|  |  |  | 

Саясат Суреттер сөйлейді Әлеумет

Қаңыраған қала, қираған ғимараттар һәм күшейген күзет


Арыстағы өртеніп жатқан ғимараттың бірі. 25 маусым 2019 жыл.

Арыстағы өртеніп жатқан ғимараттың бірі. 25 маусым 2019 жыл. 

Арыстағы жарылыстан кейін қала көшелері бос қалған. Жарылыстан қалада біраз үй мен ғимарат қираған. Арыс қаласына барған Азаттық тілшісінің көргендері.

“ЖАРЫЛЫС БОЛҒАНДА БӘРІН ТАСТАЙ ҚАШТЫҚ”

Арыстың кіреберісінде күзет күшейген. Полицейлер мен қару ұстаған әскерилер қалаға тұрғындарды кіргізбей тұр. Сол маңда “үйіме барсам” деген екі жүзге жуық адам келген. Солардың бірі Садық Оразгелді жарылыс болғанда “алды-артына қарамай қашқандарын” айтады.

- Құжатымды алуым керек. Қорада малдар қалған, соларды суару керек. Жаяу болса да, кіріп шығуым керек. Кеше жарылыс болғанда құжаттарымды, бәрін тастай қаштық ғой, – деді Арыс тұрғыны.

Ауылға кіреберісте тұрған тағы бір тұрғын “жолға шығуым керек, үйде құжатым мен пойыз билеті қалып қойды, соны алу үшін үйіме кіруім керек” дейді.

Арыстың кіреберісінде тұрған адамдар. 25 маусым 2019 жыл.

Арыстың кіреберісінде тұрған адамдар. 25 маусым 2019 жыл.

Жиналған жұрттың сөзінше, бұл жолғы жарылысты бұрынғы жарылыспен салыстыруға келмейді. Арыстықтар “маусымның 24-і күні сойқан жарылыс” болды дейді.

Кейбір тұрғын “билік осыған дейін болған үш жарылыстан сабақ алмады” деп налиды.

- [Жарылыстар] қашанғы қайталана береді? Халық қашанғы сабылып, қашып жүреді? Бұрын жарылыс болғанда “енді қайталанбайды” деген еді. Дүкенім бар еді, сол тоналды деп естідім. Кіре алсақ, [дүкенімді] барып көрсем деймін, – дейді Сәбит есімді Арыс тұрғыны.

Сол маңда тұрған полицейдің бірі “Бізге “кіргізбе” деді, кіргізе алмаймыз. Қашан кіргізетінін білмейміз” деп қысқа қайырды.

Ал Арыс қаласында өлі тыныштық. Әрбір жерден әскери машиналар мен полиция көліктерінің дауысы естіледі. Солдаттар мен полицейлер қаланы күзетіп жүр. 25 маусымда Қазақстан ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев тұрғындардың үйіне ұрлыққа түскен үш адамның ұсталғанын айтқан.

ЖАРЫҚСЫЗ ҚАЛҒАН ҚАЛА

Қаладағы жолдарға снаряд түсіп, ойылып қалған. Арыстағы базардың кейбір жерінде жеміс-жидектер мен көкөністер жиналмаған күйі тұр. Сатушылар жемістерді жинап үлгермегенге ұқсайды. Базарда қалған тауарларын күзеткен бір-екі адам жүрді.

Снаряд түскен жер. Арыс, 25 маусым 2019 жыл.

Снаряд түскен жер. Арыс, 25 маусым 2019 жыл.

Арыстың орталығындағы ғимараттың бірі әлі өртеніп жатыр. Бұл үйге снаряд құлағанға ұқсайды. Жарылыстың екпінінен қарама-қарсы тұрған Халыққа қызмет көрсету орталығының терезелері қираған. Орталықтың іші қаңырап қалған. Компьютерлер мен принтерлер тұр, жерде қағаздар шашылып жатыр. Орталықта жүрген бір-екі қызметкер “Арысқа жұрт оралғанша ғимаратты қалпына келтіруіміз керек” дейді.

Жарылыстан қираған Халыққа қызмет көрсету орталығы. Арыс, 25 маусым 2019 жыл.

Жарылыстан қираған Халыққа қызмет көрсету орталығы. Арыс, 25 маусым 2019 жыл.

Күніне ондаған пойыз келіп, жүздеген жолаушы ағылып жүретін Арыстағы вокзалда да тіршілік байқалмайды. Вокзал жанындағы тойханаға снаряд түсіп, толығымен қирап қалған. Тойханаға түскен снарядтың күші вокзалдың терезелерін де сындырған. Аты-жөнін айтқысы келмеген полицей вокзалдағы қозғалыс жарылыс басталған бірер сағаттан соң тоқтағанын айтады.

Арыста қазір жарық жоқ. Электр сымдары қираған. Интернет пен байланыс та нашар. Қалаға тіршілік қашан оралатыны белгісіз. 25 маусымда Нұр-Сұлтандағы үкімет отырысында Қазақстан ішкі істер министрінің орынбасары Юрий Ильин қалада жарылыс қаупі әлі сейілмегенін мәлімдеді.

“[Өрт сөнбегендіктен] қару-жарақ әлі де жарылуы мүмкін. Отты қорғаныс министрлігінің қоймаларындағы брондалған арнаулы техника көмегімен сөндіреміз” деді министр орынбасары.

24 маусым таңертең Түркістан облысы Арыс елдімекені маңында орналасқан Қазақстан қарулы күштері бөлімдерінің бірінде, ресми дерек бойынша, өрт шығып, салдарынан әскери оқ-дәрі жарылған. Түркістан облысы әкімдігі Арыстағы жарылыстан кейін облыста төтенше жағдай жариялады.

Арысқа түскен снарядтардың бірі. 25 маусым 2019 жыл.

Арысқа түскен снарядтардың бірі. 25 маусым 2019 жыл.

Билік орындары апаттан екі адамның қаза тапқанын хабарлады. Қаза болғандардың бірі – Арыс тұрғыны. Түркістан облысы әкімдігінің хабарлауынша, тұрғынның көлігіне снаряд түскен. Ішкі істер министрлігінің мәлімдеуінше, мерт болған екінші адам – әскери қызметкер. Оның денесі әскери қойманың маңынан табылған.

Жарылыстан кейін шамамен 39 мың адам өз беттерімен бас сауғалап, қаланы тастап шыққан. Үш жарым мыңнан астам тұрғын Түркістан облысы әкімдігі бөлген автобуспен Шымкентке жеткен.

Шымкентке жеткізілген Арыс тұрғындарының кейбірі эвакуациядан кейін өздеріне жағдай жасалмай отырғанына шағымданды. Шымкенттегі “Ақмешіт” мешіті маңында жүргендер көмекті билік емес, қала тұрғындары көрсетіп жатқанын айтады.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • БОЛАТТЫ БОСҚА ЖАМАНДАМАЙЫҚ…

    Пәтер жалдап тұратын 5 баласы бар жесір әйелді танитынмын. Сол кісіге көптен бері көмектескім кеп жүрген. Ақшалай берейін десем, сол сәтте бере қоятын артық ақшам да болмады. Жағдайы ауыр болатын. Содан ол кісіге қайырымдылықпен айналысатын ұйымдардан бір көмек алып берейінші деп сондай қорларды іздестіре бастадым. Іздеп жүріп жағдайы жоқ отбасыларға жәрдемдесетін бір қорды таптым. Мен барған кезде көмекке мұқтаж адамдардың тізімін жасап жатты. Тізімі толып қалыпты. Оларға жаңағы әйелдің жағдайын айтып, ай сайын 30-40 мың теңгенің азық-түлігін тегін алып тұратындай қылып тізімге енгіздім. Иығымнан бір жүк түсіп, әлгі жерден жеңілдеп қалғандай болып шығып келе жатыр едім, сыртта сондай бір кісілер қап-қап картоп пен макаронды мәшинесіне тиеп жатыр екен. Әңгімелесіп тұрсақ,

  • Азия соқпағы қайда апарады?

    Қуанышбек ҚАРИ Солдан оңға қарай: Әзербайжан президенті Илхам Әлиев, Ресей президенті Владимир Путин, Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев және Филиппин президенті Родриго Дутерте. Валдай пікірталас клубы, Сочи, Ресей, 3 қазан 2019 жыл. Ақорда сайтындағы сурет. Қазақстан президентінің Сочиде айтқан Ресейдің Орталық Азиядағы орны туралы пікірін елдегі ресми баспасөз жарияламады. Сарапшылардың кейбірі Тоқаевтың айтқандарын Қытайға сапардан кейінгі ақталу ретінде бағаласа, кейбірі дипломатиялық ілтипатпен байланыстырады. Өткен аптада Ресейдің Сочи қаласында халықаралық “Валдай” пікірталас клубында сөйлеген сөзінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ресейді “ұлы мемлекет” деп атады. Қазақстан басшысы Орталық Азияның Ресей империясының бір “бөлігі” болғанын айтып, қазір де Мәскеудің Орталық Азияда “жетекші орынға ие болуы керектігіне” тоқталды. Алайда оның Ресей туралы пікірі Қазақстандағы ресми

  • Ныгматуллинге хат

    Құрметті Нұрлан Зайруллаұлы! Түрік парламентінің спикері М.Шентоп мырза біздің елге келіп кеткеннен кейін біраз мәселенің әлі күнге дейін басы ашылмай қалып отыр. Қазірге дейін нұршылар мен гүленшілер сектасы туралы аз жазылған жоқ. Феткуллах Гүленнің жұмысына сараптама жасап қарасақ, оның жамағатындағы капиталдың жалпы көлемі 50 млрд доллардан асып кетеді екен. Бұл ақшаның бәрін олар заңды жолмен тауып отырған жоқ. «Нұршылардың» есірткі тасымалы мен қару- жарақ саудасы сияқты табысы көп кәсіпке де қатысы болуы мүмкін. Түрік баспасөзі осыған дейін олардың Түркиядағы бар капиталдың 30 пайызына («ислам капиталы») дейін иелік етіп отырғанын талай рет жазды. Мемлекет тарапынан қысым көргеннен кейін нұршылар астыртын әрекетке көшіп, спецслужбаға ұқсайтын арнаулы қызметті де құрыпты. Олар түркітілдес халықтар

  • “Тозаққа қош келдіңіз”. 20 жыл бұрын Шешен соғысы басталған

    Амос ЧЭПЛ 20 жыл бұрын Владимир Путин Ресей премьер-министрі болып тұрған тұста Шешенстанда әскери операция бастауға бұйрық берген еді. Кавказ аймағындағы қанды соғыстардың бірі қалай басталып еді? 11995 жыл. Ер адам шешен сепаратистерінің туын ұстап тұр. 1994-96 жылы Ресей әскерилері Шешенстандағы көп ғимаратты бомбалап қиратты. Осы жылы федерал әскерилері мен шешен сепаратистері арасындағы соғыс Шешенстанның де-факто тәуелсіздігімен аяқталды. 2Шешенстан тұрғыны. 1994 жылы түсірілген сурет. Кремль Ресей билігімен келіспеген шешендерге қатты қысым жасады. Александр Солженицын ГУЛАГ-та бір камерада отырған шешенді шешендер “Совет одағының айтқанына көнбей қойды” деп жазды. 3Грозныйдағы жазалау. 1996 жыл. Соғыс Шешенстанды экстремизм мен бұзақылықтың ошағына айналдырды. 1997 жылы аймақ шариғат заңын қабылдап, өлім жазасын қолдана бастады.   4Ресей

  • Дертіне шипа іздеген алматылықтар буддиске ағылып жатыр

    Моңғолияның атақты халық емшісі, буддист қазақтарды емдеу үшін Алматыға келді. Ламаизм дінінің өкілі өздерінің құдайы Бурханға сиынатынын айтады. Қазақтар 80 жастағы буддистен шипа алу үшін кезекте тұр. Бөхчулуун Дамдин Қазақстанға арнайы шақыртумен келген. Төрт күннен бері алдынан адам үзілмей жатқан 80 жастағы ақсақал, 2 жарым мың шақырым жолдан шаршап келсе де бір күннен соң жұмысына кірісіп кетті. Ми шайқалу, түрлі бас аурулары, бүйректің созылуы, буын аурулары, көз тию, бала көтермеу сынды өзге де денсаулығында кінараттары бар адамдарды қарайды. Моңғолдардың уранхай руынан шыққан Бөхчулуун ақсақалды өзінің жолын қуған, 12 жасынан ламалық жолға түскен 40 жастағы ұлы Галөрөг ертіп жүр. Ақсақал емшілік қасиеттің ата-бабасынан бері жалғасып келе жатқанын айтады. Емшілік төртінші аталарымнан бері келе жатқанын білем, бұл қасиет 8

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: