|  |  |  |  | 

Езутартар Көз қарас Суреттер сөйлейді Шоу-бизнис

ОПАСЫЗ БЕН ИБАЛЫНЫҢ ҰЯТЫ.

Jamanqul
(Шедевр емес,ертеден бар аңыз ғой, шыдамдылық танытып, оқып шықсаңыз деген өтініш)

ОПАСЫЗ бен ИБАЛЫНЫҢ ұяты кездесіп қалыпты.
- Қалайсың? – дейді ибалының ұяты.
- Сұрама! – деп, екінішісі еңіреп жіберіпті. – Менің ием ұятты ұмытты. Өзінен басқаны ойлауды қойды. Сезім дегеннің бәрін жерлеп, өзгенің қамын ойлау дегенмен жұмысы жоқ, қарыны тоқтық, көйлегі көктік қана көксегені. Өзгені өкшемен езіп, кеудесін жаншып, басынан аттап кету оған түк емес. Өле аламй жүрмін!
- Жүрегін жібітіп, санасын сыйпалап көрмедің бе?
- Әбден тырыстым. Байқатпай жақсылық пен жамандықтың парқын айырар кітаптарды да тықпалап көрдім. Иманды, салауатты адамдармен де жолықтырдым. Пайда жоқ! Керісінше, ашкөздігі асқынып, зұлымдығы ушығып кетті. Оның бетіне де, артынан да айтылған «Ұятсызсың!» – дегенді естіген сайын одан баз кешіп кеткім келеді. Кете алмаймын. Сананың бір бұрышында бүк түсіп жатырмын. Мынауың адам болмайды! Тек өзін ғана көреді. басқадан ақшаның көзін ғана көреді. Жайлы жерде жамбасы жатса болды, жоғарыға ұмтылған жолында жолындағының бәрін баса көктеп, өңмеңдеп барады. Үлкенге құрмет, кішіге ізет жоқ. Тек қазынаның құлы, байлықтың үмметі. «Алсам, жесем» деп қана тұрады.
- Іммм, солай де. Онда сен былай істе – деп, ибалының ұяты сыбырлайды. Екеуі езу тарта жымиып екі жаққа кетеді.
Ертесі Опасыз оянса, тұра алмайды. Әйелі ас үйді басына көтеріп жүр екен. «Осы қатыннан тойғаным-ай!» – деп, ішінен ойлапты.
- Немене? Менен тойдың ба? – деп әйелі жетіп келеді. «Ойбай, мынау ішімдегіні қайдан біліп қойды?» – деп Опасыздың есі кетеді. Айғайдан қашып, үйінен атып шығып, жұмысына барады. Лауазымды жұрт жұмыс істейтін зәулім мекемеге кіре бере, өзінен үлкен бастықты көріп қалады. Өтірік күліп, амандасып тұрып «Осы қызыл көз бәле қашан құрыр екен?» – деп, ойлап қалғаны сол екен, анау «Оңбаған, кімнің арқасында талтаңдап жүргеніңді ұмытқан екенсің!» – деп, жағынан салып қалады. Сол күні кеш батқанша ойының ойраны шығады. Көптен бері өзінен басқаны жақсы деп ойламайтын бұзылған санасы сыр беріп, кездесекеннің бәрі жайлы ішкі ойын сыртқа жайып салады. Ең сорақысы сондай ойды қалай өзгерту жолын білмей қиналады. Мүлдем ой ойламайын десе қолынан келмейді. Қаншама жылдан бері ойы айтқанды аузы айтпай, елді өтірікпен емізіп келген жанның басына өзінен басқаны жақсы дейтін жарқын ой келе қоймайды екен. Бұған дейін қызметтеске қырсық тілеп, көршіге ауру тілеп, бауырға безгек тілеп келген адам ғой. Көксегені параның кесегі, біреудің әйелінің төсегі. Өз басына керекті алу үшін бергені пара, кедергіні жою үшін айтқаны жала. Біреуден кек алсам, қазынаны жеп алсам деп, алшаң басып келе жатқан адамның аяқ астынан бұты көктен келді. Енді қайтпек? Бүгіндікке өзіне қарата елдің айтқан сөзі: «Ұятсыз неме, арсыз екенсің!» – ғана. «Ұят, ар» деген не бәле? Олар қайда тұрады, қайда сатылады? Не болса да, қанша тұрса да сол ұятты тауып алмай болмас!
- Мен осындамын! Қиналма, су тегін жаныңда жүрмін – дейді сол кезде ұят.
- Айнанайын, ұятжан, кетпеші, отыра тұр, мына бәледен қалай құтылам, жолын айт, ақысын берем! – дейді Опасыз.
- Ақысыз құтылуға болады, тек өзің өзгеруің керек! Әзірше мен сенен кетем! – деп ұят артына қарамай тайып тұрады.
- Ойбай тоқта, қалай өзгерем? Жаңа мәшине сатып алам ба? Шашымды түзеймін бе? Киім ауыстырам ба? Ұят, тоқташы?! – деп иесі қала береді.
Амал жоқ, өзгеруге бел буады. Ол оңайға түспейді. Өзінің елге істеген қысастығы өзіне он есе қайта келеді. Енді өз басына қарсы істелген сатқындық пен зұлымдықты көреді. Келеке мен кекесінді, ашкөздік пен ажырасуды, көңіл қимай қоштасуды көзімен көреді. Аттап басқан сайын жанашырлық, аяушылық дегенді үйренуге тура келеді. Жалғыздықты жанына серік етеді. Күндердің күнінде кешегі Опасыз енді Иманды пендеге айналады.
Баяғы екі Ұят қайта кездеседі. Ибалының ұяты:
- Қалайсың? – дегенде,
- Көріп тұрсың ғой! – деп, екінші ұят қуана жауап береді. Екі ұят езу тарта иелеріне кете барады.
***
P/S: Жаны жайсаң, жамандық ойлаудан беті аулақ, игі жақсылар! Бұл аңызды ауызға алғандағы айтпағым басқа. Көбіміз іштен тынып, әліптің артын бағып, «сен тимесең мен тиме» болып отырмыз ғой. Кеше ғана кезекті сот отырысы өтті. Менің Ардақты Ұстазым, Тұңғышбай Жаманқұлов бұл жолы айқасқа бел буды. Мойындаудан бас тартты. Кім білсін, білектілер бәрібір оны кінәлі ғып, айыптап, тағы да асқақ басын төмен игізер.Күштінің кім екенін білгізер. Тіпті сот шешімі алдын ала даяр тұрған да шығар.Ол өз кезегімен бола берер… Дәл қазір мені түршіктірген іс мынау: қашаннан бері Біз жығылғанды жұдырықтай беретін болғамыз? Мен айыптаушы жаққа қарсы шап деп отырғамын жоқ. Сотқа барып сойқан шығар деуден де аулақпын. Кеше ғана біріміздің арқа сүйеріміз, біріміздің ақылшымыз, біріңіздің сүйікті актерыңыз, біріңіздің мақтан тұтарыңыз, біріңіздің жерлесіңіз, біріңіздің құрдасыңыз еді ғой. Жабыққан көңілін жебей қоятын жылы лебіздеріңіз қалған шығар? «Жақсы сөз – жарым ырыс» емес пе еді? «Анау олай деді, өзі былай дедіні» қоя тұрып, осындағы аузына ел қараған ағайын енді бірге тілеу тілегеннен басқа қайран жоқ. Таланғанды табалай бермей, ағамыздды жігерлендірер, қолтығына демеу болар ағалық, інілік, бауырлық ақ ниеттеріңізді көптің алдында, осы желіде білдірсеңіздер екен. Желінің де желі кейде дауылдан кем соқпайтын еді ғой. Мүмкін Сіздердің сөздеріңізден табалағандар да тәубасына келер…
Менікі өтініш, өздеріңіз білерсіздер.
Жоғарыдағы аңыздағыдай Ұятым тастап кетпесін, онсыз да өзіме әрең сиып жүрген сыңайы бар…

Асқар Наймантаевтың facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • Математика

    Математика бір жағынан өте абстракты ғылым. Сондықтан оған құмареместер жеткілікті. Тәжірибеші математикке жүгінген кезде нақты бөлшектер туралы мүмкіндігінше аз сөйлегені абзал. Себебі математик техниканың немесе физиканың бөлшегтерін ескермейді. Математик ондай ұсақ-түйектерге қызықпайды. Оны қызықтыратын тұтынушының мәселесінің логикалық байланыстары, сулбелік ішкі лабиринттер. Математик ішінәла емес, жалпы тұжырым жасауға тырысады. Екінші жағынан математика қалай болғандада өмірдің, табиғаттың қажеттілігінен алыстамайды. Мысалы, Ньютон мен Лейбниц бір айнымалыға тәуелді функцияларға дифференциалдық қисапты ұсынды. Аталған зертеулер дифференциалдық теңдеулердің маңыздылығын көрсетті. Олар практикалық қолдану туралы ойланбады. Кейін Ай мен алманың қозғалысы бірдей дифференциалдық теңдеумен сипатталатыны белгілі болды. Теңдеуге алманың массасын қойсаң алманың траекториясы шығады. Теңдеуге айдың массасын қойсаң айдың траекториясы шығады. Осылайша айдың тұтылуы есептеледі. Көптеген салалар үшін

  • Қазақстанға cаяхаттан бас тартқан шетелдіктер ақшасын талап етуде

    Отандық турагенттіктер ақшаның жоғын айтып, үкіметке алақан жайды Коронавирус отандық туроператорлардың  жұмысын да тұралатты. Ішкі-сыртқы туризммен айналысатын компаниялар үкіметтен араша сұрап отыр. Қазақстанға саяхаттап келуден бас тартқан шетелдік туристер отандық операторлардан алдын ала төлеген ақшаларын қайтаруды талап етіп жатыр деп хабарлайды Azattyq Rýhy тілшісі. Жолдамаларды түгел  алдын ала брондап қойған туроператорлар  енді не істерлерін білмей отыр. ҰЛЫБРИТАНИЯДАН 26, БОЛГАРИЯДАН 53 ТУРИСТ КЕЛУ КЕРЕК ЕДІ «Turan-Asia» компаниясы нарықта  94 жылдан бері жұмыс істейді. Басшысы осы уақытқа дейін мұндай қиындыққа тап болмағандарын айтады.   Қауіпті індеттен сақтанған туристер  сапардан жаппай бас тартқандықтан компания  жұмысты ақпан айынан бастап тоқтатқан. «Жыл сайын шетелден 5-6 рет ірі туристік шаралар ұйымдастыратынбыз. Тек бір жолғы саяхатқа 120-150 туристі пойызбен Қазақстанға алдырамыз.

  • Биліктің коронавирус таралуына қарсы күрес стратегиясы тиімді болғанын көрсетті

    Karin Erlan Қазақстанда енгізілген төтенше жағдайдың екінші аптасы биліктің коронавирус таралуына қарсы күрес стратегиясы, жалпы тиімді болғанын көрсетеді. Оның ерекшелігі келесіде: Біріншісі. Жағдайды алдын алуға әрекет ету. Кейбір сарапшылар мемлекеттің қабылдаған шаралардың есебін наурыздың ортасынан бастап қате жүргізіп келеді. Ол кезде мектептер мен жоғарғы оқу орындарында сабақтар тоқтатылатыны және елде төтенше жағдай енгізілетіні жарияланған болатын. Шын мәнінде, алғашқы түбегейлі шаралар одан да ерте, қаңтарда, яғни, Дүниежүзiлiк денсаулық сақтау ұйымы COVID-19 жағдайын пандемия деп жарияламай тұрғанға дейін біраз уақыт бұрын қабылданды. Қаңтардың 26-сы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке коронавирустың Қазақстан аумағына таралуына жол бермеу жөнінде нақты ұйымдастыру шараларын қабылдауды тапсырды. Сол күні Үкіметтің ведомствоаралық комиссиясы құрылып, келесідей шаралар қабылданды. Эпидемиологиялық ахуал нашарлаған

  • Тоғыз оғыз-тоғыз Ителі-тоғыз Торғауыт

    Бөрілі байрақ астында — Бөгеліп көрген жан емен! Бөрідей жортып кеткенде, Бөлініп қалған жан емен!   -Сұйінбай Аронұлы   Ителі шежіресінің Сәбит дамолладан қалған нұсқасында : Орманбет ханның  Торғауыт, Дөрбіт, Тибет, Таңғыт, Қалқа, Ахмет, Онсан деген ұлдары болды. Ахмет алапес болып ауырып елден шеттетіледі де, Ахметті иен жерге өлтіруге апара жатқанда құтқарылып, аман қалады. Ахмет арқардың бауырын жеп, қанын ішіп сауығып кеткенсоң арқарды кие тұтып, тұңғыш ұлының атын Арқаршы қояды. Ахмет жасақ құрып, бөрі басты ту көтеріп Орманбет ханға қарсы шабуылға өтеді. Торғауыт, Дөрбіт, Таңғыт, Қалқа, Сарыүйсін, Бекежан, Тәйті, Онсан бөрілі ту астына бірікті. Бөрі басты туына қаратылып тоғыз Ителі атаныпты- деген аңызды келтіреді.. [1] Сәбит дамолла- Алтай бетінде алғаш

  • Шаңыраққа қарамайтындар

      2020 жылдың маусымында, Верный қаласындағы (қазіргі Алматы) казачество көтерілісінің жеңілісіне жүз жыл толады. Көрнекті большевик пен жазушы, Дмитрий Андреевич Фурманов, осы жеңіске елеулі үлес қосты. 1924 жылы, ол осы жан түршіктіретін оқиғаны суреттейтін  «Мятеж» («Көтеріліс») деген тамаша романын жазып бітіреді.  Айтпақшы, «Мятеж» романы 1916 жылғы Амангелді Иманов көтерілісінің хайуандықпен жаншылып қалғаны туралы әлем әдебиетіндегі бірен-сараң шығармаларының бірі.  Оның тұщымды дәйексөзін келтіруге рұқсат етіңіздер: «Царское правительство с молниеносной быстротой помчало сюда карательные отряды, помчало транспорты оружия, которым снабдило кулаков… И пошла резня. Открылась неравная кровавая битва: с одной стороны вооруженные отряды и освирепевшие кулаки, с другой стороны – почти безоружное туземное население, которому отчаяние и круглая безвыходность придали силу, отвагу

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: