|  |  | 

Саясат Әлеумет

Қарақалпақтар жаппай қазақ боп жазылып жатыр

Өзбекстан Республикасының құрамына кіретін Қарақалпақстан азаматтары жаппай қазақ болып жазылып жатыр. Бұл туралы  IWPR басылымының тілшісі Ольга БОРИСОВА хабарлайды..

Жуырда Қарақалпақстан астанасы Нүкіс қаласында біздің тілмен айтқанда ХҚО сияқты мекеменің басшысы тұтқындалған. Ол пара алып адамдардың ұлтын өзгертіп отырыпты. Яғни қарақалпақтарды қазаққа айналдырған. Жергілікті полицияның айтуынша, соңғы кездері осындай қылмыстар көптен тіркелуде.

Демография және миграция агенттігінің ақпаратына сүйенсек 1991 жылдан бері Қарақалпақстаннан Қазақстанға 100 мың адам көшіп кеткен. Халықаралық Аралды құтқару қорының мәліметінше соңғы жеті жылдың ішінде 250 мың адам Қазақстанға қоныс аударған екен. 1 млн 842 мың халқы бар Қарақалпақстан үшін бұл үлкен көрсеткіш. Сондай-ақ, қазір ол жерге өзбектер санының артып келе жатқанын да ескеру қажет. 2018 жылғы статистикаға сүйенсек Қарақалпақстанда өзбектердің өсімі 17 пайызды құраса, қарақалпақтардың өсімі тоғыз-ақ пайыз.

Автор халықтың Қазақстанға үдере көшуінің бір себебін елдегі жұмыссыздық пен экономиканың әлсіздігімен байланыстырады. Бұған дейін «Еркін Қарақалпақстан» ұлттық жаңғыру партиясы ресми Ташкент тарапынан қысымдардың жасалып жатқанын мәлімдеп, азаттық үшін күреске үндеген болатын.

Қарақалпақстан

Қарақалпақстан Өзбекстан жерінің үштен бір бөлігін алып жатыр, дегенмен оның басым бөлігі тақыр шөл дала, ал суы тартылған Арал теңізінен төңірекке жайылған тұздың кесірінен солтүстік батыс алқабы экологиялық апаты аймағы деп жарияланған. Мұнда 1 миллион 700 мыңдай адам тұрады, оның 500 мыңдайы – қарақалпақтар.

1990 жылы желтоқсанның 14-і күні Өзбекстан ССР-і құрамындағы Қарақалпақстан автономиялық республикасы парламенті елдің мемлекеттік егемендігі туралы декларация қабылдаған кезде бұл іс жүзінде тәуелсіздікті жариялаумен пара-пар еді. Бірақ Өзбекстан үкіметі Қарақалпақстанды өз құрамына 1993 жылы ресми түрде қосты, бірақ 20 жылдан соң Өзбекстан құрамында қалу-қалмау мәселесін дауыс беру жолымен шешеді деген уағдаластық болған. 2013 жылы межелі уақыт келгенде бұл уәде «ұмыт қалды». Осы мәселені көтерген «Алға, Қарақалпақстан» ұйымы мүшелерінің ішінде қазір шетелде қуғында жүргендері бар.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • 22 мың адам тұратын «Асыл Арман» тұрғын үй кешені толықтай карантинге жабылды

    Мұнда екінші адамнан коронавирус анықталған Time.kz Алматы облысының Қарасай ауданына қарасты «Асыл Арман» тұрғын үй кешені бүгін карантинге жабылып, 22 мың адамның үйден шығуына тыйым салынды. Шағын ауданда 9 қабатты 21 үй бар. 5 мыңнан астам пәтерлі 75 кіреберіске күзет қойылған. Мұндағы тұрғындардың 95% Алматы қаласына барып жұмыс істейді. «Тұрғын үй кешенінде дәрігерлік амбулатория ұйымдастырылады, онда медициналық қызметкерлер осы шағын ауданның тұрғындары үшін арнайы жұмыс істейді. Арзан бағамен азық-түлік сатылымы ұйымдастырылып, қажетті заттармен қамтамасыз етеміз. Дезинфекция жұмыстары тұрақты жүргізіледі. Тұрғындарға ақпараттық-насихат жұмыстары басталды. Аумақты түгелдей полиция қызметкерлері қоршап тұр. Олармен бірге әскерилерде кезекшілік қызметіне көмектеседі», – деді Алматы облысы әкімінің баспасөз хатшысы Ғалымұрат Жүкел. «Асыл Арман» тұрғын үй кешенінде коронавирус

  • Лимон, сарымсақ, бал, зімбір, куркума: Коронавирустан қорғанудың жолдары

    Қазіргі қаржылық қиындық кезінде бизнесті дағдарыстан қалай шығаруға болады? Коронавирустан қандай тағамдар қорғайды? Қаржы сарапшылары әлемде жаһандық экономикалық дағдарыстың басталуы туралы мәлімдеді. Коронавирус пандемиясы мен долларға шаққандағы ТМД елдері ұлттық валютасының құнсыздануы жағдайды қиындата түсті. Дағдарыстан шығудың қандай жолдары барын, қалай көмектесуге болатынын QNET компаниясының Ресей мен ТМД елдерінде маркетинг жөніндегі жетекшісі Ирина Полякова kerey.kz ақпараттық сайтының тілшісімен арнайы сұхбат барысында жауап береді. – Сарапшылардың болжамы бойынша, жұмыссыздық деңгейі артып, инфляция басталады. Жұмыстан шығып қалу қаупі туындаған қызметкер не істеуі керек? – Ең алдымен, «дағдарыс — жаңа мүмкіндіктердің кезеңі» екенін естен шығармау қажет. Егер расында да қызметкер жұмыстан қысқарылатын болса, онда бұл ол үшін өз әлеуетін жетілдіруге немесе өзін басқа

  • Биліктің коронавирус таралуына қарсы күрес стратегиясы тиімді болғанын көрсетті

    Karin Erlan Қазақстанда енгізілген төтенше жағдайдың екінші аптасы биліктің коронавирус таралуына қарсы күрес стратегиясы, жалпы тиімді болғанын көрсетеді. Оның ерекшелігі келесіде: Біріншісі. Жағдайды алдын алуға әрекет ету. Кейбір сарапшылар мемлекеттің қабылдаған шаралардың есебін наурыздың ортасынан бастап қате жүргізіп келеді. Ол кезде мектептер мен жоғарғы оқу орындарында сабақтар тоқтатылатыны және елде төтенше жағдай енгізілетіні жарияланған болатын. Шын мәнінде, алғашқы түбегейлі шаралар одан да ерте, қаңтарда, яғни, Дүниежүзiлiк денсаулық сақтау ұйымы COVID-19 жағдайын пандемия деп жарияламай тұрғанға дейін біраз уақыт бұрын қабылданды. Қаңтардың 26-сы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке коронавирустың Қазақстан аумағына таралуына жол бермеу жөнінде нақты ұйымдастыру шараларын қабылдауды тапсырды. Сол күні Үкіметтің ведомствоаралық комиссиясы құрылып, келесідей шаралар қабылданды. Эпидемиологиялық ахуал нашарлаған

  • COVID-2019 ВИРУСЫН БІРГЕ ЖЕҢЕЙІК

    Әлемде алдыңғы орынға шыққан Covid-2019 жұқпасы туралы БАҚ беттері мен әлеуметтік желілерде ақпарат көп. Жаһандық масштабта тез таралған індет Қазақстанда да тіркелді. Елде вирусты алдын алу мақсатында төтенше жағдай жарияланып, Covid-2019 жұқпасы анықталған Нұрсұлтан және Алматы қалалары карантинге алынды. Одан бөлек басқа қалаларда да аталған індет табылып отыр. Мекемелер мен білім беру ұйымдары, адам көп шоғырланатын ойын-сауық орталықтары жұмысын тоқтатты, бұқаралық шаралар мен той-жиындар өткізу кейінге қалдырылды. Мамандар «Covid-2019» жұқпасы кезінде мұрыннан су ағу, құрғақ жөтел мен дене қызуының көтерілу белгілері байқалатынын осыған дейін айтты. Олар халықтан сақтық шараларын ұстанып, қолды жиі жуу, антисептик пайдалану, қоғамдық орындарға бармау керектігін қатаң түрде ескертеді. Маңғыстау облыстың сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет Департаменті коронавирусқа

  • Алматылықтар үйде маска тігіп, бизнес жасап жатыр

    Қолдан тігілген бетперде 350  теңге тұрады Алматылықтар дәріханаларда жоғалып кеткен маскаларды үйде тігіп, сататын бизнесті қолға алды  деп хабарлайдыAzattyq Rýhyтілшісі. Қыз-келіншектер қолдан маска тігіп, оны Инстаграм арқылы жарнамалап жатыр. Қоронавирустан қорыққан адамдар қолдан тігілген масканың сапасы мен бағасына  мән бермей сатып алып жатқан көрінеді. Өзін Арай деп таныстырған келіншектің айтуынша, тапсырыс өте көп. «Масканың бәрі мақтадан тігілген. Көп рет қолдануға болады. Жуып, үтіктеп қайта таға бересіз. Бүгін 500 дана маскаға тапсырыс алдым, үлгере алмай жатырмын. Бір данасы 300 теңгеден. Бір-екі күнде дайындап үлгере алмаймыз, тапсырыс көп, кезекке қойып жатырмыз. Дайын болғанда, өзіміз хабарласамыз», – деді сұрақтарға сақтана жауап берген ол. Маска тігетіндер бағаны түсіре алмайтындарын айтты. Доллардың қымбаттауына байланысты  базарда

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: