|  |  | 

Көз қарас Саясат

Марат Бәйділдәұлы:   ЕЛІМІЗДІ ӨЗГЕРІСТЕР КҮТЕДІ

Nursultan -Daryga

«Адам ақиқатты бас көзімен көрмейді, ақыл көзімен көреді» дейді Шәһкәрім Құдайбердіұлы. Мен де еліміздің таяу болашағына қатысты өзімше «ақыл көзімен» қараған кейбір ойларыммен бөліскім келеді. Сонымен Бақытжан Сағынтаевтың Үкіметі доғарысқа кеткенін бәріңіз білесіздер. Мұның астарында не сыр бар? Елімізді қандай өзгерістер күтіп тұр? Соған барлау жасап көрелік.

Мемлекет басшысының 21 ақпан күнгі мәлімдемесінде «Үкімет мүшелері, министрлер, әкімдер халықпен жұмыс істей алмады, сондай-ақ жұртшылықтың проблемаларына құлақ асып, атқарылып жатқан істер мен саясатты түсіндіру жұмыстарын жүргізуге шамасы келмеді» деген кінә тағылды. Онымен келіспеуге болмайды.

Меніңше енді оқиғалар барысы былай өрбиді. «Нұр Отан» партиясының 27 ақпанда өтетін кезекті съезінде Мемлекет басшысы әлеуметтік қолдауды күшейтуге және азаматтардың тұрмыс сапасын арттыруға арналған бірқатар шаралар ұсынатыны анық. Мұның бәрі ықтимал әлеуметтік сілкіністердің алдын алуға бағытталады. Ол үшін ең алдымен халықтың кедей, баспанасыз, әлжуаз топтарын қолдауға бағытталған шаралар жоспарланады. Қомақты қаржы қарастырылады.

Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу мәселесі де қозғалуы өте мүмкін.

Одан соң ҚР Президентінің өз еркімен доғарысқа кететіндігі жарияланады. Сол сәтте 2018 жылғы 5 шiлдедегi Қазақстан Республикасының Қауіпсіздік Кеңесі туралы № 178-VІ ҚРЗ заңы күшін кіреді. Президент тағынан түскен Нұрсұлтан Назарбаев Қауіпсіздік кеңесінің Төрағасы тағына ауысады әрі Елбасы міндетін сақтап қалады. Ұмытпайық, аталған заңның 1-бабының 2 тармағына сәйкес: «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентіне – Елбасына оның тарихи миссиясына байланысты Қауіпсіздік Кеңесін Төраға ретінде басқару құқығы өмір бойы тиесілі».

Содан жұрт күтіп жүргендей, Қазақстанда Президент сайлауы жарияланады. Бұл сайлауға 5-6 тұлға түседі. Оның ішінде есімі халықаралық қауымдастыққа мәлім Қасым-Жомарт Тоқаев пен Дариға Назарбаева міндетті түрде болады. Бірақ Президенттік лауазымға өтуге Дариғаның ел ішінде абыройы да, беделі де жоқ. Сондықтан шахмат тақтасындағы жүріс сияқты «ход конем» жасалады. Яғни Президенттік сайлауда жеңіске 66 жастағы Қасым-Жомарт жетеді.

Дариға “көрнекті қайраткер” ретінде Сенат Төрағалығына өтеді. Мұның алдында қос палатасы бірдей таратылып, Парламентке жаңа сайлау өтеді деген сөз. Бір-екі жылдан кейін Қасекең «өз еркімен» доғарысқа кеткенде, оның президенттік орны Ата заңның 48-бабының І тармағына сәйкес автоматты түрде Дариғаға бұйырады. Осы кезеңнің бәрінде ҚауКеңес төрағасы іс жүзінде Мемлекет басшысы болып қала береді.

Жаңа, кезекті 11-ші Үкімет президенттік сайлаудан кейін ғана жасақталады деп ойлаймын. Өйткені қазір жаңа Үкімет құрылса Президент доғарысқа кеткен бойда ол да доғарысқа кетуге тиіс. Жаңа президент сайланғанға дейін бірінен кейін бірі екі үкіметтің ауысуы тиімсіз. Сондықтан Үкімет басшысының м.а. А.Мамин амалсыз біраз уақыт күте тұратын шығар.

Мұның бәрі болжам ғана. Өмір деген қандай сценарийден де күрделі. Күтпеген өзгерістер бола беруі мүмкін. “Әр нәрседе қайыр бар” демекші, бәрімізге шынайы тәуелсіз Қазақстанда өмір сүруге нәсіп етсін!

Марат Бәйділдәұлы (Тоқашбаев)

facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма? 

    АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма? 

    Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға

  • Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін

  • Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,

  • Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

    Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

    Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді

  • «Мағынасыз жұмыстан шаршадым»: қазіргі Конституцияның авторы мәлімдеме жасады

    «Мағынасыз жұмыстан шаршадым»: қазіргі Конституцияның авторы мәлімдеме жасады

    Қазіргі Ата заңның авторларының бірі, академик Майдан Сүлейменов Конституция реформасын сынады. Ол заңның мәтінін шағын бір топ әлдеқашан жазып қойғанын, ал комиссия жай ғана мақұлдайтынын айтады. Оның сөзінше, ғалымдар мен сарапшылардың ұсыныстары ескерілмейді. Бұл туралы академик Facebook-те жазды: Кейінгі кезде менен Конституцияны талқылап жатқанда, неге үнсіз қалғанымды жиі сұрап жатыр. Қысқа қайырсам: мағынасыз жұмыстан шаршадым. Иә, мен қазіргі Конституцияның авторларының бірімін. Талқылау кезінде екі мәселе үшін күрестім: Конституциялық сотты сақтау және Парламенттің өкілеттігін шектемеу. Бірақ екеуі де қабылданбады. Соған қарамастан, мен бұл Конституциядан ұялмаймын. Мен Назарбаев пен оның отбасының жеке билігін нығайтуға бағытталған кейінгі түзетулерден ұяламын. Назарбаевтың кезінде-ақ осы масқара түзетулердің барлығын талдап, Конституцияны жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар енгізу туралы

1 пікір

  1. Ğaliy Baysımaq

    Baydilda ulu aytqan senary da əbden bolıuı ıqtıymal kim biledi. Qəzir el işinde Dariğanıñ bedeli coq. Al Qasım Comart Toqay mırzanı el burunnan biledi. Bir zañdı suraq tıuındaydı. Toqay da qıuırşaq prezident rölün somdaydı ma? Degen oy kelip otur? Əlde bir müyüzin körseter me? Prezident bitkenge qanat bitedi emes pe?! Əy qaydam bir eki cıldan keyin de el Dariğanı caqtıra qoymas. Esalañ ekenin bəri biledi ğoy. Basında bir şarigi kem. Qaytken künniñ özünde halıq özü saylau kerek başşısın. Olay bolmağan cağdayda halıq atqa minedi sözsüz. Köterilis bolup ketiui mümkün. Al Dosum Sətbay mırza dəl aytıp otur. Bolaşaq prezident Nazarbaydıñ közi tirisinde auısatını öte zañdı olay bolmasa bəri teketireske aynalıp taqqa talas bastalıuı mümkün. Bərinen de osı cağı qıyın bolğalı tur. Eñ abzalı ədil saylau ötkizsin. Tüssin bəri kandidatutasın usınıp. Toqay Tasmağanbet Dariğaş Ömirzaq Şökey Muqtar Əblyaz Erkin qazaq Ercan Turğımbay Berdibek Saparbay siyaqtı dökeyler. Halıq işinen qalağanın tañdap aladı. Solay emes pe?

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: