne dep twrsıñ-ey?!» demeydi. Rahat! It bolğan rasında keremet eken. Adam balası iştey niettenip, bar ıntasın salsa, kez kelgen maqwlqatqa wqsay beredi eken-au. Qoñqayğan mwrnım men iegimdi soza, qwlağım qalqayıp äup-äup etkende, köz qiığımmen köleñkeme qarasam, şınında da kürjigen käri töbetten aumay qaladı ekenmin. Qayqayğan qwyrığı joq demeseñ, ızaqor, qabağan kökşolaqtıñ özi­min. Betimnen qaqpağan soñ erkinsip aldım. Şäuildep, abalap, arpıldap, şabalañdap… itekemderdiñ nebir sezim iirimderin beyneleuge ikemdi şeber de şeşen tilimen işim bosağanşa sağattar boyı üremin. Äsirese tün balasında kökiregimde qordalanğan qwsa, baylanğan zapıran qozğalıp, qozıp ketedi. Terezeniñ torınan sığalağan sınıq müyiz ayğa twmsığımdı sozıp wlığanda, zarlı ünimnen say-süyegim sırqırap, eki közimnen bwrşaqtağan jas bwlaq bop ağadı. Özderin wmıtıp, «änşi», «bişi», «artist», «kö­sem»… bop ketken qasımdağı beybaqtar, meniñ zarım äldebir twñğiıq tübindegi tüysikterine qozğau salğanday jamıray qosılıp, olar da wlidı. Jındıhananıñ tar bölmesinde twnşıqqan zarlı ünnen tüngi aspan küñirenip twrdı. Wlığan itter bılqıldaq mamıq tösekte tätti-tätti tüs körip jatqan äydik-nänderdiñ wyqısın bwzsa kerek, köp wzamay bilekterin sıbanğan bir top küzetşi kazarmağa kirip keldi de, auzımızdan qara qan ağızıp, şetimizden qasqır tamaqtağan qoyday jusatıp saldı. Söytip, meniñ it boluıma da tıyım salındı. It bol­ğım kelgen kezde, tek işimnen jasırınıp qana wlitın boldım…

Twrısbek SÄUKETAEV

zhasalash.kz