| 
  • Ädebi älem

    QARABAY

    …Moñğoliya qazaqtarı arasında atı añızğa aynalğan bir kisi ötti, esimi Qarabay,tegi (tek öziniñ aytuı boyınşa Nayman) soyı beymälim. Öte jwmbaq jan desedi.Töbesine kötergen bir kep jügi bar,köbi kitaptar deydi. Kelgen jağı – Ör Altay, Sarısümbe. Arğı jağı köne Qwljağa qaray swlbalap kelgen izi jatır. Türli añız, äñgimeler boyınşa – Qarabay 1935 jılı Sovetter tarapınan stalindik sayasi näubet qudalauğa iligip, atu jazasına kesilgen qwrban. Sodan Ör Altayğa qaşıp bas sauğalağan. Qasında Ğwbaydolda Sadıq degen jora – joldası bolıptı. Dos bolatwra ekeui ünemi qajaqtasıp jüretin körinedi. Bwlar Moñğolda Berdiqoja Joltaev, Jağıpar Tinälin qatarlı Qazaqstandıq top ağartuşılarmen äriptes jäne solardan arnayı qoldau tauıp Qobda betine eki dürkin kelip, ketken. Qaşıp jürip Qwljada, soñıra

    21
  • Swhbattar

    Mwhtar Mağauin. “Añız adam” jurnalına swhbat 

      – Ämirhan, köpke mağlwm, öziñ de bilesiñ, men swhbat bergendi jaqsı körmeymin, öytkeni özim jazatın adammın. Ekinşiden, swhbat alğan adamdar sözdi bwrmalap jiberedi. 1990 jılı Sovet ökimeti qwlamay twrıp, Mäskeuden jañadan şığıp jatqan orıs gazetiniñ tilşisi arnayı kelip swhbat aldı, biraq sözimniñ bärin basqaşa bwrmalap jiberipti, sonan keyin eşqayda «swhbat bermeymin» dep şeştim. Qazaqtardan da swhbat alğandar, meniñ äñgimemdi tıñdağandar basqaşalap jatadı. Bwdan soñ, jiırma bes jıldıñ işinde eki-üş ret qana swhbat berippin. Sağan köñilim tüsip otırğanı – qazaqqa paydalı, äri tanımal basılımğa qızmetke kelipsiñ, jaqsı köretin, bilgir inimsiñ, meseldeñ qaytpasın dedim. Onıñ üstine, mağan körsetuge «Añız adam» jurnalınıñ birneşe sanın äkelipsiñ: Şıñğıs han, Abılay han, Abay, Şoqan, Älihan

    82
  • Ädebi älem

    Talasbek Äsemqwlov. Swlulıqta oyanu

    Osı, öleñ degen ne? Talğam degen ne? Jaña örnek, jañalıq degen ne? Kvanttıq fizikanıñ payğambarları S.Vaynberg, S.Hoking, «Ğılım aqır-soñında jaratılıstıñ barlıq sırın tüsindirip bere alatın birtwtas, bir ğana teoriyağa keledi» degen pikir aytadı. «Osıdan keyin adam şın mänisinde bolmıstıñ ämirşisine aynaladı. Osıdan keyin bizdiñ örkenietti eşqanday apat küyrete almaydı». Är sözine jauap beretin wlı ğalımdardıñ pikiri osılay. Men de armandadım. Önerdegi türli ağımdardı, türli tüsinikterdi tatulastırıp, basın qosıp, aqırında eşkim kümän keltire almaytın, mädeniettiñ, önerdiñ barlıq qwbılıstarın tüsindirip bere alatın bir ğana teoriya jasalsa dep armandadım. Köp oqıdım. Wqqanım, är ğasırdıñ, är qoğamnıñ, är qabilanıñ öner, mädeniet jayındağı özine ğana tän tüsinikteri boladı eken. Jıljıp uaqıt ötti. Eseydim. Osı kezde

    46
  • Ädebi älem

    Baqıtbek Bämişwlınıñ “Altın Araldıñ Arğımaqtarı” attı şığarmaşılıq keşi ötedi.

    Biıl Ospan batırdıñ tuğanına 120 jıl toluına baylanıstı “Er Jänibek batır” atındağı halıqaralıq qoğamdıq qorı jıl basınan beri Qazaqstan Jazuşılar odağımen birlesip birqatar mädeni is-şaralar ötkizip keledi.  Aldağı künderi qor wjımı Jazuşılar odağımen birlesip,  atalmış şaralardıñ köşin jalğastırıp, öner süyer jwrtşılıqtı mausımnıñ 19 küni ötetin belgili aqın-jazuşı, publicis, audarmaşı, filrlrgiya ğılımdarınıñ kandidatı, Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ jäne Qazaqstan Jurnalister odağınıñ müşesi Baqıtbek Bämişwlınıñ  şığarmaşılıq keşine şaqıradı. Ötetin orını: Almatı Wlttıq kitaphanası. Uaqıtı: 19 mausım, sağat 16:00 de. Baqıtbek Bämişwlı: Bayan-Ölgey aymağınıñ Bwlğın swmınında Ülken Temirtiniñ Nortı jaylauında  1958 jılı 25 mamırda düniege kelgen. 1975 jılı Bwlğın swmındıq 8 jıldıq, 1977 jılı Wlanbatır qalasında Hose Marte atındağı 52- şi on jıldıq orta mektepti bitirgen.

    120
  • Ädebi älem

    Jädi Şäkenwlınıñ jaña bes kitabınıñ twsauı kesildi.

    2019 jılı säuirdiñ 11 küni Almatıdağı Jazuşılar odağınıñ ädebietşiler üyinde, Jazuşı Jädi Şäkenwlınıñ Bes birdey kitabınıñ twsaukeseri bolıp ötti. Ğılımi zerrteu eñbekter men körkem ädebietke birdey qalam terbep, eñbek etip jürgen jazuşı osı jolı da oqırman qauımğa «Bozmwnar» roman-hikayattar kitabı men qatar «Altay alıptarı», «Ospan batır jäne Şığıs türkistan mäseleleri» attı zertteu eñbekteri, «Qıtay qazaqtarınıñ ädebieti» attı ädebi sın-zertteuleri, «Begzat söz» attı qalamger şığarmaşılığı jayında jazılğan özge avtorlardıñ maqalalar jinağı sındı qwndı bes jaña kitabin wsınıp otır. Bwlarğa qosa, oqırmandar swranısı boyınşa  A.Baytwrsın ülgisindegi töte jazuda «Qaralı köş» kitabı qayta basılıp şıqtı. Biılğı Ospan batırdıñ 120 jıldığına oray «Er Jänibek» halıqaralıq qoğamdıq qorı Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ qoldauında, «El amanatı»  qoğamdıq

    166
  • Ädebi älem

    ÜLKEN KÜNÄ?!

    Arıstanbek Mwhamediwlı Är wlttıñ qay kezeñde bolmasın aldında twratın wlı mindetteriniñ eñ bastısı – öziniñ isin, ömirin jalğastıratın salauattı SANALI WRPAQ tärbieleu. Bolaşaq qoğam ielerin jan- jaqtı jetilgen, aqıl-parasatı mol, mädeni, ğılımi örisi ozıq etip jetildiru – ağa buınnıñ qoğam aldındağı zor borışı. Demek bizder wrpaq aldındağı borışımızdı ötey otırıp, olardıñ bolaşağın bwlıñğır emes, jarqın etu üşin, kelesi bir qadam – moyındarına eşqanday QARIZ qaldırmauğa tiistimiz! Osı küni QARIZ MÄSELESİ elimizdegi kürdeli mäselelerdiñ birine aynaldı. Rasında, qarızdıñ qay türi de oñay emes. Wlttıq bank derekterine säykes, qazaqstandıqtar ekinşi deñgeyli bankterge 6 trillion teñge qarız eken. Sonda jan basına şaqqanda är qazaqstandıq orta eseppen 900 mıñ teñgeden asa (!) bereşek degen

    164
  • Ruhaniyat

    ALTI ALAŞQA JOL TARTAR ALTI KİTAP

    (JÄDI ŞÄKENWLINIÑ JAÑA KİTAPTARINIÑ TWSAUKESERİ) 11 Säuir 2019 jılı Almatı qalası Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ Ädebietşiler üyinde Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ basqarması, «Er Jänibek Halıqaralıq qoğamdıq qorı», «El amanatı» qoğamdıq birlestiginiñ wyımdastıruımen Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ, Euraziya jazuşılar odağınıñ müşesi. Halıqaralıq Şıñğıshan akademiyasınıñ akademigi Jädi Şäkenwlınıñ altı şığarmaşılıq eñbegi Altı Alaşqa jol tartpaq. Qazaqstan Jazuşılar odağı Basqarması törağasınıñ orınbasarı, aqın Bauırjan Jaqıp mırzanıñ jürgizuimen ötetin aytulı keştiñ twsaukeserine körnekti ädebietşi ğalımdar men qalamgerler: Temirhan Tebegenov, Janat Ahmadi,Serikqazı Qorabay, Däuletbek Baytwrsın, Järken Bödeşwlı, Ğalım Jaylıbay, Mwrat Şaymaran, t.b. sonımen qatar, baspa söz ökilderi qatısadı dep kütilude. J.Şäkenwlı 1967 jılı 5 mamırda Qıtay aumağına qarastı Ör Altayda tuğan. 1997 jılı Atajwrtqa qonıstanğan.  Täuelsiz elge kelgenen

    166
  • Köz qaras

    Qazaqtar Şıñjañ ölkesimen ne qatısı bar?

    Eldes Orda Bwl 1912-jılı Qwlja qalasında jarıq körgen “İle Ualayatı” attı gazet. Gazettiñ emlesi, tili Taşkendegi “Türkistan Ualayatı” gazeti men Ombıdağı “Dala Ualayatı” gazetimen şamalas. Gazettiñ Şıñjañ qazaq-wyğırlarınıñ alğaşqı baspasöz tarixında alatın tarixi mañızı asa zor-dwr. Gazet turalı aytudan ilgeri, mınaday tarixi şolu jasamaqşımın. Şıñjañ ölkesi (provincsiyası) 1884-jılı qwrılğanımen onıñ qwramına üş aymaq qaradı. Olar: Qaşqar aymağı, Aqsu aymağı jäne Ürimji Aymağı. İle-Tarbağatay aymağı yağni İle Äskeri Guberniyası qosımşa qarağanımen 30 jıl boyı (1884-1914) Şıñjañ ölkesine qarsı küres jürgizip keldi. Äsirese 1912-jılı Cin imperiyasınıñ qağanı taqtan tüsken soñ İle Äskeri ükimeti men Şıñjañ ölkelik ükimeti arasında qandı soğıs bwrq ete tüsti. Ekijaqtı soğıstı uaqıtşa ükimettiñ ötpeli prezidenti YUuan' Şikay zorğa

    296
  • Ädebi älem

    Tineydiñ sarı qwsı

    Nığımet Mıñjani (El auzınan) Ertede Altay tauın meken etken Tiney attı ataq­tı sayatşı bolıptı. Jazğıtwrım jalğız qwla biesi boşalap ketken Tiney, atıraptı arıltıp izdep kele jatıp, äli tolıq erimegen özenniñ mwzı üstinde qwlındap, qara qwyrıq, qara jal, erkek qwlın tuğan biesin tabadı.  Qasına jetip kelse, ja­rıq­tıq qwla bie qamıs qwla­ğın qayşılap, özenniñ jağa­sına jaltaq-jaltaq eleñdeydi. Bwğan ne boldı dep qarasa: jağa­da qwla bieniñ şuın jep toyat­tap, qanatı suğa malınıp sauıs-sauıs bop qatqan sarı bürkit otır. Tiney bür­kitti wstap küpisine orap ala­dı da, jaña qwlındağan bie­sin aydap üyine keledi. Bwl bür­kittiñ bitimi bölek, tegeurin twyağınıñ jebesi jartı qarıs eken. Qwstı körgenderdiñ bäri: «Aqiıq, qandıbalaq qıran­nıñ özi» dep maqtasadı. Ğayıptan qolına tüsken

    278
  • Ädebi älem

    ESENQWL JAQIPBEKOV. Olar jaylı aytılmaydı biik-biik minbeden…

    Bizdiñ eldiñ jigitteri Bizdiñ eldiñ jigitteri jigitterdiñ töresi Olar jaylı ağayın-jwrt ne bilesiñ sen osı Olar jaylı aytılmaydı biik-biik minbeden Öytkeni olar aqiqat pen şındıq sözdiñ jebesi.   Bizdiñ eldiñ jigitteri jigitterdiñ töresi Bizdiñ eldiñ jigitteri wlı mwhit kemesi Osı elden baq pen qızır qaşpasa eken dep tilep Osal jerin tüzep jürgen bizdiñ eldiñ şegesi.   Olar jaylı bilgiñ kelse, ortasına kirip kör Solar jürgen joldarmenen dätiñ barsa jürip kör Erte tuıp eş zamannıñ mañdayına sıymağan Qayran bizdiñ qasietti qara narday jigitter.   Bizdiñ eldiñ jigitteri jigitterdiñ sırttanı Keşegi ötken aqındar men batırlardıñ wrpağı Erte tuıp eş zamannıñ mañdayına sıymağan Öz eliniñ wltanı men öz eliniñ swltanı.   Swr böltirik

    199
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: