| 
  • ادەبي الەم

    ءجادي شاكەنۇلىنىڭ جاڭا بەس كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

    2019 جىلى ءساۋىردىڭ 11 كۇنى الماتىداعى جازۋشىلار وداعىنىڭ ادەبيەتشىلەر ۇيىندە، جازۋشى ءجادي شاكەنۇلىنىڭ بەس بىردەي كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولىپ ءوتتى. عىلىمي زەررتەۋ ەڭبەكتەر مەن كوركەم ادەبيەتكە بىردەي قالام تەربەپ، ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جازۋشى وسى جولى دا وقىرمان قاۋىمعا «بوزمۇنار» رومان-حيكاياتتار كىتابى مەن قاتار «التاي الىپتارى»، «وسپان باتىر جانە شىعىس تۇركىستان ماسەلەلەرى» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى، «قىتاي قازاقتارىنىڭ ادەبيەتى» اتتى ادەبي سىن-زەرتتەۋلەرى، «بەگزات ءسوز» اتتى قالامگەر شىعارماشىلىعى جايىندا جازىلعان وزگە اۆتورلاردىڭ ماقالالار جيناعى سىندى قۇندى بەس جاڭا كىتابىن ۇسىنىپ وتىر. بۇلارعا قوسا، وقىرماندار سۇرانىسى بويىنشا  ا.بايتۇرسىن ۇلگىسىندەگى توتە جازۋدا «قارالى كوش» كىتابى قايتا باسىلىپ شىقتى. بيىلعى وسپان باتىردىڭ 120 جىلدىعىنا وراي «ەر جانىبەك» حالىقارالىق قوعامدىق قورى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قولداۋىندا، «ەل اماناتى»  قوعامدىق

    16
  • ادەبي الەم

    ۇلكەن كۇنا؟!

    ارىستانبەك مۇحامەديۇلى ءار ۇلتتىڭ قاي كەزەڭدە بولماسىن الدىندا تۇراتىن ۇلى مىندەتتەرىنىڭ ەڭ باستىسى – ءوزىنىڭ ءىسىن، ءومىرىن جالعاستىراتىن سالاۋاتتى سانالى ۇرپاق تاربيەلەۋ. بولاشاق قوعام يەلەرىن جان- جاقتى جەتىلگەن، اقىل-پاراساتى مول، مادەني، عىلىمي ءورىسى وزىق ەتىپ جەتىلدىرۋ – اعا بۋىننىڭ قوعام الدىنداعى زور بورىشى. دەمەك بىزدەر ۇرپاق الدىنداعى بورىشىمىزدى وتەي وتىرىپ، ولاردىڭ بولاشاعىن بۇلىڭعىر ەمەس، جارقىن ەتۋ ءۇشىن، كەلەسى ءبىر قادام – مويىندارىنا ەشقانداي قارىز قالدىرماۋعا ءتيىستىمىز! وسى كۇنى قارىز ماسەلەسى ەلىمىزدەگى كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. راسىندا، قارىزدىڭ قاي ءتۇرى دە وڭاي ەمەس. ۇلتتىق بانك دەرەكتەرىنە سايكەس، قازاقستاندىقتار ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە 6 تريلليون تەڭگە قارىز ەكەن. سوندا جان باسىنا شاققاندا ءار قازاقستاندىق ورتا ەسەپپەن 900 مىڭ تەڭگەدەن اسا (!) بەرەشەك دەگەن

    32
  • رۋحانيات

    التى الاشقا جول تارتار التى كىتاپ

    ء(جادي شاكەنۇلىنىڭ جاڭا كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەرى) 11 ءساۋىر 2019 جىلى الماتى قالاسى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ادەبيەتشىلەر ۇيىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارماسى، «ەر جانىبەك حالىقارالىق قوعامدىق قورى»، «ەل اماناتى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ، ەۋرازيا جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى. حالىقارالىق شىڭعىسحان اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى ءجادي شاكەنۇلىنىڭ التى شىعارماشىلىق ەڭبەگى التى الاشقا جول تارتپاق. قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى، اقىن باۋىرجان جاقىپ مىرزانىڭ جۇرگىزۋىمەن وتەتىن ايتۋلى كەشتىڭ تۇساۋكەسەرىنە كورنەكتى ادەبيەتشى عالىمدار مەن قالامگەرلەر: تەمىرحان تەبەگەنوۆ، جانات احمادي،سەرىكقازى قوراباي، داۋلەتبەك بايتۇرسىن، جاركەن بودەشۇلى، عالىم جايلىباي، مۇرات شايماران، ت.ب. سونىمەن قاتار، باسپا ءسوز وكىلدەرى قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. ج.شاكەنۇلى 1967 جىلى 5 مامىردا قىتاي اۋماعىنا قاراستى ءور التايدا تۋعان. 1997 جىلى اتاجۇرتقا قونىستانعان.  تاۋەلسىز ەلگە كەلگەنەن

    23
  • كوز قاراس

    قازاقتار شىڭجاڭ ولكەسىمەن نە قاتىسى بار؟

    Eldes Orda بۇل 1912-جىلى قۇلجا قالاسىندا جارىق كورگەن “ىلە ۋالاياتى” اتتى گازەت. گازەتتىڭ ەملەسى، ءتىلى تاشكەندەگى “تۇركىستان ۋالاياتى” گازەتى مەن ومبىداعى “دالا ۋالاياتى” گازەتىمەن شامالاس. گازەتتىڭ شىڭجاڭ قازاق-ۇيعىرلارىنىڭ العاشقى ءباسپاسوز تاريxىندا الاتىن تاريxي ماڭىزى اسا زور-دۇر. گازەت تۋرالى ايتۋدان ىلگەرى، مىناداي تاريxي شولۋ جاساماقشىمىن. شىڭجاڭ ولكەسى (پروۆينتسسياسى) 1884-جىلى قۇرىلعانىمەن ونىڭ قۇرامىنا ءۇش ايماق قارادى. ولار: قاشقار ايماعى، اقسۋ ايماعى جانە ءۇرىمجى ايماعى. ىلە-تارباعاتاي ايماعى ياعني ىلە اسكەري گۋبەرنياسى قوسىمشا قاراعانىمەن 30 جىل بويى (1884-1914) شىڭجاڭ ولكەسىنە قارسى كۇرەس جۇرگىزىپ كەلدى. اسىرەسە 1912-جىلى تسين يمپەرياسىنىڭ قاعانى تاقتان تۇسكەن سوڭ ىلە اسكەري ۇكىمەتى مەن شىڭجاڭ ولكەلىك ۇكىمەتى اراسىندا قاندى سوعىس بۇرق ەتە ءتۇستى. ەكىجاقتى سوعىستى ۋاقىتشا ۇكىمەتتىڭ وتپەلى پرەزيدەنتى يۋان شيكاي زورعا

    110
  • ادەبي الەم

    تىنەيدىڭ سارى قۇسى

    نىعىمەت مىڭجاني (ەل اۋزىنان) ەرتەدە التاي تاۋىن مەكەن ەتكەن تىنەي اتتى اتاق­تى ساياتشى بولىپتى. جازعىتۇرىم جالعىز قۇلا بيەسى بوشالاپ كەتكەن تىنەي، اتىراپتى ارىلتىپ ىزدەپ كەلە جاتىپ، ءالى تولىق ەرىمەگەن وزەننىڭ مۇزى ۇستىندە قۇلىنداپ، قارا قۇيرىق، قارا جال، ەركەك قۇلىن تۋعان بيەسىن تابادى.  قاسىنا جەتىپ كەلسە، جا­رىق­تىق قۇلا بيە قامىس قۇلا­عىن قايشىلاپ، وزەننىڭ جاعا­سىنا جالتاق-جالتاق ەلەڭدەيدى. بۇعان نە بولدى دەپ قاراسا: جاعا­دا قۇلا بيەنىڭ شۋىن جەپ تويات­تاپ، قاناتى سۋعا مالىنىپ ساۋىس-ساۋىس بوپ قاتقان سارى بۇركىت وتىر. تىنەي ءبۇر­كىتتى ۇستاپ كۇپىسىنە وراپ الا­دى دا، جاڭا قۇلىنداعان بيە­سىن ايداپ ۇيىنە كەلەدى. بۇل ءبۇر­كىتتىڭ ءبىتىمى بولەك، تەگەۋرىن تۇياعىنىڭ جەبەسى جارتى قارىس ەكەن. قۇستى كورگەندەردىڭ ءبارى: «اقيىق، قاندىبالاق قىران­نىڭ ءوزى» دەپ ماقتاسادى. عايىپتان قولىنا تۇسكەن

    83
  • ادەبي الەم

    ەسەنقۇل جاقىپبەكوۆ. ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن…

    ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ولار جايلى اعايىن-جۇرت نە بىلەسىڭ سەن وسى ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن ويتكەنى ولار اقيقات پەن شىندىق ءسوزدىڭ جەبەسى.   ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ۇلى مۇحيت كەمەسى وسى ەلدەن باق پەن قىزىر قاشپاسا ەكەن دەپ تىلەپ وسال جەرىن تۇزەپ جۇرگەن ءبىزدىڭ ەلدىڭ شەگەسى.   ولار جايلى بىلگىڭ كەلسە، ورتاسىنا كىرىپ كور سولار جۇرگەن جولدارمەنەن ءداتىڭ بارسا ءجۇرىپ كور ەرتە تۋىپ ەش زاماننىڭ ماڭدايىنا سىيماعان قايران ءبىزدىڭ قاسيەتتى قارا نارداي جىگىتتەر.   ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ سىرتتانى كەشەگى وتكەن اقىندار مەن باتىرلاردىڭ ۇرپاعى ەرتە تۋىپ ەش زاماننىڭ ماڭدايىنا سىيماعان ءوز ەلىنىڭ ۇلتانى مەن ءوز ەلىنىڭ سۇلتانى.   سۇر بولتىرىك

    63
  • kerey.kz TV

    گيمالاي اسقان كوش كۋاگەرى ارىستان قاجىنىڭ ءومىرى جايلى كىتاپ جارىق كوردى

    كەشە، 17 ناۋرىز الماتىداعى Manar Palace-تا ارىستان قاجى شادەتۇلىنىڭ (زۋقا باتىردىڭ نەمەرەسى) 80 جاس مەرەي تويىنا وراي، توي يەسىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن، جازۋشى باياحمەت جۇمابايۇلىنىڭ «اڭساعان ارمان» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ارىستان قاجى تۋرالى دەرەكتى فيلىم كورسەتىلدى. مەرەي توي مەن عۇمىرنامالىق ەڭبەكتىڭ تۇساۋكەسەرىنە الىس-جۋىق شەتەلدەردەن جانە ەلىمىزدىڭ ءار جەرىنەن ەل اعالارى، ادەبيەت پەن ونەر وكىلدەرى، وزگە دە سىيلى قوناقتار كەلىپ قاتىستى. الىس-جۋقتان جەتكەن اعايىن. اتالعان كىتاپتىڭ تۇساۋىن مەرەي توي يەسىمەن بىرگە زيابەك قابدىلدينوۆ، دوسان بايمولدا، ءامىرحان مەڭدەكە جانە ءنابيجان مۇحاممەدحانۇلى قاتارلى تاريحشى، قالامگەرلەر كەستى. «اڭساعان ارمان» كىتابى بۇلانايدى (گيمالاي) اسىپ، ءۇندىستان مەن پاكىستاندى باسىپ التايدان انادولىعا جەتىپ، ەۋروپانى اينالىپ تاۋەلسىز قازاق ەلىنە كەلگەن ارىستان شادەتۇلىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن.   قازاقتىڭ

    356
  • ادەبي الەم

    حاياو ميادزاكيدىڭ ەلەستەر الەمىنە رەتروسپەكتيۆا

    الەم انيماتسياسى سان الۋاندىقتىڭ ورتاسىندا اداسىپ، تاقىرىپ ىزدەۋدە تىعىرىققا تىرەلگەن تۇستا، بىرەسە وڭ جاقتاعى – كلاسسيكالىق ەرتەگىلەرگە، بىرەسە سول جاقتاعى – سونى تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرگە باسىن ۇرىپ، داۋرىعىپ جاتقاندا جاپون انيمەسى ءوزىنىڭ “ديسنەيلىك-ەمەس” الەمىن قۇراستىرىپ ۇلگەردى. ال حاياو اقساقالدىڭ بۇل الەمدى قۇرۋداعى قالامىنىڭ قارقىنى ەشكىمگە ۇقساماس پىشىنمەن ورنەكتەلدى. ميادزاكيدىڭ ءاربىر تۋىندىسى ەلەستەردىڭ، جىن-پەرىلەردىڭ تىلىمەن سويلەپ تۇرعانداي اسەر قالدىرادى، قالدىرىپ قانا قويمايدى – ول اسەردەن ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن ارىلتپايدى، بويدى بيلەپ الادى. حاياو ميادزاكيدىڭ الەمىندە اركىمنىڭ ىشكى قورقىنىشتارى، بەيتانىس قاراڭعىلىققا اياق باسارداعى ساناداعى جىلت ەتەتىن ءبىر ساتتىك سەزىمدەر ەشبىر وزگەرىسكە ۇشىراماي قاعاز بەتىنە بەدەرلەنگەندەي-اق. ول الەمنىڭ ەسىگىن ايقارا اشىپ كىرگەن ادام، ءوزىنىڭ دورەكىلىگىنەن شوشىپ، ءتىپتى ورنىنان ىرشىپ تۇرىپ، بەزىپ كەتۋىنە ءسال-اق قالادى.

    90
  • ادەبي الەم

    «ءوش الۋ» فەنومەنى

    بۇل شاعىن عانا جازبام جاسى بارشىن تارتقان قاريانىڭ اۆتوبۋستىڭ ورىندىعىندا وتىرىپ قالعىپ كەتكەن جاس جىگىتكە «نەگە عانا ورىن بەرمەيسىڭ، قازىرگى جاستاردىڭ ەش ۇياتى جوق» دەپ قۇلاق تۇندىرا ايقايلاعان وقيعاسىنىڭ نەگىزىندە جازىلدى. سول كەزدە مەنىڭ ساناما باسقا ءبىر سەبەپتىڭ ساۋلەسى جارق ەتىپ، «شىنتۋايتىنا كەلگەندە كىمدەردىڭ ءوزى ۇياتى جوق» دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە ويعا قالدىم (بۇل الەۋمەتتىك سۇراقتىڭ جاۋابى ماعان الدە قايدا ارىدە جاتقانداي سەزىلەدى). ايگىلى دانىشپان سەنەكا «…بولىپ جاتقان وقيعانىڭ بارلىعى ءسوزسىز، بولۋى ءتيىس نارسەنىڭ بەلگىسى» دەيدى. راس، سەبەپسىز ەش نارسە جوق. مۇنى دارمەنسىز جاستاردىڭ الدە ءبىر ادىلەتسىزدىككە ىشتەي قارسىلىعى مەن بۇلقىنىسى، دالىرەك ايتساق «ءوش الۋ» ارەكەتى دەسەك تە بولاتىنداي. الەۋمەنتتانۋ عىلىمى قوعامدا ادىلەتسىزدىك بەلەڭ العاندا قورعانسىز توپتىڭ قولىنان كەلەرى تەك كىجىنۋ

    163
  • ادەبي الەم

    شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر

    بۇگىن قر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى، الەم حالىقتارى جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى جۇمات انەسۇلى 72 جاسقا تولىپ وتىر. جۇمات انەسۇلى تاريحي زەردەلەۋ ماقالالارىمەن، ءازىل قالجىڭدارىمەن وقىرماندارعا ەسىمى كەڭىنەن تانىس.ج. انەسۇلىنىڭ ولەڭ جىرلارى «جۇماتتىڭ عازەلدەرى مەن ازىلدەرى»، «عازەلدەرىم مەن ازىلدەرىم» اتتى كىتاپتارىنان ءمالىم. اۆتوردى تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتاپ، شىعارماشىلىعىنا داڭعىل جول تىلەيمىز! جۇمات انەسۇلى، جازۋشى، اقىن شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر ايدىن كول جاتىر جارقىراپ، كوكتە تۇر اي سىعالاپ. اينالا كوكتەم جاڭارعان، توبىلعى تولعان ساي الاپ. كول جاعاسى تىرشىلىك، اينالا قونعان كيگىز ءۇي. جانىپ جاتىر كوپ وشاق، ماۋجىراعان كوڭىل كۇي. توبىلعى اراسى ءبىر سىبدىر، ەكەۋدەن عانا ءبىر قىبدىر، سونبەدى اناۋ ءبىر وشاق، ەستىلەدى كومەسكى، شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر. ونەر مەن ساۋدا ونەر مەن ساۋدا ءبىر

    130
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: