|  |  | 

رۋحانيات تۇلعالار

«الاش وردا» مەن حاليفا التايعا 100 جىل

unnamed (5)ەلىمىزدىڭ  تاۋەلسىزدىك الىپ، وركەندەپ دامۋمەن بىرگە تامىرلى تاريحىمىز قايتا جاڭعىرىپ، ەگەمەندىگىمىزدىڭ ەڭسەسى بيىك، ىرگەسى بەكەم. ۇلى دالا كوش باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2017 جىلعى حالىققا جولداۋى مەن 12 ءساۋىر كۇنگى «بولاشاققا باعىدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» تاقىرىبىنداعى ماقالاسىنا سايكەس، ەل تاريحىندا اتتارى التىن ارىپپەن جازىلعان، كەيىنگى ۇرپاققا وشپەس ونەگە بولعان الاش ارىستارىن ەسكە الىۋ، ولاردىڭ ۇلى ەڭبەكتەرىن ۇرپاق ساناسىنا ءسىڭىرۋ نىقتاپ قولعا الىندى.

وسىعان وراي، عۇلاما-عالىم، جازۋشى، ءدىن تانۋشى، اقىن حاليفا التاي  عاقىپۇلىنىڭ تۋىلعاننا عاسىر تولۋىنا بايلانىستى ونىڭ ەڭبەكتەرى مەن ءومىر كەشىرمەلەرىن، وتانشىلدىق رۋحىن ءناسيحاتتاۋ جانە رۋحىنا ارناپ اس بەرىپ، قۇران باعىشتاۋ ماقساتىندا 2017 جىلى 29 ماۋسىم كۇنى «حاليفا التاي» حالقارالىق قايىرىمدىلىق قورى، حاليفاۇلى ابدىرايىم التاي، قاينولا زەينوللاۇلى، بارلىباي باۋرجان ءابدىماناتۇلى، داۋلەتجان شايمۇرانۇلى، الماس بەكجانۇلى، نۇرباقىت اتانۇلى، ايبەك اسقابىلۇلى، سايرانبەك ابدىمالىكۇلى، ادالبەك قاتىرانۇلى، گۇلنۇر ورازبايقىزى جانە عىلىمي كونفەرەنتسيانىڭ ۇيىمداستىرۋىنا جاۋاپتى جارقىنبەك ءجۇمادىل قاتارلى ازاماتتاردىڭ اتسالىسۋمەن تالدىقورعان قالاسىندا «الاش» پارتياسى مەن كورنەكتى قايراتكەر، اعارتۋشى-عالىم حاليفا التايدىڭ 100 جىلدىعىنا وراي «ۇلتتىق سانا جانە رۋحاني جاڭعىرۋداعى تەكتىلىك فەنومەنى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا جانە الاش ارىستارى مەن حاليفا التايدىڭ رۋحىنا ارنالعان اس وتكىزىلدى.

يگىلىكتى شارانىڭ قۇرمەتتى قوناقتارى رەتىندە، يگى جاقسىلار جانە ونەر تارلاندارى مەن ەلىمىزگە تانىمال سپورت ساڭلاقتارى قاتىستى. ايتالىق جازۋشىلاردان دۋلات يسابەكوۆ، باقىت بەدەلحان، قانات تىلەۋحان باستاعان توپ استا بوي كورسەتتى. سپورتشىلاردان قانات يسلام، جاسۇلان قىدىربايەۆ. ونەر ادامدارىنىڭ ىشىندە ءانشى رامازان ستامعازيەۆ، ومىرقۇل ءاينيازوۆ، جۇبانىش جەكسەنۇلى، تالعات جوراباەۆتى اتاۋعا بولادى.

حاليفا التايدىڭ ۇرپاقتارىدا ءىس-شارانىڭ باسىندا بولدى. ولاردى اتايتىن بولساق: ءبيباتىش التاي ءجۇنىس قىزى – حاليفا التايدىڭ جۇبايى (الماتى قالاسى),  ابدىراقيىم التاي – حاليفا التايدىڭ حالقارالىق قايرىمدىلىق قورى توراعاسى (الماتى، قالاسى), ابدۋلسامەت التاي -  حاليفا التايدىڭ ۇلكەن ۇلى (فرانتسيا، پاريج), شاكيرا التاي – حاليفا التايدىڭ قىزى (تۇركيا، ىستامبۇل), شەكۇرە التاي – حاليفا التايدىڭ قىزى (تۇركيا، ىستامبۇل),  مەشكۇرە التاي – حاليفا التايدىڭ قىزى (تۇركيا، ىستامبۇل), ايسەن التاي – حاليفا التايدىڭ قىزى (تۇركيا، ىستامبۇل), ياسەمين التاي – حاليفا التايدىڭ نەمەرەسى (تۇركيا، ىستامبۇل), سەليم التان – حاليفا التايدىڭ نەمەرەسى (تۇركيا، ىستامبۇل), اينالقان التان – حاليفا التايدىڭ كەلىنى (تۇركيا، ىستامبۇل).

حاليفا التايدىڭ كۇيەۋ بالالارى : نەحمەت ءوۆالى (تۇركيا، ىستامبۇل), باشري ءسونماز (تۇركيا، ىستامبۇل).

بۇل ايتۋلى ءىس-شاراعا يگى جاقسىلار جينالدى. اس بەرىلدى، حاليفا التايدىڭ ارۋاعىنا ارناپ قۇران وقىلدى، عىلىمي كونفەرەنتسيادا دۋلات يسابەكوۆ باستاعان يگى جاقسىلار بايانداما وقىدى.

ولاردىڭ قاتارىندا: يسلام جەمەنەي، فيلولوگيا عىلىمداردىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قر مادەنيەت قايراتكەرى، حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتىنىڭ قورى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى (الماتى قالاسى), «حاليفا التاي – قازاق رۋحانياتىنىڭ ويشىل قايراتكەرى». ەرىمبەتوۆا قۇندىزاي، مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى (استانا قالاسى), «قازاقتىڭ تەكتىلىك فەنومەنى ( حاليفا التاي مىسالىندا)». امانقوس مەكتەپ-تەگى قۇلتانۇلى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، دوتسەنت(الماتى قالاسى), «ازاتتىق ءۇشىن ازاپتى عۇمىر كەشكەن». وتەنيازوۆ سامات كوشەنۇلى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، مادريد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى(الماتى قالاسى), «حاليفا التاي ادەبي مۇراسىنىڭ تاريحي ماڭىزى». اشامايلى سيەزحان داۋلەتحانۇلى، جازۋشى – زەرتتەۋشى (وسكەمەن قالاسى), «شىعىس قازاقستانداعى شاقاباي باتىر ەسىمىمەن بايلانىستى توپونيمدىك اتاۋلار». دوسان بايمولدا، PhD دوكتورى، اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى (الماتى قالاسى), «حاليفا التاي جانە شەتەلدەگى قازاقتار». قۇدايبەرگەنوۆا ايجامال يبراگيمقىزى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، دوتسەنت، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى (الماتى قالاسى),«قازاق دياسپوراسىنىڭ يسلامعا قايتا بەت بۇرۋى: حاليفا التايدىڭ قوسقان ۇلەسى».

حاليفا التاي حالىقارالىق قايىرىمدىلىق قورى اس پەن عىلىمي كونفەرەنتسياعا ات سالىسقانداردىڭ بارلىعىنا ديپلومدار مەن حاتتار تاپسىردى.

جارقىن جانالتاي

Related Articles

  • اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەگەن تۇرىم باتىر

    ءار داۋىردە حالىقتىڭ پانا تۇتار، قورمال سانار قۇرمەتتى ازاماتتارى بولادى، سولاردىڭ ءبىرى زامانى اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەيتىن، باتىرلىعىمەن حالقى جاقتا تۇرىپ، مىناۋ ورتاسى مەن مەكەنىن قورعاۋ جولىندا سىرت جاۋعا سەس بولىپ كەلگەن تۇرىم باتىردى تۋعان حالقى ماڭگى ۇماتپايدى. تۇرىم بالا كۇنىنەن بالۋاندىعىمەن، قامشىگەرلىگىمەن اتى شىققان، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنە كوز الارتقان جاۋلارىنىڭ بەتىن قايتارىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن «بۇل وڭىردە تۇرىم بار» دەپ سىرت جاۋلار اتتاپ باسپايتىن بولعان. تۇرىم ءومىرىنىڭ سوڭىندا زيراتىن قازىپ، قابىرىن تۇرعىزىپ قويىپ قاجىلىق ساپارعا اتتانىپ، قايتارىندا بۇگىنگى سەمەي ءوڭىرى ماڭىنا كەلگەندە تۇيىقسىز دۇنيە سالىپ، جول جولداستارى سۇيەكتە بۇزباي سارتەرەكتەگى ءوزى ازىرلەپ كەتكەن قابىرعا جەتكىزىپ، ەل، جۇرتىنا تابىس ەتىدى. يتەلى رۋىنىڭ ءبىر مۇنشا اتاسى اجى گۇڭ بولىپ

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    ءبىزدىڭ قازاقتا «مالعا دوستىڭ مالدان باسقا مۇڭى جوق» – «مالدان بوعى عانا بوتەن» تالاي جارىمەس ابايدىڭ اتىنا نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتقان. ونىڭ ىشىندە ساۋداگەر عانا ەمەس، ءوزىن ء“سوز ۇستاعان”، “ەل ۇستاعان” سانايتىندار دا بولدى. بۇلارعا ابايدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرىپ كەتكەن: «تىنىش ۇيىقتات، سەن ەسىركە، باق سوزىمە!». ال، اناۋ جىگىت «مالدىڭ بۋىمەن» نەگىزگى ويىن دۇرىس جەتكىزە الماعان سياقتى. ول، «قۇنەكەڭ مالىن شىعىنداپ، ابايدى وقىتىپ، جاعداي جاساماعاندا قالاي بولار ەدى… ءبىز دە سول قۇنەكەڭ سياقتىمىز…» دەگەندى ايتپاقشى بولدى – اۋ دەيمىن… قۇنەكەڭ قايدا، سەن قايدا… «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوز، قۋاتىن بىلگەن ابايلار…» – دەيدى اباي. ءسوزدىڭ قۋاتىن بىلمەگەن وتە قيىن، كۇيىپ قالۋىڭ مۇمكىن… وسى ارادا بريتانيانىڭ پرەمەر – ءمينيسترى بولعان بەندجامين ديزراەليدىڭ

  • مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    جەكە ارحيۆىمنەن تابىلعان قۇندى مۇراعات «مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى) بۇل ولەڭدى 1980 – جىلى ءور التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانىنا قاراستى دۇرە اۋىلىندا 61 جاستاعى قاۋان ورىنباسارۇلى دەگەن اقساقال ايتقانىنان جەكە ارحيۆىمدە ساقتالىپ قالعانىنان تاۋىپ وقىرمانمەن ءبولىسىپ وتىرمىن. اي، قۇداي – اۋ، اققا جاق، ءوزىڭى ايان مەن ناقاق. اقيقات دەگەن جولىڭنىن، ابىرويىڭدى اشپا حاق. اياتبەنەن قادىسقا، اللا نيەت اق ىسكە. جان الماسام جوق ەدى-اۋ، جازا تارتسىن دەگەن باق. مەنى سوتتاپ بايلاتىپ، زىعىرداندى قايناتىپ. ماسايراسىن ءماز بولىپ، قيناعاندى ءوزىڭ تاپ جاقىن جەردەن جاۋ شىعىپ، ماقۇل ىستەن داۋ شىعىپ. دۇشپان ءۇستاپ قولىمنان، يتتەر تىستەپ تونىمنان. جامان توسۋ بولعان شاق، تۇتقىن بولىپ تارىعىپ، جالعىز جاتىپ زارىعىپ، اشۋ قىسىپ ويدى الىپ، دەرت ءجايىلىپ بويدى

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: