Алматыда 200 дәрігер вирус жұқтырды деген не сұмдық!

| Apr 16, 2020

Алматыда 200 дәрігер вирус жұқтырды деген не сұмдық! Ешқандай елде болмаған жағдай ғой. Қаладағы ең үлкен 12 аурухана тұтас жабылды. Көп салалы 4 аурухана ол да жабылудың алдында дейді. Сонда, көзге көрінбейтін жаумен соғыста алдыңғы шепте тұруға тиісті әскер қирап түссе, қалған жұрт не істейді?.. Егер 200 дәрігердің әрқайсысының отбасында орташа есеппен 5-6 адам бар десек, “контактныйлардың” саны қанша болып кетеді? Мүмкін тест-система қате көрсетіп тұрмаса… Қалай болғанда да 200 деген өте көп… Енді, созылмалы дерттері бар немесе хирургиялық көмекке мұқтаж науқастарға да қиын болады-ау… Бір ғана Алматыда 200 дәрігердің ауруы – біріншіден, вирус Алматыға ертерек, яғни, ақпан айында келген дегенді білдіреді. Ақпан-наурыз айында бірталай адам өте созылмалы, жазылуы қиын болған тұмаумен ауырды. Онда, сол уақытта ауырған адамдарға ПЦР жасау керек. Сонда көп жайтқа көз жетеді. Мүмкін ауырып, тұрғандарда антитела қалыптасқан шығар. Екіншіден, 200 дәрігердің сырқаттануы біздің медицина саласының вирусқа дайындығының әлсіздігін көрсетеді. Үшіншіден, дәрігерлер қорғаныс жабдықтарымен қамтамасыз етілмеген және өздері де вирусқа қарсы қорғануды үйреніп, қамданбаған. Қалай болғанда да, дәрігерлерге мемлекет, халық тарапынан үлкен қолдау керек. Мүмкін, қазіргі сәтте алдыңғы сапта, инфекциялық бөлімдерде жұмыс жасап жатқан дәрігерлердің аты-жөнін, жеке есеп-шоттарын денсаулық сақтау министрлігінің ресми сайтында жариялау керек шығар. Ел-жұрт танып, біліп, тілектес болып отырар. Жағдайлы азаматтар жеке есеп шоттарына адресті қаржылық қолдау көрсетер. Қазіргі уақытта бірлік, тұтастық, елдің ертеңі деген ұғымдарды былай қойғанда, әрбір адам бастың амандығы, деннің саулығы үшін дәрігерлерді қолдау керек. Біздің елдегі ілгеріде қатты былыққан саланың бірі медицина еді. Ол бәрімізге мәлім, сол себепті бүгінгі таңдағы қиындықтан коррупциялық тізбектің басында тұрған салалық “бастықтар” емес, жекелеген, қарапайым дәрігерлердің жанкештілігі ғана алып шығады. Жасанды вирустың бетін Дәрігер-Адамның Ерлігі мен оған рухани – материалдық көмек көрсететін ойы түзу, санасы тұнық халық қайтара алады. Оған куә әлемдегі вируспен күрестегі әзірше жалғыз Жеңімпаз – Қытайдағы жағдай.

Базарбек Атығай

Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді