|  |  |  |  | 

Жаңалықтар Көз қарас Оқиға Саясат

Тек ҰҚК қызметіне ғана тиесілі ПП пулемет-тапаншалары лаңкестерде қайдан жүр?

«Әскерилердің жоспарын қасақана бұзған басшы кім?»: подполковник Алматыдағы бүлікке қатысты өз нұсқасын айтты

621427
«Ұлттық гвардия ҰҚШҰ (ОДКБ) күштеріне жүгінбей-ақ өз бетінше террористерді жеңе алатын ба еді, деген «Караван» басылымының сауалына Ұлттық гвардия командирінің техника және қару-жарақ жөніндегі бұрынғы орынбасары, ҚР Ішкі істер министрлігі Ішкі әскерлері Әскери институтының аға оқытушысы, подполковник Ермек ТҮСІПЖАНОВ жауап берді.

- Бүгін лаңкестер мен тонаушылардан әскери қарулар тәркіленді деген ақпаратқа тап болдым. Бір көргеннен-ақ бұл қаруды әдетте ҰҚК арнайы қызметінің жауынгерлері қолданатынын анықтадым: ПП (автомат-тапанша). Тоналған қару-жарақ қоймаларында мұндай қарулардың ешқайсысының жоқ екені анық. Ішкі әскерлерде, яғни ұлттық гвардия әскерлерінде жүргізушілер, кинологтар сияқты кіші мамандар толығымен АКСУ-мен қаруланған. Ешкімде ПП автоматы жоқ. Мұндай автоматтар тек ҰҚК арнайы жасақтарына арналған.

– Ермек, YouTube желісінде үстіміздегі жылдың 5 қаңтарында бүлікшілердің әскери қызметкерді ұрып-соғып, одан қызметтік қаруын тартып алғаны жайлы видео тарап жатыр. Олар әскериден Калашников автоматын тартып алып жатқандай көрінеді.

– Бұл Ұлттық гвардия жауынгері емес. Сахналық қойылымға өте ұқсайды. Бейбіт тұрғындар пулеметті тартып алып жатқанда әскеридің артынан униформа киген басқа адамның жайбырақат өтіп бара жатқанын көресіз. Бұл сақтандырушы адам. Оның міндеті – сырттай қалқалау.

– Мүмкін бұл жай ғана «Арлан» арнайы жасағының жауынгері шығар?

– Арлан біздікі емес. Бұл полицияға тиесілі күш. Бізде ішкі әскерде – «Бүркіт». Иә, олар қоян-қолтық ұрысты жақсы меңгерген. Бірақ олардың барлығында өте қатаң ереже бар. Олар ешқашан өз адамын еш жерде жалғыз қалдырмайды, тастап кетпейді, яғни жалғыз жұмыс істемейді.

- Шерушілерді тарату үшін жарқылы бар дыбысты гранаталар қолданылды. Барлық бейнекадрлар осыны анық көрсетеді.

- Олар жарылғыш (взрывпакет) заттар болатын. Кәдімгі граната жарылыстарына ұқсас. Олар негізінен жаттығуда қолданылады.

- Ал онда помпалы мылтық не үшін қолданылды? Сол арқылы резеңке оқпен атты.

- МР 12 калибрлі мылтық. Шынында да, олар резеңке оқпен атады. Гилза ішінде резеңке шарлар бар. Диаметрі шамамен 3-5 мм. Ал жарқылдақ гранаталары кәдімгі гранаталарға ұқсайды, тек сырты пластик. Жарылыс болған жағдайда өте ұсақ бөлшектерге бөлініп, зиян келтіре алмайды. Шулы гранаталар ғимарат ішінде тар жерде жарылса құлақ бітеліп қалады. Ал гранат жарқылы адамды шамамен 20 секундқа соқыр етеді. Оларды полиция пайдаланған болуы мүмкін.

 Онда олар шабуылдаушыларға неге төтеп бере алмады? Кәсібилік жетіспейді ме?

– Маман ретінде бұған қарапайым жауабым бар. Ондай бұйрық берілген жоқ. Біздің заңдар бойынша, бас қолбасшы да, ішкі істер министрі де өз атынан мұндай пәрмен бере алмайды. Шешімді прокурор шығарған болуы керек. Дәл осы операцияларды қолдану мен жүргізудің заңдылығын сол анықтайды. Осыған байланысты зардап шегушілер де, құрбандар да болатыны сөзсіз. Бұл үшін біреу жауап беруі керек. Өйткені барлығы прокуратураның не айтатынын күтіп отыр. Тек осы ұйым қаруды қолданудың заңдылығын анықтайтын орган болып табылады. Бірақ олар – прокурорлар – үнемі көлеңкеде қалады. Ешкім оларды ақымақ әрекеттері немесе керісінше әрекетсіздігі үшін жазалауға батылы бармайды. Прокурорлар үнемі құтылып кетеді.

– Яғни, кез келген қару ұстаған қарақшы әскери қызметкерге шабуыл жасай алады екен, ал офицер әлдебір прокурор рұқсат бермейінше нақты жауап бере алмайды ма?!

- Дәл солай. Өмірлеріне қауіп төнсе де, әскери қызметкерлер өз бетінше шешім қабылдауға құқығы жоқ. Заңда да, ұрыс ережелерінде де, мұндай бұйрықтың нұсқаулары анықталмаған. Жауынгердің қызметтік қаруды алып жүруге құқығы бар, бірақ оны қолдануға заңды құқығы жоқ. Тіпті оның өміріне немесе оның отбасы мүшелеріне қауіп төндіретін жағдайлар болса да. Иә, посттағы күзетші ғана қаруды қолдана алады, онда да міндетті ескерту жасап, жоғарыға оқ атқан соң ғана.

– Ермек, сіздің кәсіби пікіріңізше, тағы не нәрсе дұрыс болмады?

– Әскерлердің арасында дұрыс қарым-қатынас болмады. Барлық құқық қорғау органдары әйтеуір өз бетімен әрекет еткендей сезім болды. Әйтсе де, ең бастысы, әскерлердің бастапқы іс-қимыл жоспарын біреу әдейі бұзған сияқты. Алматы әуежайына шабуылға 15 минуттай қалғанда оны күзетіп тұрған әскерлер тастап кеткені белгілі. Ал көшелерде тәртіп сақшыларының кенеттен өз орындарын тастап кете бастағаны анық болды. Яғни, шегіну. Егер жаттығуларда жасалған бастапқы іс-әрекет жоспары бұзылса, одан кейінгі әрекеттер түсініксіз болып қалады. Жауынгерлік құрамалар, яғни ұйымдасқан жүйе басқарылмайтын қарулы тобырға айналады.

– Шегінуге мұндай бұйрықты кім бере алды?

- Сөзсіз – арнайы қызметтер. Енді тиісті қорытынды шығарылады деп ойлаймын. Заң шығарушылардан бастап Ұлттық гвардия командирлері мен бастықтарына дейін. Тағы бір маңызды жайтты атап өткім келеді. Коменданттық сағат. Шын мәнінде, бұл анықтама әскерилерге жатады. Коменданттық сағаттың енгізілуімен барлық билік гарнизон комендантының(!) қолына өтуі керек. Ал комендант жоқ жерде гарнизон бастығы немесе әскери бөлімдердің бірінің тәжірибелі командирі қалада басшы болып тағайындалады. Полиция бөлімінің бастығы емес.


Караван жаңалықтары – https://kaz.caravan.kz/zhangalyqtar/

Related Articles

  • Үш анық

    Үш анық: Бірінші, әлеуметтік желіде пост жазу біреу үшін ермек немесе уақыт өткізу құралы болуы мүмкін. Олардың ортасы, шақыратын қонағы, әңгімесі де бөлек дегендей. Адамдар әлеуметтік желіні мәдени ортаға айналдыруы міндетті емес. Кейбір азаматтар үшін әлеуметтік желі пікір алмасу ортасы, білім ошағы, ақпарат алу алмасу орыны. Әлеуметтік желіде сапалы контент ұсыну, мәдени орта қалыптастыру, әдепті пікір-талас өткізу тұлғалық дамуыңа қосымша әсер етеді. Кейде түрлі ортаның адамдары сапырылысып араласып жатады. Сенің ұлтқа, мемлекетке деген шынайы күйінішіңнен туған дүниеңді ермекке айналдырғысы келеді. Оларға да ешкім қой демейді, сондай еркін. Бір қарасаң жақсы, бір қарасаң шынымен ыңғайсыз. Өз басым көбінің өз ойын айтуына ерік беруге тырысамын, аузын қақпаймын. Өйткені ол да осы елдің

  • “Қазақстан дұрыс бағытта”. Деколонизация, Украинадағы соғыс және Қаңтар. Балтық елшілерімен сұхбат

    Дархан ӨМІРБЕК Балтық мемлекеттерінің Қазақстандағы елшілері (солдан оңға қарай): Ирина Мангуле (Латвия), Эгидиюс Навикас (Литва ) және Тоомас Тирс. Совет одағы ыдырай бастағанда оның құрамынан бірінші болып Балтық елдері шыққан еді. Өзара ерекшеліктері бар болғанымен, сыртқы саясатта бірлігі мықты Латвия, Литва және Эстония мемлекеттері НАТО-ға да, Еуроодаққа да мүше болып, қазір көптеген өлшем бойынша әлемнің ең дамыған елдерінің қатарында тұр. Ресей Украинаға басып кіргенде Киевті бар күшімен қолдап, табандылық танытқан да осы үш ел. Соғыс басталғанына екі жыл толар қарсаңда Азаттық Балтық елдерінің Қазақстандағы елшілерімен сөйлесіп, екіжақты сауда, ортақ тарих, Ресей саясаты және адам құқығы тақырыбын талқылады. Сұхбат 8 ақпан күні алынды. “БІЗДЕ ҚАЗАҚСТАНДЫ ДҰРЫС БІЛМЕЙДІ” Азаттық: Сұхбатымызды Балтық елдері мен Қазақстан арасындағы сауда қатынасы

  • Бақсылар институты

    Сараптама (оқысаңыз өкінбейсіз) Бірінші, ілкіде Түркі баласында арнайы қаған құзіреті үшін жұмыс істейтін көріпкел бақсылар институты болған. Аты бақсы болғанымен ханның қырық кісілік ақылшысы еді. Көріпкел бақсылар хан кеңесі кезінде алдағы қандайда бір саяси оқиға мен ситуацияны күні бұртын болжап, дөп басып талдап һәм сараптап бере алатын соны қабілеттің иесі-тін. Оларды саяси көріпкелдер деп атаса да болады. Хан екінші бір елді жеңу үшін білек күшінен бөлек көріпкел бақсылардың стратегиялық болжауына да жүгінетін. Қарсылас елдің көріпкел бақсылары да оңай емес әрине. Екінші, уақыт өте келе саяси көріпкел бақсылар түркілік болмыстағы стратегиялық мектеп қалыптастырды. Түркі бақсылары қытай, үнді, парсы, ұрым елдерін жаулап алуда маңызды рөл атқарды. Ол кездегі жаһандық жауласулар жер, су,

  • Алматыда зілзала болса, ең алдымен қандай үйлер қирауы мүмкін? Сәулетші Айдар Ерғалимен сұхбат

    Пётр ТРОЦЕНКО Алматының жоғарғы жағындағы көпқабатты ғимараттар. 18 шілде, 2022 жыл Қазақстандық сәулетші Айдар Ерғали егер күшті жер сілкінісі болса, сейсмикалық қауіпті аймақта орналасқан Алматы қаласы қандай қиындықпен бетпе-бет келетінін, совет кезінде салынған үйлер қазіргі заманғы көпқабатты ғимараттармен салыстырғанда жер сілкінісіне төтеп беруге неліктен әлсіз екенін айтты. 23 қаңтар күні Алматыда жер әдеттегіден қаттырақ сілкініп, елді дүрліктірді. Бұл оқиға кең ауқымдағы табиғи апатқа қала билігі мен тұрғындар қаншалықты дайын деген әңгімені қайта қоздырды. Жұрт әсіресе төтенше жағдайлар жөніндегі департаменттің ерте хабарлау жүйесі дұрыс жұмыс істемегенін, СМС-хабарламалар дер кезінде түспегенін де сынға алды. Жер бірінші рет сілкінген сәтте Алматы тұрғындары жапа-тармағай үйден сыртқа қарай жүгірді, кейбірі тіпті сырт киімін де кимеген

  • Шағын сараптама:Шыңжаң өлкелік үкіметі, шетелге оқушы жіберу жұмысы

    Шағын сараптама 1934-35 жылы жаңа Шыңжаң өлкелік үкіметі құрылған соң шетелден оқу, шетелге оқушы жіберу жұмысы кешенді жүзеге асты. Соның негізінде өлкелік үкімет Совет Одағынан оқитын жас талапкерлерге конкурс жариялап арнайы үкіметтің оқу стипендиясын бөлді, нәтижесінде 1935-39 жылдары ұзын саны 300-ге тарта студент Совет Одағында білім алды. 1935 жылдары Шығыс Түркістандық студенттердің ең көп оқуға түскен білім ордасы- Ташкендегі САГУ еді, атап айтқанда Орталық Азия Мемлекеттік Университеті. Ташкеннен оқыған Шыңжаңдық студенттер Шығыс Түркістанның барлық аймақтарында түрлі қызметте жұмыс істеді, оларды кейін “Ташкентшілдер” деп те атады. 1939 жылдан кейін Мәскеу мен Шыңжаң өлкелік үкіметтің арасы дипломатиялық дағдарысқа ұшырады, соның кесірінен ресми Үрімжі Совет Одағы құрамындағы студент азаматтарды елге шақыртып алды. Білім

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: