تۇلعالار ادەبي الەم

بولام دەيتىن ادام كەم دەگەندە ەكى نارسەنى ەسكەرۋى ءتيىس…

kerey.kz

 |  Apr 24, 2017

كلاسسيك جازۋشىسى مۇحتار ماعاۋين مەن شىعىستانۋشى-جۋرناليست عالىم بوقاش

اقپاننىڭ ورتاسى مەن ءساۋىردىڭ باسىندا ەكى مارتە اقش-قا ىسساپارمەن بارعانىمدا ۆاشينگتوننىڭ ورتالىعىنان كولىكپەن قىرىق مينۋتتاي جۇرەتىن جەردە – مەريلەند شتاتىنىڭ روكۆيلل قالاسىندا تۇرىپ جاتقان قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسى مۇحتار ماعاۋين اقساقالمەن جۇزدەسىپ، جاتا-جاستانا اڭگىمەلەسىپ قايتتىم. جاسى 77-دەن اسقان شاعىندا دا وزىنە ءتان جازۋ داعدىسى مەن ديستسيپليناسىنان اينىماعان ەكەن. قازىرگى كۇن ءتارتىبى شامامەن مىناداي. تاڭەرتەڭ تۇرعاسىن قازاقشا تاڭعى اس ىشەدى: بال قوسقان جىلى سۋ، شاعىن قۇتىداعى جەنشەن تۇنباسى، ىرىمشىك، اۆوكادو مەن ماي جاققان اق نان، ءبىر جىلىك سۋىق قوي ەتى، ءسۇت قاتقان شاي. سوسىن بىردەن جازۋ بولمەسىنە كىرىپ كەتەدى. سىرت-سىرت ەتكەن ماشينكا داۋىسى ۇزىلمەيدى. ءتۇس ۋاعىندا جارتى ساعاتقا شىعىپ، ءۇي ىشىندە، پاتيو-بالكوندا اياق جازىپ جۇرەدى. قولىنا نەمەرەسى سىيلاپ، قاتتى تاپسىرىپ كەتكەن ادىم ساناعىش ساعاتىن تاعىپ الادى. “جاعانبيكە كۇنىنە مىڭ جارىم قادام ءجۇر دەگەن، سوعان تولتىرۋىم كەرەك، ينتەرنەت ارقىلى قاشىقتان قاداعالاپ وتىرادى ەكەن” دەيدى. سوسىن ۇيدە قىزمەت قىلۋعا ءازىر ادامدارى بولا تۇرا ەشكىمدى اۋرەلەمەي ءوزى ءبىر توستاق شايى مەن سۋسىنىن قۇيىپ الىپ، قايتا بولمەسىنە كىرىپ كەتەدى. كەشكە دەيىن باس-اياعى كەمىندە جەتى ساعات تاپجىلماي وتىرىپ جازادى. جازۋ بولمەسىنىڭ ءۇش قابىرعاسى تۇگەل شىنى ەسىكتى بيىك كىتاپ سورەسى. اقش-قا اكەتكەن كىتاپتارىنىڭ دەنى – ءوزى ءسۇيىپ وقيتىن الەمدىك كلاسسيكتەر، ادەبيەتتانۋ بويىنشا كورنەكى جازبالار مەن تۇركى-موعول جۇرتىنىڭ تاريحىنا قاتىستى جازىلعان فۋندامەنتالدىق ەڭبەكتەر. سورەلەرگە بالا-شاعاسىمەن تۇسكەن فوتولار دا قويىلعان. ءبىر بۇرىشتا – تەرىگە سالىنعان شىڭعىسحاننىڭ الىپ سۋرەتى. مەن بارعان كەزدە ءىلياس ەسەنبەرلين تۋرالى 120 بەتتىك ەستەلىگىن اياقتاپ، كوڭىلى كوتەرىڭكى ءجۇردى. بۇل ەستەلىكتى جازۋ كەزىندە ءاربىر دەرەكتى اكادەميالىق دالدىكپەن ولشەپ، قازاقستانداعى كىتاپحاناسىنان كوپتەگەن قۇجاتتار الدىرۋمەن بولدى. الماتىدا تۇراتىن قىزى ايعانىم ايتقان ساتىندە الگى قۇجاتتى جازۋشى تۇرعان پاتەردەن تاۋىپ، WhatsApp-پەن اعاسى ەدىگەگە سالىپ جىبەرەدى، ەدەكەڭ ونى دەرەۋ اكەسىنە پرينتەردەن شىعارىپ بەرە قويادى. سول سەبەپتى روكۆيلدەگى ءۇيدىڭ قوناق كۇتەتىن ورتا بولمەسىندە تۇرعان Brother پرينتەرى – اقساقالدىڭ ماشينكاسىنان كەيىن ۇزدىكسىز ءۇن شىعارىپ تۇراتىن ەكىنشى قۇرىلعى. جازۋ ۇستەلىنىڭ ۇستىندە ماشينكاسىنان بولەك قالام مەن قارىنداش، قايشى، ۇستارانىڭ ءجۇزى، وشىرگىش پەن شتريح-كوررەكتور جاتادى. ماشينكامەن تەرگەن جازباسىن اۋەلى ءبىر ءسۇزىپ وقىپ، شتريح-كوررەكتورمەن قاتەلەرىن تۇزەپ شىعادى. سوسىن قايتا كوشىرىپ باسادى. تازا كوشىرمەنى ەدەكەڭ جاقىن ءبىر ادامدارىنا كومپيۋتەرمەن تەرۋگە جىبەرەدى. ادەبي شىعارمالارىن تەك قالاممەن جازاتىن اقساقال پۋبليتسيستيكا مەن ماقالالارعا كەلگەندە جازۋ ماشينكاسىن قولايلى كورەدى. كەشكى ساعات التىدان اسا جازۋشى بولمەسىنەن شىعادى. سوسىن ءار تاراپتان كەلىپ اس ۇيگە جينالا باستاعان بالا-شاعاسىمەن ءھام نەمەرەلەرىمەن بىرگە كەشكى اسقا وتىرادى. ەدەكەڭ قىزمەتىنەن، كەلىنى التىن مەن باقىتجامال اجەمىز سىرتتاعى شارۋالارىن پىسىقتاپ ۇيگە ورالادى. ودان بولەك قاي ەلدە تۇرسا دا، بۇل شاڭىراقتى اقساقال مەن ەدەكەڭنىڭ ءۇش جۇرتىنان كەلگەن اعايىن-تۋىس پەن بالا-شاعا ءتۇرلى سەبەپپەن ۋاقىتشا پانالاپ جاتادى. بىرەۋى قونىس اۋدارۋشى، بىرەۋى ءبىلىم ىزدەۋشى دەگەندەي. اقش-تاعى ساياسي احۋال مەن حالىقارالىق وقيعالار تۋرالى بىزبەن اڭگىمەلەسىپ بولعان سوڭ جازۋشى Dell دەگەن نوۋتبۋگىن اشىپ، ءبىر جارىم ساعاتتاي قازاقستاننىڭ، قىتاي مەن موڭعوليانىڭ قازاقشا سايتتارىن قارايدى. سوسىن ورىس تىلىندە امەريكالىق جانە رەسەيلىك بىرنەشە سايتتى وقيدى. كەيدە باقىتجامال اجەمىز ەكەۋى YouTube-تان تاريحي تەلەسەريال كورىپ وتىرادى. ازىرشە ينتەرنەتتە يگەرگەن تاراپتارى – وسىلار. الەۋمەتتىك جەلىلەر تۋرالى ەستۋى عانا بار. تۇنگى وننان كوپ اسىرماي ۇيقىعا جاتادى. اقساقالدىڭ كۇن سايىن تىنباي 8-9 ساعاتىن وي ەڭبەگىنە، شىعارماشىلىق جۇمىسىنا ارنايتىن كەستەسىنە قايران قالماسقا بولمايدى. ءبىر اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا جازۋشى بولام دەيتىن ادامنىڭ كەم دەگەندە ەكى نارسەنى ەسكەرۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى. ءبىرىنشىسى، قۋاتتى كوركەم شىعارمانىڭ وزەگى مەن اجارى – ادام تاعدىرى. ەكىنشىسى، كاسىبي جازۋشى ديستسيپليناعا بوي ۇيرەتكەنى دۇرىس. “كۇزدە جازام، تۇندە جازام، ءىشىپ السام عانا جازام” دەگەننىڭ ءبارى جۇيەسىزدىك ءھام ىشكى ءتارتىپتىڭ ناشارلىعى، كاسىبيلىكتىڭ جوقتىعى. از-ازدان بولسىن كۇندە جازۋ كەرەك، كۇندە وقۋ كەرەك” دەدى اقساقال ءبىر سوزىندە. ال مەن ەستەلىگىمدى ازىرگە وسى جەردەن قايىرا تۇرام                                                 عالىم بوقاشتڭ facebook  پاراقشاسىنان