مينيستر: شەتەلدەگى شەيحتاردان «سيگنال» كەلسە، ءسالافتار حالىققا قارسى شىعادى
kerey.kz
كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا ەلىمىزدەگى سالافيزم اعىمىنداعى ادامداردىڭ سانى 10 مىڭعا دەيىن بارادى. ال شەتەلدەرگە كەتىپ، قولىنا قارۋ العانداردىڭ جارتىسى ولگەن. كەتكەندەردىڭ سانى تۋرالى دا رەسمي مالىمەت جوق. تەك، جارتىسى ايەلدەرى مەن بالا-شاعاسى دەگەن اڭگىمە عانا بار.
ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆپەن استانا تەلەارناسىنىڭ ءتىلشىسى سۇحباتتاستى.
ءتىلشى: نۇرلان بايۇزاقۇلى، جاقىندا پرەزيدەنتتىڭ قابىلداۋىندا بولدىڭىز. سول كەزدە مەملەكەت باسشىسى ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە تويتارىس بەرۋ ءۇشىن بىرقاتار زاڭعا وزگەرىس ەنگىزۋدى تاپسىردى. قانداي قۇجاتقا، قانداي تۇزەتۋلەر ەنەدى؟
مينيستر: مەملەكەت باسشىسى ءدىن سالاسىندا ورىن الىپ وتىرعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ پارمەندى جولىن تابۋدى تاپسىردى. زاڭنامالىق وزگەرىستەرگە كەلەر بولساق، ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىڭ ءدىن سالاسىنا كوزقاراسىنىڭ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز.
وسىعان بايلانىستى ەڭ الدىمەن مينيسترلىك سول مەملەكەتتىك ءدىن سالاسىنداعى ساياساتتىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدى. بۇل تۇجىرىمداما كوپتەگەن ساراپشىلار مەن ءدىنتانۋشىلاردىڭ وي-پىكىرلەرىن، ۇسىنىستارىن ەسكەرىپ، كەڭ تالقىلاۋدان ءوتتى. قازىر تۇجىرىمداما دايىن، جاقىن ارادا ۇكىمەتتىڭ تالقىلاۋىنان ءوتىپ، بەكىتىلەتىن بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
ءتىلشى: ەلدە ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمداردىڭ تارالۋى بىرقاتار پروبلەمالاردى تۋدىرعانى بەلگىلى. ولاردىڭ قاۋىپتىلىگى نەدە؟
مينيستر: قازىر ءبىز دەسترۋكتيۆتى اعىم دەپ كەز كەلگەن راديكالدى فاناتيزمگە نەگىزدەلگەن، قازاقستانعا جات جات ءدىني اعىمداردى ايتىپ وتىرمىز. بىراق ولاردىڭ ىشىندە قازىرگى تاڭدا ەڭ وزەكتى – ول سالافيزم دەگەن راديكالدى اعىم.
دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىم، مىسال ءۇشىن سالافيزم بولسىن، ولار قاتەلىك ءدىني تۇسىنىكتەردى ءبىزدىڭ تاريحي داستۇرلەرىمىزدەن، مادەنيەتىمىزدەن، ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ كوپ ەتنوستى، كونفەسسيالىق سيپاتىنان جوعارى قويادى.
ولار تەك شاريعاتقا، باياعى ەجەلگى ءدىني تالاپتارعا نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىڭ قۇرىلىسىن دۇرىس جۇيە دەپ ەسەپتەيدى. مۇنداي شەتىن يدەيالار سان عاسىرلىق تاريحىمىزعا، سان عاسىرلىق مادەنيەتىمىزگە قايشى كەلەتىنى ءسوزسىز.
شەتەلدەردەن بەلگىلى ءبىر شەيحتاردان سيگنال كەلسە، ول كەز كەلگەن ۋاقىتتا قولعا قارۋ الىپ، ءوز جەرلەستەرىنە، ۇكىمەتكە، مەملەكەتكە قارسى شىعا الادى. سوندىقتان ولارعا سەنىم دەگەن جوق.
مينيسترلىك مەملەكەتتىك قۇزىرلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ، زاڭسىز ۋاعىز جۇرگىزىپ، زاڭىز ادەبيەت تاراتىپ، زاڭسىز ءدىني جيىندارعا جول بەرمەۋ باعىتىندا كەشەندى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى.
ءتىلشى: اقتوبەدەگى تەراكتىدەن سوڭ پرەزيدەنت سويقان سالعان سالافيت اعىمىنىڭ وكىلدەرى ەكەنىن ايتتى. ءسىز دە «بۇل اعىم ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن جات، تەرىس، دەسترۋكتيۆتى» دەپ مالىمدەدىڭىز. بيلىكتىڭ پوزيتسياسى – تىيىم سالماي، تۇساۋلاۋ. بۇل باعىتتا قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر؟
مينيستر: ەكى باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ءدىن سالاسىنا قاتىستى دۇرىس سيپاتتاعى ءبىلىم بەرۋ. ەكسترەميستىك يدەولوگيانى جاقتىرمايتىن كوزقاراس قالىپتاستىرۋ.
ەكىنشى باعىت – ول ماقساتتى رەابيليتاتسيالاۋ. ول ەڭ الدىمەن ەكسترەميزم ءۇشىن سوتتالعان جازاسىن وتەۋشى مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىمەن جۇمىس جۇرگىزۋ. 2016 جىلدىڭ ىشىندە 70 ادام بۇرىنعى قاتەلىك ءدىني كوزقاراستان، ءدىني رايىنان قايتتى. 150 ادام قاتەلىك ءدىني سەنىمگە كۇمانداندى.
ءتىلشى: باسقا ەلدە ءدىني تەولوگيالىق ءبىلىم العىسى كەلەتىندەر بار. وعان قاتىستى بيلىكتىڭ ۇستانىمى قانداي؟
مينيستر: شەتەلدە جەكەلەگەن ءدىني ءبىلىم بەرۋ وقۋ ورىندارىنا كەتكەن، ءوز بەتتەرىمەن كەتكەن جاستاردىڭ راديكالدى ءدىني اعىمنىڭ ىقپالىنا ءتۇسۋى ابدەن مۇمكىن. شەتەلدەردەگى ءتۇرلى ءدىني ءبىلىم بەرۋ يەلەرى سولار ارقىلى قوعامدى باسقارۋدى قالايدى.
سوندىقتان ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز، جاستار ەگەر شەتەلگە ءدىني ءبىلىم الۋعا بارعىلارى كەلسە، ولار الدىمەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنداعىلارمەن اقىلداسىپ، جولداما الىپ، شەتەلگە بارسا بولار ەدى.
ەگەر ءوز بەتتەرىمەن شەتەلگە بارىپ ءبىلىم السا، قمدب ولاردى جۇمىسقا قابىلدامايدى. qazaquni.kz
پىكىر قالدىرۋ