|  | 

Руханият

Рухани жаңғыру – өскелең ұрпақ негізі

Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті
Педагогика ғылымдарының кандидаты Бекболғанова А.Қ.ruhani_zhangyrtu

«Рухани Жаңғыру» – барлық қазіргі заманғы қауіп-қатерлер мен
жаһандану сын-қатерлерін ескере отырып, қазақстандықтардың рухани
құндылықтарын жаңғыртуға бағытталған мемлекет басшысының
бағдарламалық мақаласы. Жаһандану дәуірінде маңызды факторлардың бірі-
білім бүгінгі ұрпақ қалыптастыру болып табылады.
Қазақстандық патриотизмді тәрбиелеу-мемлекеттің ғана емес, отбасының
да, еңбек ұжымының да, жалпы қоғамның да маңызды міндеттерінің бірі. Бірақ
бұл жерде басты рөл білім беру жүйесіне беріледі. Педагогтердің міндеті
патриотизм негіздерін түсіндіру,патриоттық тәрбие беру және патриоттық
сезімді жан-жақты дамыту. Білім беру саласында сабақтарда да, сыныптан тыс
іс-шараларда да патриоттық тәрбиенің түрлі бағыттары мен нысандары бар.
Бүгінгі таңда мұғалім мен оқушының ынтымақтастығы, диалогы, оның
жеке өмірлік тәжірибесіне сүйену, оқушының өзіндік өмір субъектісі ретінде
қарым — қатынасы кәсіби-педагогикалық ортаның сөзсіз құндылықтарына
айналуда. Бұл педагогикалық практикаға жаңа әдіснамалық тәсілдерді енгізуді,
әдіснамалық базаны қарқынды жаңартуды, ең алдымен мұғалімнің:
- Педагогикалық жағдайда мәселені көре білу және оны педагогикалық
міндеттер түрінде рәсімдеу;
- Педагогикалық міндетті қою және іске асыру кезінде оқушыға оқу-
танымдық іс-әрекеттің белсенді дамып келе жатқан субъектісі ретінде сүйену
білігі;
- Динамикадағы педагогикалық жағдайларды талдау, өз тәжірибесін
ұғынуға әртүрлі теорияларды тарту;
- Білім беру саласындағы нормативтік-заңнамалық құжаттарды, қазіргі
заманғы білім беру концепцияларын, бағдарламаларды, жетекші идеялар мен
біртұтас білім беру процесінің заңдылықтарын әдіснамалық тәсілдерін, ғылыми-
теориялық дайындықтың жеткілікті деңгейін, рефлексивті қызмет дағдыларын
терең білу;
-Білім беру бағдарламаларын жобалау, мазмұнын, формаларын, әдістерін
оңтайлы таңдау, тактикалық және версиялық ойлау, динамикадағы
педагогикалық жағдайларды талдау, өз тәжірибесін ұғынуға әр түрлі
теорияларды тарту;
- Гуманистік педагогикалық құндылықтарды басшылыққа ала білу,
айналадағылармен қарым-қатынас жүйесін құру, олардың өзін-өзі бағалауын
мойындау, жақсылық, тұлғааралық қарым-қатынастың жоғары мәдениетін
бекіту;

- Мұғалімнің кәсіби шеберлігін арттыруды саралауға әдістемелік
қызметтердің мұғалімнің білім беру қажеттіліктеріне икемді әрекет ету арқылы
сыртқы ортаның алуан түрлі әсерлерінің кешенді сипатын ескере отырып қол
жеткізіледі, тиісті мүмкіндіктермен әр түрлі құрылымдаудан тұрады.
Кәсіби-педагогикалық компоненттердің арасындағы себеп-салдар
байланысын анықтау механизмдерінің өңделуі, субъектілердің тіршілік
әрекетінің басқару іс-әрекеттері оған мұғалімнің жасампаз өмір салтына,
мұғалімнің шығармашылық тұлғасын құру ортасы болуға мүмкіндік береді.
Оқытушылардың жұмыс механизмін құру үшін педагогтің инновациялық
іс-әрекетінің негізгі белгілерін анықтау қажет.
Инновациялық қызмет және оның үдерісі көбінесе педагогтің
инновациялық әлеуетіне байланысты болады.
Тұлғаның инновациялық әлеуеті келесі негізгі параметрлермен
байланыстырады:
- жаңа көзқарастар мен идеяларды жасау және шығару шығармашылық
қабілеті, ең бастысы-оларды практикалық формаларда жобалау және модельдеу;
- тұлғаның жеке басының төзімділігіне, ойлаудың икемділігі мен
панорамалығына негізделген өз ұғымдарынан ерекшеленетін жаңа тұлғаның
ашықтығы;
- мәдени- эстетикалық даму және білім;
-өз қызметін жетілдіруге дайын болу, осы дайындықты қамтамасыз ететін
құралдар мен әдістердің болуы;
- дамыған инновациялық сана (дәстүрлі, инновациялық қажеттіліктермен
салыстырғанда инновациялық қызметтің құндылығы, инновациялық мінез-
құлық мотивациясы).
Педагогтың инновациялық қызметін табысты іске асырудың қажетті
шарты инновациялық шешім қабылдау, белгілі бір тәуекелге бару, жаңалықты
іске асыру кезінде туындайтын даулы жағдайларды табысты шешу,
инновациялық кедергілерді жою болып табылады.
Осылайша, оқытушының инновациялық қызметті меңгеруі,
педагогикалық міндеттерді шешу кезінде өзін-өзі көрсетуге, өзін-өзі көрсетуге,
шығармашылық әлеуетті дамытуға ұмтылысын белсендіреді. Өйткені тек
сапалы білім, оның құндылықтары, педагогтардың шеберлігі мен кәсібилігі
қоғамның болашағын айқындайды.

Kerey.kz

Related Articles

  • Марал ишан Құрманұлы.

    Керей руының Тарышы тайпасына жататын Ақсары атасының Нұрымбет әулетіне жатады. Бұл елдің атақонысы осы күнгі Ресейдің Қорған облысы, Солтүстік Қазақстан облысының Жамбыл ауданы, Қостанай облысының Ұзынкөл ауданы. Біз әңгіме еткелі отырған Марал Құрманұлы жөнінде революцияға дейін де, одан кейін де, біздің заманымызда да біршама кітап, газет-журнал беттерінде мақалалары шықты. Бабамызға байланысты материалдарды энциклопедия беттерінен де табуға болады. Марал ишан сол қозғалыстың рухани көсемі болған адам. Қазақ қоғамының осы тұста дағдарысқа ұшыраған ұлттық рухын көтеруге діннің ықпалын пайдалануға тырысқан Марал бабаның азаматтық ерлігін ұмытуға болмайды. Ишанның әкесі Құрман Кенжебайұлы бес уақыт намазын қалдырмаған, әрі батыр, әрі діндар адам болыпты. Оның ерекше бір қасиеті – адам емдейтін тәуіп екен. Абылайдың батырларының бірі,

  • Абайдың Мәшһүр Жүсіпке қойған сұрағы

    Тобықтының еліне сапарлап шыққан Мәшһүр Жүсіп бірер кісімен ақынның үйіне кіріп келгенде Абай оған әлденеше тосын сауал қойып: – Ақымақ басқа адырайып көз бітеді, дуалы ауызға сылдырлаған сөз бітеді. Келбетсіз емес екенсің. Айтшы, құдай қайда? Жұмақ пен тозақ қайда? – депті. Сонда Мәшһүр іркілместен: – Абайдың құдайы қайда екенін білмеймін. Менің құдайым, міне, жүрегімде тұр. Жұмақ пен тозақ әркімнің өз үйінде, қатының ақылды болса – жұмақ, ақымақ болса – тозақ, – деген екен. Абай сонда: «Мәшһүрім, десе дегендей екенсің, төрге шық» – деп құрмет көрсетіпті. *** Ақ неке Ұрпақ! Перзент! Жан біткеннің көкірегін әп-сәтте ізгі сезімге, мақтанышқа, қуанышқа толтыратын қайран жалғыз ауыз қасиетті сөз! Сенің атың да, затың да мәңгілік.

  • ҚАЗАҚТЫҢ АДАМТАНУ ІЛІМІ

    Әрбір халықтың табиғи жаратылысында өзін басқалардан ерекшелеп тұратын кемел қасиеті болады. Айталық, ағартушы Ыбырай Алтынсарин 1879 жылы Орынборда жарық көрген «Қазақ хрестоматиясы» атты еңбегінде, қазақ жаратылысы өте таза халық, оның сана-сезімі мен сұңғылалығы біреу салып берген тар шеңберге сыймайды десе, ХІХ ғасырда өмір сүрген поляк зерттеушісі А.Янушкеевич күнделігінде, «қазақтардың ақыл-ой қабілеті мен сұңғылалығына еріксіз таңырқай, таңданбасқа басқа амал жоқ» деп халқымыздың басқалардан артық кемел қасиеті жайлы тамсана жазады. Демек, халықтың басқа жұрттан ерекшелігі – оның сұңғылалығы екен. Бірде атақты Қаз дауысты Қазыбек би таң бозымен жылқы үйірін шолып келе жатып, беткейде ерін жастанып ұйықтап жатқан жиені Жәнібек батырды көріп: «Еліңді ел етерсің, Ежелгі жерге жетерсің, Екі бөрің тұрғанда, Екеленбей не

  • Ясин Құмарұлы: Ежелгі Түркі тайпаларындағы төтемдік аң – құстардың аңыздық негіздері

    Анотация  Мақалада грифон, көкбөрі (Құсбөрі) тәңір ұғымдары мен атаулары төңірегіндегі сондай-ақ Сақ, Ғұн, Үйсін, Түркілердің бөрі төтемділігі және аттарының да бөріге байланыстылығы зерттеледі. Грифон және көкбөрі Грифон (griffon) қазірге дейінгі анықтамаға сай жартылай арыстан, жартылай құмай немесе басы, қанаты құс, денесі арыстан аңыздық мақұлық (狮鹫). Біреулер оны жауыздықтың символына баласа енді біреулер ізгіліктің (тіпті Христостың)нышаны деп біледі. «Этимология» атты  еңбекте: «Христос – арыстан, өйткені онда теңдессіз парасат және қүш-қуат бар, Христос әрі құзғын, өйткені ол қайта тірілген соң аспанға көтеріліп, жұмаққа шығады», – деп жазылған. Грифон көбіне грек аңыздарында жолығады. Оның арғы және кейінгі заманғы мәдениет, этнос, т.б. танудағы орны маңызды. Ол қиыр шығыстың айдаһары сияқты бір дәуір мәдениетінің символы. Десе де, грифон грек аңыздарында ғана сақталып қалмастан,  басқа  аймақтарда да  кеңінен  таралғандығы  байқалады.  Әсіресе оның археологиялық дерегі Орталық Азия өңірінен көп байқалады. Байырғы Еламдықтар оны архитектурада кеңінен пайдаланған. Геродоттың «Тарих» атты ұлы еңбегінде griffon  бірнеше  жерде  жолығады,  барлығы  сақтарға  байланысты.  Геродот  және сақтар  жерінде  грифонның  әйгілі  болғандығын  да  жазады.  (IV.79)  Тарихи деректерге,  аңыздарға  негізделгенде  грифон  Украинадан  Орта  Азияға  дейінге скиф даласында болған деп қаралады. Сақтардың грифон әсем өнері туралы: сақ молаларында бар. Берелде, Пазырықта, Есікте, Алагуде, тіпті ғұндардың көші және жойқын жорығымен бірге Қиыр Шығыс жеріне дейін жеткендігі байқалады. Геродоттың  айтуынша,  исседондардың  жоғарғы  жағында  аримаспы,  яғни жалғыз  көзділер  тұрады.  Ал  олар  тұрған  жерде  алтынды  қорып  жатқан  грифон болады  десе,  ол  тағы,  исседондардың  аримаспы  жағынан  ығыстырылып,  одан скифтер исседондар жағынан ығыстырылғандығын жазады [1]. Геродот:  «Бұл  арадан  шалғайдағы  жағдайлар  туралы  мәліметтерді  тек исседондардың айтқандарынан ғана білеміз. Олар жалғыз көзділер мен алтын қорып жатқан грифон туралы әңгімелейді. Скифтер бұл әңгімелерді исседондардан естиді. Одан скифтер оны гректерге жеткізеді. Сонымен біз оларды жалғыз көзділер деп атадық. Скифтер Arimaspi  дейді. «Arima» бір дегенді, «spu» көз дегенді білдіреді», – дейді [2].

  • Қош бол, Советтік атаулар!

    Редакциядан: Күні бүгінге дейін Болат Бакауов басқаратын Павлодар облысына, ондағы тілдік мәселелерге, жер-су атауларына, әлеуметтік мәселелерге т.б. қатысты сыни сөз Abai.kz ақпараттық порталында аз жазылған жоқ. Біз жазсақ өткір һәм әділ сын жаздық. Біреуді нақақ қаралап, дерек бұрмалаған жоқпыз. Өзекті проблемаларға өз ойымызды қостық. Соның бірі – өңірдегі өгей атаулар еді. Ескі одақтың кезінде идеологиялық мәжбүрлеу арқылы енген сол бір саяси һәм бейсауат атаулардың күні бүгінге дейін сақталып келе жатқанын талай рет жаздық.  Бүгін редакциямыздың электронды поштасына Павлодар облысы Тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының ономастика жұмыстары бөлімі өңірдегі жер-су, елді-мекен мен көше, аудан атауларын қазақыландыру бойынша атқарылған жұмыстар туралы егжей-тегжейлі баяндап, мақала жолдапты. Сөйтсек, Кереку жұрты “Қош бол, советтік атаулар” депті. Нақтылап

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: