|  | 

Тұлғалар

«БАБАҒА ҚҰРМЕТ – ҰРПАҚҚА МІНДЕТ»

Тігілген киіз үйлер

Қазақ халқының ұлт-азаттығы жолында бар өмірін сарп еткен қазақтың батыр
ұлдарының бірі Дәуіт Асауұлының туғанына биыл 230 жыл. Осыған орай, баһадүрдің
ұрпақтары бабамызды еске алып, Алматы облысының Қарасай ауданында ас берген
болатын.Дәуіт Асауұлы туралы жаңа кітап
Түрлі себептермен бара алмай қалған бір топ маңғыстаулық ағайындарға, асты
ұйымдастыру комитеті естелік медальдары, құрмет грамоталары мен бағалы
сыйлықтарын беріп жіберген. Ал аманатты орындаған Ақтаулық Сали Абдуллаев пен
Қоңыратбай Испанов бастаған ел ағалары, есімдері ұмыт қалмаған батырдың
ұрпақтарына шаһардағы мейрамхананың бірінде тиісті марапаттарын табыстады.
Айта кету керек, асқа еліміздің Ақтөбе, Орал, Маңғыстау, Атырау, Алматы, Астана,
Қызылорда, Шымкент, Қарағанды, көршілес Өзбекстан, Түркменстан, Ресейден келген
ағайын-туыстар бас қосты. Асқа қатысқан адам санының есебі жоқ.
Сонымен қатар, Қаскелең қалалық үйінде ғылыми-әдістемелік конференция
өткізілді. Алыс жақыннан келген ағайындарға өздерінің жылы лебіздерін білдіргендер
қатарында белгілі жазушы, кинодраматург, профессор, ҚР Жазушылар Одағының
хатшысы, ҚР еңбек сіңірген қайреткері Смағұл Елубай, бокстан олимпиада чемпионы
Ермахан Ыбрайымов, әуесқой бокстан әлем чемионы Ердос Жаңабергенов, қазақ
күресінен «Әлем барысы – 2017» турнирінің жеңімпазы Айбек Нұғымаров, «Тамаша»
әзіл-сықақ театрының актері Марат Көккөзов, танымал жазушы-журналистар,
профессор-академиктер, қоғам қайраткерлері, өнер саласының тарландары сөз сөйледі.Орталық алаң
Конференция аяқталысымен батырдың өмірі мен ерлігі жайлы жарыққа шыққан
«Қазақ батыры Дәуіт Асауұлы» атты кітаптың тұсаукесер рәсімі болды.
Жас ақындардың айтысы мен жыршы-термешілер байқауы өткізіліп, концерттік
бағдарлама ұсынылды. Ұлықпан Жолдасов бастаған «Самал» тобы сахна төріне
көтеріліп, ән шырқады. Орталық алаңда қазақ күресі, кір көтеру, қол күресінен мықтылар
анықталды. Сонымен қатар, аламан бәйге ұйымдастырылып, жеңімпазға «Шевроле
Нива» автокөлігінің кілті табысталып, түйе палуанға «түйе» берілді.
Алыстан келген ағайын «Лабақ ата» мешітінде болып, батырдың рухына құран
бағыштады. Ақшаңқан киіз үйлер тігілді. Құран хатым жасалды. Айта кету керек, ас -
халықтың өз қаражатына өткізілді.
Батырлығы мен батылдығы, ерлік пен қайсарлығының арқасында көзге түскен, туған
жердің азаттығы үшін қас қақпай жауға қарсы қаруын сілтеген қаһарман, қазақтың батыр
ұлдарының бірі Дәуіт Асауұлының 230 жылдығы жоғары деңгейде өткізілгенін тілге тиек
етті, асқа жиналған қауым.
«Бұл астың өтуіне барша ағайын аянып қалған жоқ. Мәселен, Маңғыстау облысы
бойынша Қайрат Өтенов бастаған Жаңаөзеннің азаматтары қол ұшын созды. Сол
сияқты Ақтау қаласы, Бейнеу ауданынан да жігіттер болды. Батыс-Қазақстан
облысынан Шыңғырлау ауданы, Ақтөбе аймағынан Байғанин, Алға, Қобда аудандары,Дәуіт ата кесенесі, (Қоңырат қаласы Қарақалрпақстан Респуболикасы)
Сыр өңірінен Жалағаш аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Садық Алиев бастаған
топ, сондай-ақ Сырдария мен Қармақшы аудандыран ағайындар болды. Астаналық
Қоныс Жүсіпов пен Ақтөбелік Мырзағұл Жұмағалиев жыршы-термешілердің өнеріне
тәнті болды. Алматы облысы мен шырайлы Шымкенттен келгендерде аз болмады.
Барлығы бір кісідей атсалысты. Нәтижесінде батыр бабамыздың 230 жылдығы
жоғары деңгейде өтті деп толықтай айта аламыз», – дейді Ақтау қаласының
тұрғыны Сали Абдуллаев.
Айта кету керек, Дәуіт батыр Үстіртте дүниеге келген, күллі қазаққа танылған кіші
жүз қазақтарының ұлт-азаттық қозғалысы басшыларының бірі Барақ әулетінен тарайды.
Шыққан тегіне тоқталсақ, кіші жүздің Шөмішті Табын руы – Қарақойлы-Лабақ бөлігінен.
Дәуіт Асауұлы батыр қазақ халқының азаттығы үшін күрескен тарихи тұлға. Елдің
тыныштығы мен бірлігін сақтауға елеулі үлес қосқан би. Дәуіт батырдың жатқан жері -
«Дәуіт ата» деген үлкен қойымшылыққа айналғанын халық жақсы біледі. Басына барып,
құран бағыштап, медет сұрап, ауруына ем іздейтіндер әлі де көп. Дәуіт атамыз көптеген
әйгілі батырлармен сыйлас – сырлас, азаттық жолында серіктес бола білген. Ежелден
Маңғыстаудың Сам өңірі мен Жем-Сағыз бойында өмір сүрген. Дәуіт батырдың әкесі

Асау мен атасы Барақ та, аты шыққан батырлар. Олар Маңғыстау облысы, Бейнеу
ауданы, Сам құмында Тұрыш ауылынан 15 шақырым жерде жерленген. Ал Дәуіт батыр
Қарақалпақстанның Қоңырат ауданында «Хорезм» деп аталатын жерде мәңгілікке жай
тапқан.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Рухани жаңғыру: Болашаққа бағдар» атты
мақаласында «Рухани жаңғыру тек бүгін басталатын жұмыс емес» екендігі, «Мәдени
мұра» бағдарламасы аясында Қазақстан аумағындағы тарихи-мәдени ескерткіштер мен
нысандарды жаңғыртып, «Халық – тарих толқынында» бағдарламасы арқылы әлемнің ең
белді архивтерінен төл тарихымызға қатысты құжаттарды жүйелі түрде жинап,
зерттелгендігі туралы айтылады. Ал төр тарихымыз батыр бабаларымыздың ерліктерін
ұмытпау, керісінше дәріптеу, еске алу, құрметтеу дегенді білдіреді. Қазақ – азаттық
жолында артқа шегінбеген өзінің батыр бабаларына құрметпен қарап келе жатқан халық.
Бұл ретте, Дәуіт Асауұлы өз заманының қаһарман тұлғаларының бірі ретінде тұтас
бір тарихи дәуірді басынан өткізген тарихи тұлға. Оның өмірі отарлыққа қарсы күреске
де, шапқыншылыққа да, ел ішіндегі қым-қуыт оқиғаларға да толы болғанын бүгінгі ұрпақ
ұмытқан емес, ұмытпайды да.
Бабалар әруағы әр қазақ баласын қолдап жүргей!
Дайындаған Нұрбол Оқуов,
ҚР Журналистер Одағының мүшесі
Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы
Тел. 8 (701) 570-09- 10
E-mail: nur81oku@mail.ru

Related Articles

  • Кенесары Хан мен баласы Сыздық Сұлтан туралы дерек Осман мұрағатынан

    Кенесары Хан мен баласы Сыздық Сұлтан туралы дерек Осман мұрағатынан кездесуі бек мүмкін. Бұған ешқандай да шүбәңіз болмасын. Бірінші сүгірет, Осман елінде жарық көрген “Басират” (basîret) атты газет. Екінші және үшінші сүгірет, Осман мемлекетінде жарық көрген “Уақыт” атты газет. Төртінші сүгірет, Осман сұлтаны Әбдүләзиздің Қашқарияға көмекке жіберген әскери қару-жарақ, оқ-дәрісінен бір парша көрініс. Кенесары мен Сыздық Сұлтан туралы Осман деректері шыны керек әлі толық зерттелген жоқ. Хан Кенесарының ұлт-азаттық көтерілісін Қазақстан аймақтарымен шектеп бөліп қарау ең үлкен қателік саналады. Хан Кене мен Шығыс Түркістандағы қазақ, ұйғыр, дұңған көтерілістері арасындағы саяси, әскери қатынастар туралы дерек те қытай мұрағатында көмулі жатыр. Онда Шәуешек, Құлжа және Үрімжі қалаларындағы қазақтардың Хан Кенемен және кейінгі

  • АХАҢ мен ЖАХАҢ САЛҒАН АЗАТТЫҚ ЖОЛЫ

     «Қазақ» газетіне –107 жыл ЖҰМАТ ӘНЕСҰЛЫ                                                                                                                       ТАРИХИ ПОВЕСТЬ                                                                                       

  • Англияның Жоңғария қазақтарына озық соғыс қаруларын беруге талпынуы

    Қашқардағы Англия консулы  Англияның Қашқариядағы консуль қызметі 1881- жылдан кейін бастау алады. Англияның түпкі мақсаты Цин империясының солтүстік-батыс аймағы мен Түркістан (орталық азия) даласына өз ықпалын жүргізу еді. Бірақ, бұл тұста патшалық ресейдің де аймақтағы саяси ықпал күшін ескермеу мүмкін емес еді. Патшалық ресейдің әу бастағы мақсаты Түркістан аймағын ендей өтіп Үндістан арқылы телегей теңіз жолына шығу еді. Бірақ, Түркістан даласындағы Түркі хандықтары (Қазақ, тб) бұл мақсатты жүз жылдап кешіктіріп жатты. Ресей енді Түркістан даласын қиыр шығыстан айналып өтіп Қашқария арқылы Үндістанға ұласуды көздеді. Бірақ, ол тұста Қашқария мүлде жабық әлем еді. Дейтұрғанмен де жабық әлемнің түстік қапталынан Англия империясы да келіп үлгірді. Сосын не керек, бұл аймақ Ресен-Англия империясының

  • Желаяқ. Қазақ марафоншысының спорт, саясат пен карантин жайлы әңгімесі

    Азаттық радиосы Марафоншы Марат Жыланбаев Невада штатында. АҚШ, 1994 жыл. 56 жастағы Марат Жыланбаевтың тағдыры таңғаларлық деректерге толы. Ол балалар үйінде тәрбиеленіп, әр жылдары ұста, суретші, кәсіпкер, депутат болып еңбек еткен. 90-жылдары жалғыз өзі Азия, Африка, Австралия мен Америкадағы ең ірі шөлдерді жүгіріп өткен. Қазір Нұр-Сұлтанда тұратын бес баланың әкесі Марат Жыланбаев қала тұрғындарына жүгіру техникасын үйретіп жүр. Азаттық тілшісі атақты марафоншымен бірге жүгіріп, онымен спорт, саясат және карантин тақырыбында әңгімелесті. Марат Жыланбаев – Гиннесс рекордтар кітабына енген әлемдік жеті рекордтың иесі. Оның кейбір рекордын әлі ешкім жаңартқан жоқ. Жыланбаев 1991 жылы жазда 15 күн ішінде қатарынан 30 марафонды сәтті аяқтап, күн сайын 84 километрден жүгірген. 1992 жылы 20 күн

  • Совет кезінде қуғындалып, Назарбаев тұсында диссидентке айналған Кәрішал Асанов

    Қазис ТОҒЫЗБАЕВ Диссидент Кәрішал Асановтың 2006 жылы ақпанда қастандықпен өлтірілген Алтынбек Сәрсенбайұлының туған күніне арналған еске алу шарасында тұрған сәті. Алматы, 12 қыркүйек 2006 жыл.  Нұрсұлтан Назарбаевты өмір бойы сынаған диссидент Кәрішал Асанов осыдан бес жыл бұрын өмірден озды. СССР кезінде билікті сынағаны үшін қудаланған Асанов постсоветтік Қазақстанда «президенттің абыройы мен беделіне нұқсан келтірді» деген айыппен екі рет жауапқа тартылты. Кәрішал Асанов 2015 жылы 26 наурызда Алматыда дүниеден өтті. Қайтыс боларынан бірнеше күн бұрын, наурыздың 10-ына Асанов демократияны дамытуға қосқан үлесі үшін Қазақстан оппозициялық ұйымдарының «Еркіндік» сыйлығын алды. Кәрішал Асанов Нұрсұлтан Назарбаевты көп жыл ашық сынады. Жақындары мен достары Асановтың саяси жүйеге қарсы сыни көзқарасы өзгермегенін айтады. Кәрішал Асанов —

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: