| 
  • تۇلعالار

    اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل

    90 جىل اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل “مەن دە قايتا تۋىپ كورەيىنشى (وتىزجىلبۇرىنعى مەرەي تويدانەستەلىك)   88-جىل بولاتىن. عافاڭنىڭ 60-جىلدىق مەرەي تويىارقالىقتانباستالدى. ارقالىققالاسىنداوبلىستىقپارتيانىڭبىرىنشىحاتشىسىقاتىسقانششىعارماشىلىق كەش گورنياك مادەنيەتۇيىندەوتتى. ودانكەيىن امانتوعايدا، امانكەلدىاۋدانىندااتالدى. جولداعىسوۆحوزدار اباي، الباربوگەتتەندەكۇتىپقوناعاسىبەرۋشىلەربولدى. تورعايداعافاڭنىڭاتاباباسىنىڭتۋعانجەرىشۇبالاڭ. شۇبالاڭ مەن اۋدانورتالىعىنىڭاراسىندا “ع.قايىربەكوۆايىنداعىوقۋشىلارلاگەرى بار، عافاڭ، بادەشجەڭگەمىز، جازۋشىساكەنجۇنىسوۆ، ونىڭجۇبايىمىنگەنماشينەلەرسولبالالارلاگەرىنەسوقتى. تۇرعانجەرىكەرەمەت، ءسۋىمولدىر، تاماشادەمالىسورنىەكەن. قوناقتارسوعانتامسانىپبىرازجۇردى. ءسسسىنولاربالالاراسحاناسىنانناناۋىزتيدى. سودانشىعىپ، مەرەي تويدىتويلاۋشىلارتورعايعاجاقىن، لاگەردەنبىرشاقىرىمدايجەردەتۇرعان تورعاي وزەننىڭباتپاقسۋات دەپ اتالاتىن جاعاسىناكەلدى. سۋاتدەسەدەگەندەي، سۋعااپاراتىنجالعىزاياقجول بار ەكەن، جانجاعىقوپا. نەگىزىنەنوسىدانالپىسجىلبۇرىنعافاڭنىڭتۋىپ، كىندىگىكەسىلگەنجەرى وسى. سولسۋاتقاكەلىپكوپماشينەلەرۇيىرىلىپتۇراقالدى. عافاڭ ،بادەشماشينەلەرىنەناسىقپايتۇستى. باسقاماشينەلەردەنبىر توپ ايەلدەرتۇسىپ، اقىنعاقارايجامىرايكەلىپ، وزىجەپجەڭىلعافاڭدىقولدارىناكوتەرىپالدى. سويتسە، بۇلارجەڭگەلەرىەكەن، “”قازىرسەنىتۋعانجەرىڭەاۋناتامىز!” دەدى. عافاڭجەڭگەلەرىنىڭايتقانىناكونگەن “ال، اۋناتساڭدار، اۋناتىڭدار، مەن دە تاعىبىرتۋىپكورەيىن” دەگەن. جەڭگەلەرىعافاڭدىسويتىپوزەنجاعاسىنابىربىراۋناتىپالعان. سولجەرگەبادەشجەڭگەمىزبىرۋىسكۇمىستەڭگەشاشقان. “ونى “عافاڭنىڭجاسىن، ابىرويىنبەرسىن” دەپتەرىپالىپجاتقانداربولدى.     جۇماتانەسۇلى عافۋعا (ارناۋ ولەڭ) باتپاقسۋات وزەننىڭ بەرگى بەتى، سۋ الۋعا كەلىنشەك بارعان كەزدە، باتپاعى ءسال توبىقتان اسار

    5
  • ادەبي الەم

    بۇل  كۇنى …

    ۋا، استانا،استانام، استانامىز- جاسىل جەلەك، كوكورىم جاس قالامىز قۇت  قونىس قىپ ەسىلدىڭ قوس جاعاسىن، ارقادا بايراق تىككەن باس قالامىز   كوگى –بيىك، جەلى- وتكىر، جەرى- جازىق قويناۋى جانعا مەكەن، مالعا ازىق سارىارقا-قازاق جەرى كىندىگىنەن ەلباسى ەلورداعا  قاققان قازىق                      سودان بەرى جيىرما  جىل ارتقا سالىپ                      استانا  وز تاريحىن قويدى جازىپ   تەڭدەسسىز جاڭا قۇرىلىس باستاعانى ارقادا جايناتپاققا جاس قالانى شىڭىراۋدان ىلعال تارتقان سەكسەۋىلدەي بەرىك بولماق قازاقتىڭ باس قامالى تامىرى تىم تەرەڭدە بۇل شاھاردىڭ- سوناۋ-سوناۋ بوزوقتان* باستالادى ءداشتى قىپشاق-قازاقتىڭ ارعى تەگى بوزوق دەپ سالعان قونىس-باسپانانى   بوزوقتان ۇلى جىبەك جولى وتكەن بوزوقتان شىڭعىس حاننىڭ قولى وتكەن بوزوقتىڭ ءاربىر  ساتىن قۋا اعىپ، ارناسى اق ەسىلدىڭ تولى وتكەن   ەلباسىنىڭ ومىرشەڭ باستاماسى- سول جەردە بۇگىن ەلدىڭ استاناسى بوساعاڭنان اتتادى جاڭا

    46
  • ادەبي الەم

    امانات (Əليحاننىڭ مونولوگى)

    بالعا باسقا، وراق ويعا تيگەلى ءبىر الاپات ورتكە وراندى جان ءىشى، كەمەرىنەن دارياداي تولقىعان – قىزىل جالاۋ، جالاۋ ەمەس، قان ءيسى. قىزىل تۇستەن جامىرايدى ەلەس بوپ، قۇبا مەكەن، قۇسني دوس ءتول وسكەن. سول “بەينەلەر” قۇتقار دەيدى قول بۇلعاپ، Əتتەڭ، شىركىن… ەستىمەيدى ونى ەشكىم. ەستىرتپەيدى اۋىزىنان ورت بۇركىپ، تەسىك وكپە، كəرى كرەمل جوتەلىپ. سودان كەيىن… تەمىر توردا ءسوز ءولىپ، كوزدەر قالدى شەل ىشىندە بىتەلىپ. جۋسان كورسەڭ، جۇپارىن جۇت، دۇعا وقىپ، باعزى ءبىر ءيىس بۇرقىراسىن وتكەننەن، Əر تال جۋسان تاعدىرى عوي قازاقتىڭ كولدەي تۇنىق كوز جاسىنا كوكتەگەن. كوكتامىردان سۋ العانشا سوڭعى قان، مەن قازاقتىڭ ازاتتىعىن سۋسادىم. دوڭىز دەمى توپىراعىما تيمەسە، دۇشپان كورمەي وسسە دەدىم ۇرپاعىم. وسى سەرتتىڭ تۇبىندە تۇر شىن بايلام، سول

    49
  • جاڭالىقتار

    ليديا مونكستىڭ “اقىن قويان” اتتى كىتابى قازاقشاعا اۋدارىلىپ باسىلىپ شىقتى

    Immensely proud to become the first translator of Juliya Donaldson’s books into Kazakh. The Rhyming Rabbit is ready, The Gruffalo is next. I started it as a hobby at my book-loving daughters’ request. Hope Kazakhstani children will enjoy it as well  I am grateful to my wife Aliya, daughters Faiza and Hanifa for their encouragement and support! Many thanks to Julia Donaldson and Lydia Monks for amazing stories and illustrations, Raya Qader, who made this translation possible, and her Steppe&World Publishing House, and Macmillan Publishers! قازىرگى اعىلشىنتىلدى بالالار ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى اقىنى دجۋليا دونالدسون مەن كوركەمدەۋشى ليديا مونكستىڭ “اقىن قويان” اتتى كىتابىن قازاقشاعا اۋدارعان ەدىم. ءاليا ىنتالاندىرىپ، كىتاپقۇمار قىزدارىم فايزا مەن حانيفا قولقالاپ قويماعان

    66
  • مادەنيەت

    قازاق مەديتسيناسى قۇندى زەرتتەۋ ەڭبەگىمەن تولىقتى

    نۇرگۇل جامبىلقىزى الماتى قالاسى وكج-ءنىڭ №4 كىتاپحاناسىندا استاناداعى «شيپالى» ەمدەۋ ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى، م.ع.ك. قايرات ايدارحانۇلىنىڭ ءتورت بىردەي كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. كەش بارىسىندا قايرات ايدارحانۇلىنىڭ جەكە ءوزىنىڭ «قازاق ەمشىلىگى»، «ارقا تورىندە»، «سىر مەن ساۋىر اراسى» جانە جازۋشى ءجادي شاكەنۇلىمەن بىرلەسكەن «التاي الىپتارى» اتتى كىتاپتارى كوپشىلىككە تانىستىرىلىپ، كەش قوناقتارىنا دا تاراتىلدى. دارىگەردىڭ كىتاپتارى ءتۇرلى تاقىرىپقا باعىتتالعان. ماسەلەن، «قازاق ەمشىلىگى» كىتابىنا قايرات ايدارحانۇلىنىڭ ۇزاق جىلدارعى ەڭبەكتەرى مەن زەرتتەۋلەرى ەنگىزىلگەن. ودان بولەك، اتالعان كىتاپتا قازاق ەمشىلىگىندە ۇدايى قولدانىلاتىن دارىلەر، تابيعي ەمدەۋ جولدارى توپتاستىرىلعان.  كەشكە مايتالمان اقىن-جازۋشىلار، ەلىمىزگە بەلگىلى باسپاگەرلەر، باق وكىلدەرى مەن قالالىق كىتاپحانا مەڭگەرۋشىلەرى قاتىستى. سونىڭ ىشىندە، بەلگىلى عالىم، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، اكادەميك ماقسۇت تەمىرباەۆ، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى،

    111
  • ادەبي الەم

    قىزىل مەن كوك

    تاقسىر تاريح تۇسىنەر بولساڭ، مۇڭىمدى ءىش، ارىمدى مەنىڭ  يتاياق ەتتى قىزىل كۇش. شاڭىراعىمنىڭ كۇلدىرەۋىشىنە قان جۇقتى كەرمەكتىڭ ءدامى، جەندەتتىڭ ءيسى قىزىل ءتۇس. داۋىرلەر تۋسا، دۇمشە ءبىر ويلار كونەرىپ كەتەتىن ەدى، كەتپەي-اق قويدى نە دەلىك؟ تاڭەرتەڭ تۇرسام… وسى ءبىر بوياۋ و، توبا، و، توبا-اي دەشى قۇبىلدى كەنەت كوگەرىپ. «اتتانداپ» اقتى قىزىلدار قۋدى باسىندا، وڭدەگى كەرمەك وزگەرمەي جەتتى عاسىرعا. وراق پەن بالعا بۇركىت پەن كۇنگە اۋىستى، اۋىسقان ەكەن، ازاتتىق دەگەن وسى ما؟! ەسى ساۋ ادام ەركىندىك دەي ما مىنانى، كوزىڭە قايعى كول بولىپ سوندا تۇنادى. ازاتپىن دەيسىڭ اۋانى جۇتىپ ال سوندا… اۋادان نەعىپ اباقتى ءيسى شىعادى. *** سىبىزعى سۇڭقىلى كەۋدەمنەن كۇي ءورىپ. سول ءۇننىڭ يسىنە جانىم تۇر سۇيەنىپ. *** قىركۇيەك قۇستاردى اكەتسە

    67
  • سپورت

    تۇڭعىش رەت قازاق كۇرەسىنەن اقيىق اقىن تولەگەن ايبەرگەنوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق اشىق تۋرنير ماڭعىستاۋدان باستاۋ الدى

    ماڭعىستاۋ وبلىسى مۇنايلى اۋدانى، داۋلەت اۋىلىندا قازاق كۇرەسىنەن 2004-2005 جىلدارى تۋعان جاسوسپىرىمدەر اراسىندا اقيىق اقىن تولەگەن ايبەرگەنوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق اشىق تۋرنير ءوتتى. تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان تۋرنيرگە وڭتۇستىك-قازاقستان وبلىسى، اتىراۋ، اقتوبە، قىزىلوردا، ماڭعىستاۋ ءوڭىرى جانە استانا قالاسىنان 6 كوماندا قاتىسىپ، بارلىعى 9 سالماق دارەجەسى بويىنشا 220 سپورتشى چەمپيوندىق اتاققا تالاستى. ايتا كەتۋ كەرەك، سىر ءوڭىرى قۇراماسى ءتورت كوماندادان قۇرالعان، ولار قىزىلوردا قالاسى، ارال، جاڭاقورعان جانە تاسبوگەت اۋىلى. اشىق تۋرنير «بايتاق مەكەنىم» قوعامدىق قورى جانە مۇنايلى اۋدانى «داۋلەت اۋىلى بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءوتتى. بارلىعى 36 مەدال ساراپقا سالىندى، ونىڭ 9 التىن، 9 كۇمىس جانە 18 قولا. سونداي-اق، جەڭىس تۇعىرىنان كورىنگەن ءاربىر سپورتشىعا جەكە كۋبوكتان

    82
  • ادەبي الەم

    تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ…

    ءامينا ادايحان 198­4_جىلى 24_اقپاندا التاي ايماعىن­دا تۋعان .شىنجان ۆنيۆرەسيتەتى جۋرناليستيكا ماماندىعىن ءبىتى­رگەن .التاي ايماعى جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى .كازىر تالدىقورعان قالاسىندا جەكە كاسىپكەر .ءبىر نەشە جىر ءمۇشايرالارىنىڭ جەڭىمپازى .2017_ج “جۇيەكتەگى اعىستار”، “جاستى­ق_جالىن جىر “_اتتى جىيناقتارعا ولەڭدەرى ەنگەن .جاس اقىن “ادەبيەت الەمى”ورتالىعىنىڭ مۇشەسى. “كوكتەم كەلدى “ _دەيدى مەزگىل مەنمەنسىپ، مەنىڭ جانىم قاراشادا قالعىعان. جاۋدىرەگەن جانارىمدى كومگەن شىق، سەنە الماي ءجۇر ءسال بۇعان… سۋرەتشىعىپ سۋىق تۇندەر سۇڭگىسىن، تەرەزەمە تەسىرەيىپ قونادى. ۇشىپ كەتكەن قاراشادا “جىل قۇسىم”، قايتىپ كەلگەن جوق ءالى… حات جازبادى تىم قۇرىسا ساعىنىپ، حال ء_جايىمدى ءبىلىپ ءھام. ەلەمەيمە جۇرگەنىمدى جابىعىپ؟ مۇمكىن مەنى ۇمىتقان … كوكتەم كەلدى، كۇلكى قوسىپ كەشكى ايعا ، بىلەكتەرى بىلەۋلى . كۇزدى ۇزاتىپ سالعىم كەلمەي ەشقايدا، كۇتىپ ءجۇرمىن بىرەۋدى

    157
  • تۇلعالار

    مۇسىرەپوۆ باعالاۋىنداعى ماعاۋين

    «بۇل مۇحتار تۋرالى ءبىرىنشى ايتپاعىم — ونىڭ جاستار قاتارىندا سانالاتىن كەزەڭى بۇدان ەداۋىر جىل بۇرىن ءوتىپ كەتكەن ەكەن. ءبىزدىڭ سىنشىلار ول جايدى كەزىندە-اق كورگەن بولار، مەن ءوزىم كەشىرەك كورىپ قالدىم. ونىڭ الپىسىنشى، جەتپىسىنىشى جىلدارى جازعان اڭگىمە، پوۆەستەرى قالام ۇشى وتكىر، ءار ءسوزدىڭ ىشكى-تىسقى ەن تاڭباسىن، قات-قابات سىرى بارىن سول كەزدە-اق تانىتىپتى. مۇحتار ماعاۋيننىڭ سول تۇستا جازعان “ايەل ماحابباتى”، “كۇتپەگەن كەزدەسۋ” سياقتى اڭگىمەلەرىن، “قارا قىز” سياقتى پوۆەسىن وقىعان سىنشى، نە بولماسا زامانداس دوستارى سول كۇنى-اق اۆتوردى قۇشاقتاپ قۇتتىقتاعان شىعار دەپ ويلايمىن. ءوز باسىم سول دوستار قۋانىشىنىڭ ىشىندە بولماعانىمدى وكىنىش ەتكەندەيمىن. پەندەشىلىك تاعى… مۇحتار ماعاۋين انا ءتىلىمىزدىڭ بايلىعىن، ورالىمدى، استارلى، ءارى وت جالىندى، ءارى نازىك تە بيازى بوياۋ-سىرلارىن العاشقى ادىمدارىنان باستاپ-اق مەڭگەرىپ

    199
  • ادەبي الەم

    ايتىلاتىن ءسوز ەدى…

                                     بىزدىڭ جاقتا قىس ۇزاق سول قىستا نەبىر عاجاپ بار سوعىم-شۇيگىن، ءۇي-جىلى، ۆەسەلياتسيا قازاقتار    شەن تارتىلعان شاناسى تابانداۋلى پيماسى گۋلياي، ءبىزدىڭ مەكەندە، ورىستىڭ ليۋتايا زيماسى!   نوۆىي گود بولسىن ءسوزباسى- نۇر قۇياتىن جۇزدەرگە دەد موروز سنەگۋروچكامەن تۋىس بوپ كەتكەن بىزدەرگە    قازاقتى قازاق قۇتتىقتاپ روجدەستۆومەن قۋانىپ، كرەششەنيەدە، «ءبىسمىللا!»، كۇرشىمگە سۇڭگىپ شىعالىق، ودان كەيىن بوشكەلەپ، ءتۇن اۋعاندا سۋ الىپ ءوزىمىز ءىشىپ، مالدى دا، اگۇروتتى دە سۋارىپ شيپا تاپساق ەم-دومنان جەل-قۇزدى بويدان شىعارىپ   وسىلاي پرازدنيكتەردى قاپىسىز تويلاپ الايىق، سودان كەيىن جۇمىلىپ شىعارىپ قىستى سالايىق:                                    سار ساماۋرىن قايناتىپ، اق شاينەككە ءشاي دەمدەپ قىز-كەلىنشەك جۇيتكىپ ءجۇر سىي كىسىگە ءشاي بەرمەك                                    قارالا ءشالى جامىلىپ، جەردى تەۋىپ شىڭعىرىپ چاستۋشكا ايتقىش ايەلگە كەتتى مە،

    188
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: