|  |  | 

Тұлғалар Әдеби әлем

Кеңесбаевтың  кеңістігі

 

Бағына таласпаған кім,

Иті де үрген қаланың.

Соқтықпай кетті, оған кім,

Тікенек тілген табанын.

Есілге барса егіліп,

Ертіс боп, аққан жанары.

Кербұғыдай керіліп,

Алтайға аңсары ауады.

Автор.Talgat Kenesbay

 

Ілкіде бір әңгіме естіп, зәудеғалам шұқшиып отыра қалғаным сол еді. Жетім қоңырау ( жалғанбаған телефон сигналы) ыңқ ете қалды да, ғайып болды. Не тізімге де түспей қалған. Сөйтсем Ақжолтай інім арман сапарын Астанадан бастамақшы болып, отарба да кетіп бара жатыр екен. Сол кезде есіме бәріміз танитын Талғат аға Кеңесбаев түспесі бар ма. Ініме екеміз әңгіме ауанын солай бұра жөнелдік. Оның құлағы менде, ал бастайын.

 

Астананың қақаған аязына екі беті сәл-пәл домбығып кеткен, төртбақ тұлғалы алпамсадай қара кісіні жолықтырған болсаңыз. Ол, сізге қадала қарап ауызын ашса болғаны бүкіл әлемі көрінеді. Ол сабазың кәдімгі Саржалдың « Жынды баласы». Мың да тоғыз алпыс бірдің тумасы. Дәл қазір Алпысты алқымдаған шағы.  Небәрі он тоғыз жасында имене келіп, Абай бастаған қазақ әдебиетінің жезқоңыраулы көшіне ілескен. Тұңғыш шығармасы «Қара таңбалы құс» еді, кейін «Француз әтірінің иісі» болып  мың тоғыз жүз тоқсан да жарық көрген болатын. Өткен жылы дүниежүзі бойынша жиырма елде 150жылы аталып өткен керей ата ұрпағы Зуқа батыр Сәбитұлы туралы жазған «Қараңғы түннің жұлдызы» атты шығармасы көршілес қырғыз елінде кітап болып басылды. Бұл таңда, көркемдік көкжиегіне қарай, өзіндік әлемі, күлтелі ойының күрделі мәнері бар жазушы деп атауға лайық. Дейтұрғанмен  жүдә, сол жақсы да бір мұң бар. Оны ешкім білмейді…

Сіз осы кездесуіңізде,  пақырдан өзі туралы түкте сұраудың қажеті жоқ.  Оған қарата жапырақша жауып, қарша бораған сұрқиялардың сөзі жетерлік. «Классик емес»,-дейтін бір топ әпенді бөрінің артынша шулап әлек. Атаң қоқилардың көксегені не, оны біз түсінсек бұйырмасын. Айналайын!

Жазушы болу үшін даңқты классик болу шарт емес. ол тек дүбәра, желөкпе халтуршиктердің шымшыма қағажуы ғана. Тағаланған  Тахаң оларға тасырқай қойсын ба?

«Ертістей жаны таза мәрт кісі осы қала да қайдан жүр»,-деп ой шүңетіне шым батуыңыз әбден мүмкін. Ол сондай жаратылған болмыстың иесі… Өзіне ғана тән тәбиғатының аласапыран кезеңі оны солай қалыптастырып үлгерген.

Жарамсақтанған жәутіктерді жағалаудан гөрі, Есілдің бойын жағалағанды артық санайды. Жағымпаздық бұл дерт тұтас бір буынның кеселі, рухани от уколмен емдесе, басқа шара жоқ. Кееңсбаевтың бұл сырқаттан ада екенін көзі ашық жұрт жақсы біледі.

Қолы қалыт ете қалса, қонақ шақырып «Мені бағалаңдар! »,- дейтін мысық тілеуге жаны қас. Өзінде барды қанағат тұтып, жан баласына зәбір келтірмей жүру бала кезден көксеген  мұраты. Қазір денсаулығына байланысты қалам ұстауының үзі мұң болған. Қолы еркін икемге келмейді. Ойланып-толғанып болғасын бәйбішесіне айтады, ол кісі қағазға түсіреді. Ойлап көріңіз, осы адамның қасіреті мен қасиетін сәлде болса бағалап, елеп-ескеру мұз құрсанған қоғамның есіне де түспеген болар.

Сыртынан сөз айтпай тұрып, ішкі әлеміне үңілу бүгінгі санаға қалыптаса қою екіталай. Себебі қызғаныштың қызыл  итінің  семіргені сонша, шарбысы ақтарылып жатыр. Өмір бойы өзгені бағаламай өтетін бәзбіреулер үшін «Адам» атымен атаудан ұяласың.

Әркім өз қалауының қолғанаты десекте , көркем әдебиет үшін біреудің көкжиегіне тұман тілеу, жалпы қазақтың арда әдебиетіне зобалаң тілеу болып саналады. Бір-біріміздің жақсылығымызды көретін санамызда көз болсын!

Айболсын  ЖАНТӨРЕ.

kerey.kz

Related Articles

  • БҰЛ  КҮНІ …

    Уа, Астана,астанам, астанамыз- Жасыл желек, көкөрім жас қаламыз Құт  қоныс қып Есілдің қос жағасын, Арқада байрақ тіккен Бас қаламыз   Көгі –биік, желі- өткір, жері- жазық Қойнауы жанға мекен, малға азық Сарыарқа-қазақ жері кіндігінен Елбасы Елордаға  қаққан қазық                      Содан бері жиырма  жыл артқа салып                      Астана  өз тарихын қойды жазып   Теңдессіз жаңа құрылыс бастағаны Арқада жайнатпаққа жас қаланы Шыңыраудан ылғал тартқан сексеуілдей Берік болмақ қазақтың бас қамалы Тамыры тым тереңде бұл шаһардың- Сонау-сонау Бозоқтан* басталады Дәшті Қыпшақ-қазақтың арғы тегі Бозоқ деп салған қоныс-баспананы   Бозоқтан Ұлы Жібек жолы өткен Бозоқтан Шыңғыс ханның қолы өткен Бозоқтың әрбір  сәтін қуа ағып, Арнасы ақ Есілдің толы өткен   Елбасының өміршең бастамасы- Сол жерде бүгін елдің астанасы Босағаңнан аттады жаңа

  • Аманат (Əлиханның монологы)

    Балға басқа, Орақ ойға тигелі Бір алапат өртке оранды жан іші, Кемерінен дариядай толқыған – Қызыл жалау, жалау емес, қан исі. Қызыл түстен жамырайды елес боп, Құба мекен, құсни дос төл өскен. Сол “бейнелер” құтқар дейді қол бұлғап, Əттең, шіркін… Естімейді оны ешкім. Естіртпейді ауызынан орт бүркіп, Тесік өкпе, Кəрі Кремль жөтеліп. Содан кейін… Темір торда сөз өліп, Көздер қалды шел ішінде бітеліп. Жусан көрсең, жұпарын жұт, дұға оқып, Бағзы бір иіс бұрқырасын өткеннен, Əр тал жусан тағдыры ғой қазақтың Көлдей тұнық көз жасына көктеген. Көктамырдан су алғанша соңғы қан, Мен қазақтың азаттығын сусадым. Доңыз демі топырағыма тимесе, Дұшпан көрмей өссе дедім ұрпағым. Осы серттің түбінде тұр шын байлам, Сол

  • Лидия Монкстің “Ақын қоян” атты кітабы қазақшаға аударылып басылып шықты

    Immensely proud to become the first translator of Juliya Donaldson’s books into Kazakh. The Rhyming Rabbit is ready, The Gruffalo is next. I started it as a hobby at my book-loving daughters’ request. Hope Kazakhstani children will enjoy it as well  I am grateful to my wife Aliya, daughters Faiza and Hanifa for their encouragement and support! Many thanks to Julia Donaldson and Lydia Monks for amazing stories and illustrations, Raya Qader, who made this translation possible, and her Steppe&World Publishing House, and Macmillan Publishers! Қазіргі ағылшынтілді балалар әдебиетінің көрнекті ақыны Джулия Дональдсон мен көркемдеуші Лидия Монкстің “Ақын қоян” атты кітабын қазақшаға аударған едім. Әлия ынталандырып, кітапқұмар қыздарым Файза мен Ханифа қолқалап қоймаған

  • Қазақ медицинасы құнды зерттеу еңбегімен толықты

    Нұргүл Жамбылқызы Алматы қаласы ОКЖ-нің №4 кітапханасында Астанадағы «Шипалы» емдеу орталығының бас дәрігері, денсаулық сақтау саласының үздігі, м.ғ.к. Қайрат Айдарханұлының төрт бірдей кітабының тұсаукесері болды. Кеш барысында Қайрат Айдарханұлының жеке өзінің «Қазақ емшілігі», «Арқа төрінде», «Сыр мен Сауыр арасы» және жазушы Жәди Шәкенұлымен бірлескен «Алтай алыптары» атты кітаптары көпшілікке таныстырылып, кеш қонақтарына да таратылды. Дәрігердің кітаптары түрлі тақырыпқа бағытталған. Мәселен, «Қазақ емшілігі» кітабына Қайрат Айдарханұлының ұзақ жылдарғы еңбектері мен зерттеулері енгізілген. Одан бөлек, аталған кітапта қазақ емшілігінде ұдайы қолданылатын дәрілер, табиғи емдеу жолдары топтастырылған.  Кешке майталман ақын-жазушылар, елімізге белгілі баспагерлер, БАҚ өкілдері мен қалалық кітапхана меңгерушілері қатысты. Соның ішінде, белгілі ғалым, медицина ғылымдарының докторы, академик Мақсұт Темірбаев, медицина ғылымдарының докторы,

  • Қызыл мен көк

    Тақсыр тарих Түсінер болсаң, мұңымды іш, Арымды менің  итаяқ етті қызыл күш. Шаңырағымның күлдіреуішіне қан жұқты Кермектің дәмі, Жендеттің исі Қызыл түс. Дәуірлер туса, Дүмше бір ойлар көнеріп кететін еді, Кетпей-ақ қойды не делік? Таңертең тұрсам… Осы бір бояу о, тоба, О, тоба-ай деші Құбылды кенет көгеріп. «Аттандап» ақты Қызылдар қуды басында, Өңдегі кермек Өзгермей жетті ғасырға. Орақ пен балға Бүркіт пен күнге ауысты, Ауысқан екен, Азаттық деген осы ма?! Есі сау адам Еркіндік дей ма мынаны, Көзіңе қайғы Көл болып сонда тұнады. Азатпын дейсің ауаны жұтып Ал сонда… Ауадан неғып абақты исі шығады. *** Сыбызғы сұңқылы Кеудемнен күй өріп. Сол үннің исіне Жаным тұр сүйеніп. *** Қыркүйек құстарды Әкетсе

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: