|  | 

Саясат

«Олар дайындалуда». Саясаттанушы Ресейдің арам пиғылын әшкере етті

Ресей Қазақстандағы билік алмасқан жағдайда не істеу керек екендерін алдын ала ойластырып, оның сценарилерін әзірлеуде. Бұған Қазақстан территориясын Ресейге қосып алғысы келетін кейбір орыс саясаткерлерінің мәлімдемесі айғақ-деп жазды 365info.kz.

Өткен аптада жарық көрген ресейлік тарих ғылымдарының кандидаты Григорий Мироновтың «Егер Қазақстан біздің бір федерация болмаса, оны Украинаның тағдыры күтіп тұр» атты мақаласына қатысты Forbes.kz-да жарияланған мақаласында саясаттанушы Досым Сәтпаев осылай деді.

Бірінші — Грузия, одан соң — Украина…

Оның пікірінше, бар шындықты, Қазақстан тарихын қасақана бұрмалауда автор өзінің тек ақымақтығын паш етті. Алайда мұндай мақалаға мән бермеу — күнә. Өйткені Ресей тарапынан күйе жағылып, ел қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіретін, күш көрсететін бұл мақала біріншісі емес.

— Бірінші рет болса, бұл жәй орын алған бір жағдай, екінші рет орын алса, оны кездейсоқтық дейміз, ал үшіншісі — енді қалыпты құбылыс болып саналады. Ең қорқыныштысы да осы. Ресейде осындай мақаланың жарық көруі — болашығымызға балта шабатын қауіптің басты индикаторы.

2008 жылы орыс-гүржі дағдарысы кезінен бастап осындай патриоттық ұранмен желпінтіп, сырттан және іштен жау іздеуде ресейлік қоғамды жұмылдырушы құралдар пайдаланыла бастаған. 2014 жылы Қырымды аннексиялап алған соң Батыстың алдында геосаяси бедел жинау үшін Кремль „кеңестік жерлерді қайтарып алып жатырмыз„ деген мағынада насихатты күшейтті.

Осындай жалаң ұран, өтірік дақпырттың салдарынан ресейлік қоғамның басым бөлігімен қатар, көптеген саясаткер мен өзін сарапшы атаушы адамдар да „зомби-жәшіктің„ құрбанына айналды.

Эдуард Лимоновтың немесе Владимир Жириновскидің Қазақстан территориясына таласы туралы мәлімдемелері де осыдан келіп туды. Олар ресейлік қоғамның белгілі бір бөлігін оған сендіріп жатыр. Мұның бәрі бүкіл әлем алдында Ресейдің аяғынан тік тұрып, бұрынғы ұлы держава мәртебесін қайтарып жатқаны секілді көріністі елестету үшін керек болды, — дейді саясаттанушы.

Ресей көрші мемлекеттерге баса-көктеп кіруге болатын құжатты әзірлеп қойыпты

Досым Сәтпаев РФ Мемлекеттік думасындағы ЛДПР партиясының мүшесі Павел Шперовтың, Хакасия парламентінің төрағасы Владимир Штыгашевтің де Қазақстан территориясының бірқатар аумағын ресейге қосып алу туралы мәлімдемелерін де мысал ете отырып, оның астарында не жатқанына үңіледі.

— Мұның бәрін жәй қытыққа тию деп мән бермей қоя салуға болар еді. Бірақ біздегі биліктің алмасуына алдын ала дайындалып, өз сценарилерін құрып жатқан Ресейдегілердің не ойы бар деп бір сәтке ойланып көрейікші. Мәселен,

Украинамен арадағы шиеленістен соң Ресей қабылдаған жаңа әскери доктринада жаңа қауіп-қатердің бір түрі ретінде көрші мемлекеттердегі биліктің алмасып, жауласушы режимнің пайда болуы деп көрсетілген.

Әрине, мұндай тезистің қолданылуына украин факторы әсер еткен шығар, бірақ „жауласушы режим„ дегенді әрқалай талқылауға болады.

Сондықтан да Селигерде 2014 жылы өткен жастар форумында Владимир Путинге рсеми сұрақ қойылғандығы да кездейсоқтық емес. Ресей президентінің де жауабы төбе шашымызды тік тұрғызды.

Ол қазақтарда 1991 жылға дейін ешқандай мемлекетшілдік болған емес деп салды. Ақорда дипломатиялық тілмен, Путинге қателескенін еске салуға мәжбүр болды. Біздікілердің айтқаны: 2015 жылы қазақтар мемлекеттік деңгейде Қазақ хандығының 550-жылдығын тойлағалы жатыр, Сіз не деп тұрсыз дегенге сайды.

Қалай дегенмен де бұл мәлімдемелер тек Ресей қоғамын желпінту үшін жасалып жатыр десек қателесеміз, ол — сырттағылар үшін де ескерту. Ресей ақпаратының Қазақстандағы ықпалын ескерсек, мұндай мәлімдемелер мен насихат жұмыстары өз ішімізде Троя аттарының пайда болуына әкеліп соғары сөзсіз. Бірқатар қазақстандықтар сотталды да емес пе? Украинадағы әскери шиеленісте сепаратистер қатарынан төбе көрсетті. Мұның бәрі — көршінің осындай мәлімдемесі мен үгіт-насихатының „жемісі„.

Көпвекторлы саясатты келмеске кетіре алады дей ме?

Тағы бір мәселе бар. Қазақстанның көпвекторлық саясаты істен шығып қалу қаупі бар. „Бөтенсің бе„, әлде „бізбенсің бе„ деп көрпені тарта бастаса, береке кетпегенде қайтеді?

Кремльдегілер Қазақстандағы көпвекторлы саясатты посткеңестік саясаттағы жалғыз патриарх үшін ғана мойындап отыр, онда да осы өңірдегі ұйымдарға — ҰҚШҰ мен ЕАЭО қосылған еңбегі үшін.

Саясаттанушының пікірінше, осы одақтар Қазақстанды ақыры тығырыққа әкеп тіреуі әбден мүмкін.

— Бұл ұйымдарға мүше болғандықтан Ресей Қазақстанға терезесі тең одақтас емес, өз меншігі секілді қарайды. Осыдан келіп көптеген түсінбестік орын алуда. Осы негізде Ресейде Қазақстан туралы негатив мақалалар да жарық көріп жатады…
Негізінен, кезінде Өзбекстан президенті, марқұм Ислам Кәрімов осы жағдайды дұрыс бажайлап, ҰҚШҰ-дағы мүшелігін бірнеше жыл бұрын кілт тоқтатып, Еуразиялық экономикалық одаққа кіруден бас тартқан. Қазіргі жаңа биліктің де мұндай ойы жоқ. Қалай дегенмен де Орталық Азия елдері ішінде Қазақстан Ресеймен қарым-қатынасында мүлде кілт өзгерістер жасай алмайды. Кейбір жерде біз өз-өзімізді ұстап беріп отырмыз. Кей жерде географиялық факторлар үлкен рөл атқарып кеткен.

Шекараны қайта қарау керек дегенді ұстанатындар үшін, бұл арада баса айта кетейін, кеңестік және посткеңестік кезең баяғыда ақырына жеткен. Қазақстанда тәуелсіздіктің жаңа буыны өсіп келеді. Бұл — өзін ана тілі мен тарихымен байланыстыратын өскелең ұрпақ. Ал осыдан қауіп көретіндер, бұл процесті тоқтатқысы келетіндер болса, онда тарихты кері айналдырсын!

Билік транзиті кезіндегі біздің мақсатымыз да — тұралау үшін емес, даму үшін тұрақтылықты сақтау. Ішкі және сыртқы жаулардың тәуелсіздігімізден айырылып қалатындай арандатуларына түспеу.

Алда қазақ тілінің қолданыс аясы кеңейе түседі

Сәтбаев Қазақстанның ішкі саясатында екі нәрсеге аса көңіл бөлу керектігін айтады.

— Біріншісі — Қазақстанда тұратын көпэтностың мүмкіндігін бағалау. Тарихқа қарасаңыз, жауласу, арандату ұлтаралық, конфессияаралық қақтығыстан туындайды. Сондықтан осы бағытта Қазақстан дұрыс саясат ұстанып отыр, оны дамыта беру керек.

Екіншіден, өзге этнос өкілдеріне қарағанда қазақтардың саны артып келе жатқанын айғақтайтын демографиялық трендпен санасу керек.

Алда қазақ тілінің қолданыс аясы кеңейіп, тереңдей түседі. Бұл — объективті әрі бұлтартпас процесс. Осыны біздегі барлық этнос өкілдері дұрыс қабылдап, уақтылы түсінуі тиіс.

Біз қазақ деп аталамыз ба, әлде қазақстандық боламыз ба, ол маңызды емес. Бастысы, биліктегі және қоғамдағы патриоттар мен мемлекеттік қызметкерлер уақтыша жүргендерден көбірек болса. Сонда ғана біз Қазақстанды мықты әрі бәсекеге қабілетті ете аламыз.

 

Related Articles

  • Қазақстанның Сыртқы істер министрі Мемлекеттік хатшы Майкл Помпеоны Қазақстанға шақырды.

    Қайрат Әбдірахманов және Майкл Помпео Қазақстан Президентінің Вашингтонға жасаған сапарының нәтижелерін жүзеге асыруды талқылады-деп хабарлайды СІМ баспа сөз қызметі. 2018 жылғы 28 маусымда Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов Америка Құрама Штаттарының Мемлекеттік хатшысы Майкл Помпеомен телефон арқылы сөйлесті. Екі елдің сыртқы істер ведомстволарының басшылары Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2018 жылдың қаңтарында АҚШ-қа ресми сапары барысында қол жеткізілген уағдаластықтардың дәйекті түрде жүзеге асырылуын қанағаттанушылықпен атап өтті. Майкл Помпео Қазақстан көшбасшысы сапарының маңыздылығын айрықша атап өтіп, АҚШ Президенті Дональд Трамп Вашингтонда қол жеткізілген уағдаластықтарды және Қазақстанмен екіжақты әріптестікті дамытуды жоғары бағалайтынын атап өтті. Сұхбаттастар Қазақстан мен АҚШ арасындағы кеңейтілген стратегиялық әріптестікті дамыту мәселелерінің кең ауқымын, атап айтқанда, сауда-экономикалық және инвестициялық, энергетика,

  • Тоқаевтың “саяси бомбасының” астарында не жатыр?

    Анна КЛЕВЦОВА Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан сыртқы істер министрі болған кезде Семей ядролық сынақ полигоны құрбандарына орнатылған ескерткіш алдында сөйлеп тұр. Семей, 8 қыркүйек 2006 жыл. Батыс баспасөзінде Қазақстан сенатының басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың президент сайлауы қазіргі мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевсыз өтуі мүмкін деп мәлімдеген сұхбатына қатысты комментарийлер берілген. Бұған қоса, коррупциялық қылмыс жасады деген күдікке ілінген Малайзияның бұрынғы премьер-министрі Наджиб Разакқа ішінде қазақстандық күйеубаласы да тарту еткен қымбат “сыйлықтар” туралы жазған. “САЯСИ БОМБА” Ағылшын тілінде шығатын Eurasianet.org жаңалықтар сайты “Қазақстан: сенат спикері 2020 жылғы сайлауға Назарбаевтың түспейтінінен белгі берді” деген мақаласында парламент сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұлыбританиялық ВВС медиакорпорациясына 2020 жылғы президент сайлауына Нұрсұлтан Назарбаев кандидат ретінде түспеуі мүмкін деген “жеке пікірін” айтқан

  • Қазақстан Теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдердің халықаралық аналитикалық орталығының ашылуына қатысты

    Қазақстан Теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдердің халықаралық аналитикалық орталығының ашылуына қатысты-ДЕП ХАБАРЛАЙДЫ СІМ 11-12 маусымда Ұлан-Батырда Қазақстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев Теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдердің халықаралық аналитикалық орталығының (International Think Tank for Landlocked Developing Countries) ашылуына орай өткен инаугурациялық конференцияға қатысты. Іс-шараның ашылуы барысында дипломат Қазақстан үшін теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдер мәселелері сыртқы саясаттың маңызды бағыты болып табылатыныдығын мәлімдей отырып, 2003 жылы Алматыда өткен LLDC Министрлік конференциясы барысында тарихи 2004-2014 жж. арналған Алматы бағдарламасы қабылданғанын ерекше атап өтті. Е.Ашықбаев қатысушылардың назарын LLDC елдерінің 2014-2024 жж. арналған Вена бағдарламасы және 2030 жылға дейінгі тұрақты даму бағдарламасы аясында аталған елдер алдында тұрған мәселелердің шешімін табуында

  • “Назарбаев 2020 жылы сайлауға түседі деп ойламаймын”

    Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев ұлыбританиялық ВВС телеарнасының Hard Talk бағдарламасына сұхбат беріп, Назарбаевтың билігі және елдегі жемқорлықпен күрес туралы айтты. Сұхбат 20 маусымда ВВС News телеарнасына және BBC радиосына шықты. “Назарбаевтың билікте ұзақ отыруы – тұрақтылықтың белгісі. 2020 жылға дейін билікте болады. Кейін сайлауға түсем десе өзіне байланысты” деді Тоқаев сұхбатында. Осы сәтте хабар жүргізушісі Стивен Сакур “Егер менің математикалық есебім дұрыс болса, 2020 жылы Назарбаев 80 жасқа толады ғой?” деп сұрады. Бұл сұраққа Тоқаев “Иә, Иә. Малайзияда 92 жасқа толған Махатхир Мохамад премьер-министр болды ғой. Ашығын айтқанда, 2020 жылы Назарбаев президент сайлауына түседі деп ойламаймын. Ол өте ақылды адам. Мүмкін 2020 жылғы сайлау басқа кандидаттармен өтер. Сайлауға

  • Профессор Коллинс: “Шыңжаң – Тибет емес”

    Өркен ЖОЯМЕРГЕН Пекинде жүрген ер адамдар. Көрнекі сурет. Қытайдың Шыңжаң қазақтарын саяси тәрбиелеу орталықтарына қамау науқаны мен осы аймақтан Қазақстанға көшкен этникалық қазақтардың зейнетақы мәселесі соңғы айларда әлеуметтік желілерде жиі талқыланып жатыр. Азаттық Астанадағы Назарбаев университетінің саясаттанушысы, Қытайдың саясатын зерттеп жүрген профессор Нил Коллинспен синофобияның себебі және Шыңжаңдағы мәселені шешу жолдары туралы сұхбаттасты. Азаттық: Қазақстанда синофобияның күшейгені байқалады. Шыңжаңдағы этникалық қазақтарды саяси тәрбие орталықтарына жаппай қамау мен Астананың қытайлық азаматтарға 72 сағаттық визасыз кіру рұқсатын беруі әлеуметтік желілерде қызу талқыланып жатыр. Қытайдың “экономикалық және саяси экспансиясы” туралы алаңдауға қаншалықты негіз бар? Нил Коллинс: Бұқаралық деңгеймен салыстырғанда жоғарғы деңгейде алаңдау мен синофобия аз. Бұқаралық деңгейде бұған Қытайдың инвестициясы, зауыттары мен инфрақұрылым жобаларымен ұшырасқан

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: