| 
  • Ädebi älem

    «Öş alu» fenomeni

    Bwl şağın ğana jazbam jası barşın tartqan qariyanıñ avtobustıñ orındığında otırıp qalğıp ketken jas jigitke «nege ğana orın bermeysiñ, qazirgi jastardıñ eş wyatı joq» dep qwlaq twndıra ayqaylağan oqiğasınıñ negizinde jazıldı. Sol kezde meniñ sanama basqa bir sebeptiñ säulesi jarq etip, «ŞINTUAYTINA KELGENDE KİMDERDİÑ ÖZİ WYATI JOQ» degen saual töñireginde oyğa qaldım (Bwl äleumettik swraqtıñ jauabı mağan älde qayda äride jatqanday seziledi). Äygili danışpan Seneka «…Bolıp jatqan oqiğanıñ barlığı sözsiz, boluı tiis närseniñ belgisi» deydi. Ras, sebepsiz eş närse joq. Mwnı därmensiz jastardıñ älde bir ädiletsizdikke iştey qarsılığı men bwlqınısı, dälirek aytsaq «öş alu» äreketi desek te bolatınday. Äleumenttanu ğılımı qoğamda ädiletsizdik beleñ alğanda qorğansız toptıñ qolınan keleri tek kijinu

    89
  • Ädebi älem

    ŞOLPIDAY KÜMİS BİR SIÑĞIR

    Bügin QR Jurnalister odağınıñ müşesi, Älem halıqtarı Jazuşılar odağınıñ müşesi Jwmat ÄNESWLI 72 jasqa tolıp otır. Jwmat Äneswlı tarihi zerdeleu maqalalarımen, äzil qaljıñdarımen oqırmandarğa esimi keñinen tanıs.J. Äneswlınıñ öleñ jırları «Jwmattıñ ğazelderi men äzilderi», «Ğazelderim men äzilderim» attı kitaptarınan mälim. Avtordı tuğan künimen qwttıqtap, şığarmaşılığına dañğıl jol tileymiz! Jwmat ÄNESWLI, jazuşı, aqın ŞOLPIDAY KÜMİS BİR SIÑĞIR Aydın köl jatır jarqırap, Kökte twr ay sığalap. Aynala köktem jañarğan, Tobılğı tolğan say alap. Köl jağası tirşilik, aynala qonğan kigiz üy. Janıp jatır köp oşaq, maujırağan köñil küy. Tobılğı arası bir sıbdır, Ekeuden ğana bir qıbdır, Sönbedi anau bir oşaq, Estiledi kömeski, şolpıday kümis bir sıñğır. ÖNER men SAUDA Öner men sauda Bir

    85
  • Ädebi älem

    Üş litr su

    Keşe bölemniñ üyinen besik toy ma… birdeñeden kelgen, äyelim azanımen «kettik» deydi mağan. – Kettigi nes… – Keşe men bir täuippen jolıqtım. Sraz seni ayttı, ap kel dedi, äytpese jaman bolasıñ sen… – Deniñ sau ma? Aydalada nağılğan täuip ol, bas ayağı joq mende nesi bar?- dep jatırmın da endi. Süytsem aytadı, ol keremet, bayağıda bir atası täuip bolğan, «sol kisi tüsine kirip adam emde degen, sodan qasiet qonğan, qazir adam qaraydı. Keşe mağan seni»… – Oy, twra twrsayş sen. Bayağıda mağan da atam tüsime kirip «pianino alasıñ ba, bayan alasıñ ba?» degen. «Bayan alam» degem, pianino alıp jüruge auır bolğasın. Sosın bazardan bayan satıp alğan em, twr äni şañ-şañ

    166
  • Ädebi älem

    Biik bolsın qırın eldiñ twğırı 

    Assalaumağaleykum,mına kelip jetken qasietti täuelsizdik merekemiz qwttı bolsın , Alla elimizdi aman,jwrtımızdı tınış qılıp ,täuelsizdigimizdi mäñgilik etsin ! Otan ,otan senen ıstıq ot barma, Otan üşin tüsem qızıl ottarğa. <<Birlik bolsa tirlik bolar>>degen bar, Tozğan qazdı basınadı top qarğa. Ata-babam añsap kelgen san ğasır , Mına ğasır bizdiñ ğasır nar ğasır . Qazaq atı maşhwr bolğan älemge, Tauap etem täuelsizdik tañğa asıl . Joqşılıqtay jolın japqan jomarttıñ, Jepis jılda qanşa asıldı joğalttıñ. Köp saltımız kögeninde qiıldı, Jäysiz jatqan jastığınday qonaqtıñ. Bar qazaqtıñ baqıt küni mına kün , Törtkil älem bizge türdi qwlağın. Täuelsizdik täñir bergen twp-twnıq , Qaynarı mol qanıp işer bwağım. Jelbiresin kök tuımız mañgilik , Ata bersin arayı

    99
  • Ezutartar

    «Sender semire twrıñdar» (mısal)

    Jwmat ÄNESWLI (KÜLDİR- DÜLDİR , Jwmattıñ äzil qaljıñdarı, mısaldar) «Sender semire twrıñdar» (mısal) Imırt tüse bastağan kez. Bir jerge sarı şegirtke, dalaşegirtke, qoñırşegirtke, qalaşegirtke, bidayşegirtke, şöpşegirtke bas qosıp, äñgime şertisip otırıptı. Sol kezde qastarına qaratorğay kelip qonadı. Sol kezde şegirtkeler qorqıp ketip, wşıp keteyin dep jatqanda Qaratorğay “Qorıqpañdar! Men senderge jaqsı piğılmen keldim. Aralarıñda dombıra tartatın, wyqas qwray alatındarıñ bar ma?” -dep swraydı. Şegirtkelerdiñ köñilderi ornına tüsip, arasınan bir eresegi: “Endi keremet bolmağanmen qamıstı şertip, än aytamız, sosın wyqas qwrudegende bizge jat emes”- depti.Qaratorğay: “Onda tamaşa! Senderdiñ aralarıñda Aytıs wyımdastıramız! Birinşi orınğa10-mıñ Bitkoin!Ekinşi, üşinşi orındarğa da bäygemiz jaman emes! Şegirtkeler şeksiz quanıp:, “Biz bwrın aytısıp körgen joqpız, sol jağı qalay

    162
  • Twlğalar

    Nwr Ağa

    Assalaumağaleykum qalıñ elim qazağım meniñ ,twñğış prezident kwni qwttı bolsın ! Elmiz aman ,jwrtımız tınış bolsın ,täuelsizdigimiz mañgilik bolsın , egemen elimizdiñ twñğış prezidentini Elbasımız Nwrsoltan Nazarbaev ağamızğa zor densaulıq ,wzaq ğwmır tileymiz! El twtqası meniñ Nwrlı ağam -ay,Qate demen halıq aytqan bağanı-ay.Öz ağamdı ala almasam ağalay-Basqa ağanı ala almaspın jağalay.Atbegiler jaqsı bilse At sının,Halıq biler är qadamın basşınıñ.Meniñ dağı azamattıq parızım,Jaqsılığın betine aytu jaqsınıñ.Qas qıranday biik qwzğa örlep tıñ,Tebingiñdi Eliñ üşin terlettiñ.Dana bolıp jüz otız altı ülıttı,Beybit ömir besiginde terbettiñ.El ömirin boljap qarap alıs tım,Jolın jasap als,kelis ,barıstıñ.Eki alıptıñ ortasında twrıp -aq, Tilın taptıñ Resey,Qıtay,Aqş-tıñ .Keybir elder künin körip äreñge-Jatqan kezde, bizdiñ halıq är elde-Qdırıp jwr Sayran qwrıp saldarday,Qazaq atın

    1013
  • Ädebi älem

    Baqıtqa bölegen besik

      Baqıtqa bölegen besik (ertegi) Köne zamanda bir qazaq wstası besik oylap tauıptı. Besik jasaymın degen oy oğan qajettilikten tuıptı. Qazaqtar mal bağıp, köşpeli halıq atanıptı. Bizdiñ ata-babalarımız köktemde – kökteuge, jazda – jaylauğa, küzde – küzeuge, al qısta qıstauda qıstaydı eken. Keyin ağaş şeberleri besikti qarağay, qayıñ, taldan iip jasaptı. Näresteni böleuge arnalğan bwl tösek jeñil, ıqşamdı, köşip- qonuğa ıñğaylı bolıptı. Säbi besikte jatqanda taza jatıp, alañsız wyıqtaydı eken. Besik näresteni masa, şıbın-şirkey, jel, şañ-tozañ, künniñ közi men suıqtan qorğaptı. Künderdiñ bir küninde qazaq jerinde aspanmen tildesken, bastarı bwltqa tigen ülken qalalar payda bolıptı. Bwl kezde adamdar besikti qoldanbay, balalarğa jeke bölmege tösek salıp beripti. Olar besikti eskiniñ közi,

    178
  • Tarih

    ÜRKİN

    Söz bası. Qarttardı añsau Köziniñ qwyrığında äjim külip, Sayratqan qızıl tildi babın bilip. Jinalıp keşkiğwrım töbeşikke, Qariyalar qılatın äzildi ilik. Asa zilsiz… tek quıp, «alalağan» Bolmasa da kinamsız dara babañ. Ebin tauıp qwrdasın eñbektetse, Qıbı qanıp saqalın salağan. Wrpaq üşin qaraket qam bağarı, Oğan uayım jañbırdıñ tambağanı. Küreñ şaydı soraptap söz qozğasa, Kökiregiñniñ közine şam janadı. Azamattı ardaqtar arıs atın, Qariyalar – «qara orman», toğıs aqıl. Qalt-qwlt etip süyenip asasına, Jiın-toyda şwrqırap tabısatın. Bwrınğınıñ qarttarı-ay sırma şapan, Sañı ausa sayaqsıp qırğa tartar. Basında taqiyası, twmağı joq Büginginiñ şaldarı qırma saqal. Samayınan suırtpaq qılau wrlap, Sayqal zaman twmanıt, twmau wrğan. Keregeniñ basında «küni ötken», Aynalıp ketpeymin be, twmağıñnan? Otqa qaqtap, däuirdiñ

    1340
  • Ädebi älem

    Genna batır

    Ş.Bökeev (Batır wlımız Gennadi Golovkinge )Jwgeri biday bolmas aqtağanmen,Jabıdan jüyirik şıqpas baptağanmen.Bizdiñ Gena jeñimpaz ärqaşanda,Jwrıt jabılıp Kanelonı maqtağanmen.Kim aytat batır wldı jeñildi dep,(Tüsirmen oğan bola köñildi köp).Jeñu men jeñilis egiz wğım,Twsınbeyik jeñis dep ömirdi tek.Sürinedi twlpar da twyağınan,Qırqıladı qıran da qyağınan.Ömir jolı twrmayıt tek sıy aludan,Ğalımdar da jañılat qiyalınan.Barın saldı ayanıp qalmadı ol,Aqıyqtay alıstı şarladı ol.Töreşiler qayırdı qanattarın,Paramenen jabılıp aldağı jol.Demeymin batır wlğa sorıñ qalıñ,(Kedergiler bolıp jwr jolıñda mıñ).Aqqa Qwday jaq bolar qaşandağı,Twbındağı jeñesiñ sonıñ bärin.Jasadıñ ülken ayqas bilek sınar,(Ädiletsizdikke qaytıp bwl jürek şıdar).Bir sätsizdik bir sabaq,jeñis alda,Qoldaytın qalıñ eliñ ,tilekşiñ bar.Biz maqtan twtatwğın Genna batır ,(Qasqayıp ,qayırattanıp kele jatır ).Bwyrsa Alla 3-jekpe-jekte,Kaneloğa ornatarsıñ zaman aqır.16.09.2018 Kerey.kz

    142
  • Twlğalar

    Aqın ĞAFU QAYIBEKOVTİÑ TUĞANINA 90 JIL

    90 jıl Aqın ĞAFU QAYIBEKOVTİÑ TUĞANINA 90 JIL “MEN DE QAYTA TUIP KÖREYİNŞİ (otızjılbwrınğı merey toydanestelik)   88-jıl bolatın. Ğafañnıñ 60-jıldıq merey toyıArqalıqtanbastaldı. Arqalıqqalasındaoblıstıqpartiyanıñbirinşihatşısıqatısqanşığarmaşılıq keş Gornyak mädenietüyindeötti. Odankeyin Amantoğayda, Amankeldiaudanındaataldı. Joldağısovhozdar Abay, Albarbögettendekütipqonağasıberuşilerboldı. TorğaydaĞafañnıñatababasınıñtuğanjeriŞwbalañ. Şwbalañ men audanortalığınıñarasında “Ğ.Qayırbekovaiındağıoquşılarlageri bar, Ğafañ, Bädeşjeñgemiz, jazuşıSäkenJünisov, onıñjwbayımingenmäşinelersolbalalarlagerinesoqtı. Twrğanjerikeremet, suımöldir, tamaşademalısornıeken. Qonaqtarsoğantamsanıpbirazjürdi. Sssınolarbalalarashanasınannanauıztidi. Sodanşığıp, Merey toydıtoylauşılarTorğayğajaqın, lagerdenbirşaqırımdayjerdetwrğan Torğay özenniñBatpaqsuat dep atalatın jağasınakeldi. Suatdesedegendey, suğaaparatınjalğızayaqjol bar eken, janjağıqopa. NegizinenosıdanalpısjılbwrınĞafañnıñtuıp, kindigikesilgenjeri osı. Solsuatqakelipköpmäşinelerüyiriliptwraqaldı. Ğafañ ,Bädeşmäşinelerinenasıqpaytüsti. Basqamäşinelerdenbir top äyeldertüsip, aqınğaqarayjamıraykelip, özijepjeñilĞafañdıqoldarınaköteripaldı. Söytse, bwlarjeñgelerieken, “”Qazirsenituğanjeriñeaunatamız!” dedi. Ğafañjeñgeleriniñaytqanınaköngen “Al, aunatsañdar, aunatıñdar, men de tağıbirtuıpköreyin” degen. JeñgeleriĞafañdısöytipözenjağasınabirbiraunatıpalğan. SoljergeBädeşjeñgemizbiruıskümisteñgeşaşqan. “Onı “Ğafañnıñjasın, abıroyınbersin” depteripalıpjatqandarboldı.     JwmatÄNESWLI ĞAFUĞA (arnau öleñ) Batpaqsuat özenniñ bergi beti, Su aluğa kelinşek barğan kezde, Batpağı säl tobıqtan asar

    1264
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: