|  |  |  | 

Саясат Әдеби әлем Әлеумет

«Қыздар Императорға келін болуға қызықпайды»

Жақында Жапонияның Сыртқы саудаға қолдау көрсету ұйымы жанындағы Дамушы экономикалар институтының аға ғылыми қызметкері, доктор Нацуко Оканың «Другая Япония. Жизнь без чайной церемонии» деп аталатын кітабы жарық көрді. Саясаттанушы Досым Сәтпаевтың жеке қорының қолдауымен шыққан кітапта жапон қоғамының қыр-сыры кеңінен сөз болған. Нацуко санның аталмыш кітабынан кейбір деректерді оқырман назарына ұсынып отырмыз-деп жазды  egemen.kz.

Жапонияда балаларға қатысты атқары­латын жоралғы, дәстүрдің түрі көп. Бала туғанда кіндігін кесіп, ағаш қобдишаға салып сақтайды. Оны хэсоно деп атайды. Мен де баламның хэсоносын сақтап қойдым. Сондай-ақ, ұлдар үшке және беске, қыз бала үшке және жетіге толғанда атап өтетін шичигосан деп аталатын ғұрыптық мереке бар. Ұл бала беске толғанда хакама деп аталатын шалбар киеді. Ал қыз жетіге келгенде кимоносының белін оби белбеуімен буынады.

* * *
Менің білуімше, қа­зақ танымында туыс-туғанға қамқорлық жасау маңызды са­налады. Жапондар қазақ сияқты туысымен жиі ара­ласпайды. Сол себепті жұ­мыс істемейтін, туған-туысы көмек­теспейтін жан­да­рға үкімет жәр­демақы тө­лейді. Мы­салы, ең қым­бат қала са­на­латын Токиода үш адам­­нан тұратын отбасына үкімет тарапынан ай сайын күнкөріс үшін 1538 доллар, тұрғын үйіне көмек есебінде 678 доллар төленеді. Ал жалғыз бас­ты қарияға күнкөрісі үшін 725 доллар, тұрғын үйі үшін 521 доллар көлемінде жәрдемақы беріледі.

* * *
Қазақстанның ірі кәсіпкерлері жапон императорынан анағұр­лым бай шығар. Өйткені, ІІ дүние­жүзілік соғыстан кейін император әу­летінің жекеменшік мүлкі мемлекетке өткізілген. Сон­дықтан император әулеті асқан дәулетті деуге болмайды: олар­дың барлық шығындары мемлекет қазынасынан төленеді. Жапонияда қыздар император әулетіне келін болуға немесе сол маңда жүруге ұмтылмайды. Неге десеңіз, жапон императоры мен оның әулетінің мүшелері көптеген ережелер мен дәстүрлерге бағыну керек. Олардың мойнында күрделі ресми міндеттер бар, барлығын қаз қалпы сақтап, орындау оңай емес.

* * *
2010 жылғы статистикаға сүйенсек, 50 жастағы әр бесінші жапон еркегі ешқашан үйленбепті. 1990 жылы сүрбойдақтар барлық еркектердің 5,6 пайызын құраса, 2000 жылы бұл көрсеткіш 12,6 пайызға жеткен. Бұл статистика жапон қоғамында үйленуге құлықсыз азаматтардың көбей­генін дәлелдесе керек. Сүрбойдақтардың көбеюіне ел эконо­микасының баяу дамуы кінәлі деген пікірлер де бар.

* * *
Менің жалғыз ұлым бар. Құрбы­ларымның арасында екі және одан да көп баласы бар отбасылар өте аз. Статистикаға жү­­гінсек, 2015 жылғы 1 қазан күнгі халық санағының қоры­тын­дысы бойынша Жапо­ния тұрғындарының саны (шетелдік­терді қосқанда) 127 миллион адам болған. Бұл жа­пон­дар санының кемігендігін көрсетеді. Жал­пы, халық санағы Жапонияда 1920 жыл­дан бері әр бес жыл сайын жүргізіліп келеді.

* * *
Әлеуметтік қамтамасыз ету жөніндегі ұлттық институттың алдын ала есебі бойын­ша 2048 жылы жапон аралдарында тұрғындар саны 100 миллионға жетпейтін көрінеді. Ал 2060 жылы 87 миллион жапон қалады, яғни қазіргіден 30 пайызға азаяды деген сөз. Егер 1970 жылдардың басында Жапонияда жыл сайын 2 миллион бала дүниеге келсе, 2014 жылы бар болғаны 1 миллион сәби туған.

* * *
Соңғы жылдары бір әйелге шаққанда бала саны 1,4 деңгейінде қалып отыр. 2015 жылы премьер-министр Синдзо Абэ бұл көрсеткішті 1,8 деңгейіне жеткізу туралы мәлімдеді. Ал 2013 жылы премьер-министр «Экономикалық өсудің стратегиясында» «Бала үшке толғанша ана құшағында болсын» деген ұран тастады. Бұл ұран жүзеге асу үшін Синдзо Абэ компанияларға бала күтіміне байланысты демалысты үш жылға дейін ұзартуды ұсынды.

* * *
Жапонияда әйелдер заң жүзінде бала туғанға дейін 6 апта және босанғаннан кейін 8 апта жұмыстан босатылады. Ал бала күтіміне байланысты демалыс сәби бір жасқа толғанға дейін деп белгіленген. Егер балабақшадан орын табылмаса, әйел баламен бір жарым жасқа толғанша үйде отыра алады. Мен жұмыс істейтін институтта баламен екі жылға дейін отыруға рұқсат етілген.

* * *
Жапонияда баланы дүниеге әкелу мен оны күтуге байланыс­ты бір реттік жәрдемақы – 420 мың иен (4078 доллар). Бұл қаржы бір балаға медициналық сақтандыру есебінен және әйел­дің жұмыс істеу-істемеуіне байланыссыз беріледі. Жүктілік кезіндегі демалыста әйелдерге айлық жалақының үштен екісі мөлшерінде жәрдемақы төленеді.

Әзірлеген
Шарафат Жылқыбаева

АЛМАТЫ

egemen.kz

Related Articles

  • САНАНЫ ШАЮДЫҢ 10 ТӘСІЛІ

    Ноам Хомски — заманымыздың даңқты философы, саяси публицист, лингвист. 88 жасқа келген ғалым әйгілі жоғары оқу орындарында дәріс оқыған, саясатқа араласқан, көптеген идеялар мен кітаптардың авторы. Хомскидің еңбектерін журналистер, саясаткерлер, пиаршылар міндетті түрде оқуы тиіс. Сананы шаюдың 10 тәсілі  — Ноам Хомскидің тізіп беріп кеткені.  Тақырыпқа қызығып, ары қарай ізденемін дегендерге интернеттен ғалымның «Пропаганда моделі» теориясы жөнінде оқуға кеңес беремін. ЕКІНШІ КЕЗЕКТЕГІ МӘСЕЛЕГЕ НАЗАРЫН АУДАРУ Қоғам үшін маңызы кейінгі кезекте тұрған мәселеге, тіпті дым маңызы жоқ болмашы нәрсеге  «басын ауыртып», негізгі саяси және экономикалық проблемалардан назарын аудару. Қазақстанда бұл әдіс үнемі қолданылады. Мысалы, Қазақстанның атауын өзгерту туралы бастама көтерілген кезде әдетте девальвация өтіп жатады. Мұсылмандар одағының мәлімдемелері кезінде ауыс-түйістер басталады.

  • ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ

    «Қазақ радиосы» мен «Шалқар» радиосының назарына! ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ Кейінгі кезде «Қазақ радиосынан» немесе «Шалқардан» «Біздің ағай тамаша» әнін түрлі әншілердің орындауында жиі берілетінін байқап жүрмін. Бұл ән біздің жас кезімізде, өткен ғасырдың жетпісінші жылдарында шыққан болатын. Ол кезде «әйел құқығы» дүрілдеп тұрған кез. Әзіл-әжуасы бар (сөзі Оспанхан ағаныкі), әуені әдемі (Н.Тілендиев) ән жұрт арасына тез тарады. Өзі сол заманның, сол уақыттың талабымен жазылған шығарма болатын. Еркектердің әйелдеріне қолғабыс жасауы, көмектесуі өзекті болған тұс шығар. Оны үлкен де айтты, кіші де айтты: Жеңгей кетсе қыдырып Кеш келеді күн жүріп Ағай үйде отырады Шылпылдатып кір жуып Біздің ағай, біздің ағай біздің ағай тамаша! Осы сияқты әндердің тәрбиесі мен ықпалы

  • Қоршаған ортаны қорғау – әр адамның парызы!

    "Рухани жаңғыру" бағдарламасы аясында Каспий теңізі жағалауын түрлі қоқыстардан тазарту мақсатында, халық аузында "Голубая бухта" атанып кеткен жерде экологиялық сенбілік өтті деп хабарлайды, өңірлік коммуникациялар қызметінің баспасөз қызметі. 15.10.2017ж. Ақтау қаласы "Күзгі тазалау" атты сенбілік жұмыстары "Эко Маңғыстау" үкіметтік емес ұйымының бастамасымен ұйымдастырылды. Шараның өтуіне Түпқараған және Маңғыстау облысының әкімдігі қолдау көрсетті. Ал сенбілікті өткізудегі негізгі мақсат – күнделікті экологиялық мәдениетті қалыптастыру бойынша күш-жігерді біріктіру, тұрғындар назарын қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне аудару және экологиялық ахуалды жақсарту. Тазалық шарасына кез-келген адамға қатысуға мүмкіндік алды. "Эко Маңғыстау" үкіметтік емес ұйымының директоры Кирилл Осинның айтуынша, "Күзгі тазалау" айлығы республикалық "Рухани жаңғыру" және өңірлік "Таза аймақ" бағдарламасы аясында өткізіліп отыр. Ал, сенбілікке ең белсенді

  • Әскери доктринаға күрестің «гибрид» тәсілдері ұғымы енгізілді

    Қазис ТОҒЫЗБАЕВ Қазақстанда өткен халықаралық жаттығулар кезінде қойылған тарихи перформанстың жанында тұрған қазақстандық полицей. Отар, 2 тамыз 2016 жыл. Жаңа әскери доктринада Қазақстанға қарсы қолданылуы мүмкін «күрестің гибрид тәсілдері» туралы ұғым енгізілді. Бұл өзгеріс Ресей Қырымды аннексияланнан үш жылдан кейін пайда болды, бірақ ол оқиға жайлы қазақстандық доктринада бір сөз жазылмаған. Қыркүйектің 29-ы күні Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев жаңа әскери доктринаны бекіту туралы жарлыққа қол қойды. Алдыңғы әскери доктрина 2011 жылы қазанның 11-і қабылданған болатын. Сарапшылар «гибрид» күрес тәсілдері туралы ережені жаңа доктринадағы өзгерістердің ішіндегі ең маңыздысы санайды. “ГИБРИД” КҮРЕС ТӘСІЛДЕРІ” Ауқымды операциялар жүргізілетін дәстүрлі майдандарға мүлде ұқсамайтын соғыс қимылдарының жаңа түрі ретінде «гибрид соғыс» жайлы үш жыл бұрын, яғни

  • «Олар дайындалуда». Саясаттанушы Ресейдің арам пиғылын әшкере етті

    Камшат Сатиева Ресей Қазақстандағы билік алмасқан жағдайда не істеу керек екендерін алдын ала ойластырып, оның сценарилерін әзірлеуде. Бұған Қазақстан территориясын Ресейге қосып алғысы келетін кейбір орыс саясаткерлерінің мәлімдемесі айғақ-деп жазды 365info.kz. Өткен аптада жарық көрген ресейлік тарих ғылымдарының кандидаты Григорий Мироновтың «Егер Қазақстан біздің бір федерация болмаса, оны Украинаның тағдыры күтіп тұр» атты мақаласына қатысты Forbes.kz-да жарияланған мақаласында саясаттанушы Досым Сәтпаев осылай деді. Бірінші — Грузия, одан соң — Украина… Оның пікірінше, бар шындықты, Қазақстан тарихын қасақана бұрмалауда автор өзінің тек ақымақтығын паш етті. Алайда мұндай мақалаға мән бермеу — күнә. Өйткені Ресей тарапынан күйе жағылып, ел қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіретін, күш көрсететін бұл мақала біріншісі емес. — Бірінші рет болса,

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: