|  |  | 

Руханият Тұлғалар

«АЛАШ ОРДА» МЕН ХАЛИФА АЛТАЙҒА 100 ЖЫЛ

unnamed (5)Еліміздің  тәуелсіздік алып, өркендеп дамумен бірге тамырлы тарихымыз қайта жаңғырып, егемендігіміздің еңсесі биік, іргесі бекем. Ұлы дала Көш басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтің 2017 жылғы халыққа жолдауы мен 12 Сәуір күнгі «Болашаққа бағыдар: рухани жаңғыру» тақырыбындағы мақаласына сайкес, ел тарихында аттары алтын әріппен жазылған, кейінгі ұрпаққа өшпес өнеге болған Алаш арыстарын еске алыу, олардың ұлы еңбектерін ұрпақ санасына сіңіру нықтап қолға алынды.

Осыған орай, ғұлама-ғалым, жазушы, дін танушы, ақын Халифа Алтай  Ғақыпұлының туылғанна ғасыр толуына байланысты оның еңбектері мен өмір кешірмелерін, отаншылдық рухын нәсихаттау және рухына арнап ас беріп, құран бағыштау мақсатында 2017 жылы 29 маусым күні «Халифа Алтай» халқаралық қайырымдылық қоры, Халифаұлы Абдырайым Алтай, Қайнола Зейноллаұлы, Барлыбай Бауржан Әбдіманатұлы, Дәулетжан Шаймұранұлы, Алмас Бекжанұлы, Нұрбақыт Атанұлы, Айбек Асқабылұлы, Сайранбек Әбдімәлікұлы, Адалбек Қатыранұлы, Гүлнұр Оразбайқызы және ғылыми конференцияның ұйымдастыруына жауапты Жарқынбек Жұмаділ қатарлы азаматтардың атсалысумен Талдықорған қаласында «Алаш» партиясы мен көрнекті қайраткер, ағартушы-ғалым Халифа Алтайдың 100 жылдығына орай «Ұлттық сана және рухани жаңғырудағы тектілік феномені» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция және алаш арыстары мен Халифа Алтайдың рухына арналған ас өткізілді.

Игілікті шараның құрметті қонақтары ретінде, игі жақсылар және өнер тарландары мен елімізге танымал спорт саңлақтары қатысты. Айталық жазушылардан Дулат Исабеков, Бақыт Беделхан, Қанат Тілеухан бастаған топ аста бой көрсетті. Спортшылардан Қанат Ислам, Жасұлан Қыдырбайев. Өнер адамдарының ішінде әнші Рамазан Стамғазиев, Өмірқұл Әйниязов, Жұбаныш Жексенұлы, Талғат Жорабаевты атауға болады.

Халифа Алтайдың ұрпақтарыда іс-шараның басында болды. Оларды атайтын болсақ: Бибәтіш Алтай Жүніс қызы – Халифа Алтайдың жұбайы (Алматы қаласы),  Әбдірақиым Алтай – Халифа Алтайдың Халқаралық қайрымдылық қоры төрағасы (Алматы, қаласы), Әбдулсәмет Алтай -  Халифа Алтайдың үлкен ұлы (Франция, Париж), Шакира Алтай – Халифа Алтайдың қызы (Түркия, Ыстамбұл), Шекүре Алтай – Халифа Алтайдың қызы (Түркия, Ыстамбұл),  Мешкүре Алтай – Халифа Алтайдың қызы (Түркия, Ыстамбұл), Айсен Алтай – Халифа Алтайдың қызы (Түркия, Ыстамбұл), Ясемин Алтай – Халифа Алтайдың немересі (Түркия, Ыстамбұл), Селим Алтан – Халифа Алтайдың немересі (Түркия, Ыстамбұл), Айналқан Алтан – Халифа Алтайдың келіні (Түркия, Ыстамбұл).

Халифа Алтайдың күйеу балалары : Нехмет Овалі (Түркия, Ыстамбұл), Башри Сөнмәз (Түркия, Ыстамбұл).

Бұл айтулы іс-шараға игі жақсылар жиналды. Ас берілді, Халифа Алтайдың әруағына арнап құран оқылды, ғылыми конференцияда Дулат Исабеков бастаған игі жақсылар баяндама оқыды.

Олардың қатарында: Ислам Жеменей, филология ғылымдардың докторы, профессор, ҚР мәдениет қайраткері, Халықаралық түркі мәдениетінің қоры Стратегиялық зерттеулер комитетінің төрағасы (Алматы қаласы), «Халифа Алтай – қазақ руханиятының ойшыл қайраткері». Ерімбетова Құндызай, Мемлекет тарихы институтының жетекші ғылыми қызметкері, тарих ғылымдарының кандидаты (Астана қаласы), «Қазақтың тектілік феномені ( Халифа Алтай мысалында)». Аманқос Мектеп-тегі Құлтанұлы, Филология ғылымдарының кандидаты, доцент(Алматы қаласы), «Азаттық үшін азапты ғұмыр кешкен». Өтениязов Самат Көшенұлы, тарих ғылымдарының кандидаты, Мадрид университетінің профессоры(Алматы қаласы), «Халифа Алтай әдеби мұрасының тарихи маңызы». Ашамайлы Сиезхан Дәулетханұлы, жазушы – зерттеуші (Өскемен қаласы), «Шығыс Қазақстандағы Шақабай батыр есімімен байланысты топонимдік атаулар». Досан Баймолда, PhD докторы, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің профессоры (Алматы қаласы), «Халифа Алтай және шетелдегі қазақтар». Құдайбергенова Айжамал Ибрагимқызы, тарих ғылымдарының докторы, доцент, Білім және ғылым министрлігі Ғылым Комитеті Шоқан Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының бас ғылыми қызметкері (Алматы қаласы),«Қазақ диаспорасының исламға қайта бет бұруы: Халифа Алтайдың қосқан үлесі».

Халифа Алтай халықаралық қайырымдылық қоры ас пен ғылыми конференцияға ат салысқандардың барлығына дипломдар мен хаттар тапсырды.

Жарқын Жаналтай

Related Articles

  • Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі күніне арналған «Жыр арқауы-Жаңғыру» атты Республикалық ақындар айтысы ұйымдастырады.

              2017 жылғы 14 желтоқсанда сағат 15.00-де  Ақтөбе қаласы «Өнер орталығындағының» концерт залында Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министірлігі Ақтөбе облысы әкімдігімен бірлесіп, Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне арналған «Жыр арқауы-Жаңғыру» атты Республикалық ақындар айтысын ұйымдастырады. «Жыр арқауы- Жаңғыру» атты өнер додасы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі күніне арналып ұйымдастырылып отыр. Айтысты өткізудің мақсаты ақындардың өрелі өнері, өрнекті сөздері арқылы Тәуелсіздік мұраттары мен құндылықтарын насихаттау, «Рухани жаңғыру» бағдарламасының маңыздылығын паш ету, өскелең ұрпақты отансүйгіштікке тәрбиелеп, олардың таным-талғамын ұлт руханиятына бағыттау, қазақтың төл өнері, құдыретті сөзі арқылы мемлекеттік тілдің мерейін арттыру, қолданыс аясын кеңейту болып табылады. Сахна төрінде осы кезге дейін талай айтыстарда топ

  • Санкт-Петербургте Кенесары ханның кісесі сақталғаны анықталды

    Алаш әскері тақырыбын зерттеп жүріп, Сейілбек Жанайдаровтың 1915 жылы Санкт-Петербургтегі Ресей этнографиялық музейіне Кенесары ханның кісесін тапсырғаны туралы дерек кездестірдім. Бұл жәдігер «Ксе – пояс киргизского хана Средней Орды» деген атпен аталған музейдің қорында бүгінгі күнге дейін сақталған екен. Оны мәдениет және спорт министірі Арыстанбек Мұхамедиұлымен Санкт-Петербургтегі музейге барғанда өз көзімізбен көруге мүмкіншілгі туды. Сейілбек Жанайдаров 1918 жылы Атбасар Алаш әскери дивизионын құрған әрі Алашорда үкіметінің кандидат мүшесі болған азамат. Бұл жәдігер Сейілбек Жанайдаровтың қолына қалай түскенін зерттей келе анықтағанымыз – ол кісені Сейілбектің атасы – Кенесары ханның әскери қолбасшыларының бірі Жанайдар Орынбайұлынан қалған мұра екен. Жанайдар батырдың ерліктері туралы Мұса Шормановтың, Мәшһүр Жүсіптің, Доскей ақынның, Жамбылдың, Иманжан Жылқайдарұлының естеліктері

  • СЕПОН АҒА

    Тоқсаныншы жылдардың басы еді. Біз 5-6 оқитын оқушымыз. Ауылдың «Серікболсын Әбділдин келеді екен» деп абың-күбің болып жатқанына он күн өткен. Ол кезде Серікболсын аға – Жоғарғы Кеңестің төрағасы. Ағамыз келетін күні ел мәдениет үйінің алдына жиналды. Ауданның басшылары қайта-қайта дайындықты пысықтап қояды. Бір уақытта алыстан сүліктей қара көлік көрінді. «Времядан» анда санда байқап қалатын Горбачев мінетін машинаға ұқсайды. Балалар «Чайка» деді. Біреулер «Лимузин» деді. Ел қақ жарылып жол берді. Қара сұр пальтосын киіп, көліктен түскен Серікболсын аға тіп-тік қалпымен Мәдениет үйіне қарай жалғыз беттеді. Ауылдың әншілері Айтқожин Дүйсен мен Қаржаубаев Сәкен домбыраларын күмбірлете жөнелді. – Қасиетті, армысың, туған жерім – оу! Қонақсытып шығардың төрге мені – оу, туған жер!.. Иә.

  • Күлтегін жыры

    Күлтегін Құтлық (Елтеріс) қағанның екінші ұлы, Білге қағанның (Могилян) туған інісі. Шешесі Елбілге қатұн. Жеті жасында әкесі Құтлық (680-692 жж. билік құрған) қайтыс болады. Қаған тағына оның інісі Қапаған (692-716 жж.) отырады. Күлтегін мен Білге, Қапағанның інісі Бөгүні (716ж.) тақтан тайдырып, қағандық билікті Білге қолына (716-734жж.) алады. Тарихи деректерге қарағанда, Күлтегіннің он жасында ер атанып, алғаш көзге түскен соғысы – 694 жылғы Жау жыу және Дин жыу аймақтарында болған соғыс. Қапаған осы соғыста 90 мың тұтқынды қолға түсірген. Міне, осыдан былай Күлтегіннің ерлік жолы басталады. Тарихи деректер сол кездегі ел тәуелсіздігін сақтап қалу жолында болған қырғын соғыстардың бірде-біреуінің Күлтегінсіз өтпегенін аңғартады. Батыр 47 жасқа жетіп, қаза тапқанда, төрткүл дүниеден түгел

  • Қазақ әдебиетінің Тәңірлік әлемге есік ашатын трансценденті

    Қазақ әдебиетінің Тәңірлік әлемге есік ашатын трансцендентті мазмұны Қожа Ахмет Яссауидің хикметінен басталатын еді. Құдайберген Жұбанов бұ турасында бүй деп жазады. «біздің «Əдебиет саласындағы жазуымыздың басы «Диуани хикметтен» басталады. Орта Азиядағы түркі тілінде сөйлейтін халықтардың алғашқы жазба əдебиетінің бірі! Бұл факті қазақ ақындарының Ахметке еліктегенін көрсетеді ». Сәкен Сейфуллин былай деп баға береді. «Қазақ арасында жазба әдебиетін таратқан – Түркістаннан шыққан қожалар. Ол кезде қазақ арасына көп таралғаны – Қожа Ахмет Яссауидің кітабы. Біздің қазақ ақындары соған еліктеді». Большевиктер Яссауидің атын өшіру үшін ақын-жазушыларға тапсырма берді. Мәселен, ЦК 1937 жылы Асқар Тоқмағамбетовті «Хазірет Сұлтан» пьесасын жазуға мәжбүрледі. Бұл спектакль ҚазССР кезінде сахнада қойылып келді. Пьесада Яссауиді терістеп, оның жолын «халықты

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: