|  |  | 

رۋحانيات الەۋمەت

جۇيرىكتەن جۇيرىك وزدى جارىسقاندا

رۋحاني جاڭعىرۋ

                      اتامەكەنگە اق شاشۋ…

         جۇيرىكتەن  جۇيرىك  وزدى  جارىسقانداIMG_3450

باعزى زاماننان بەرى بابالارىمىزدىڭ جەڭىسى دە جەتىستىگىدە جىلقىمەن  ولشەنگەن عوي،  سوندىقتان بولار «اتتى ەر ساقتايدى، ەردى ەل ساقتايدى» دەپ  دانىشپان حالقىمىز بەكەر ايتپاعان. ەر جىگىتتىڭ بەس قارۋىنىڭدا ءبىرى دە وسى ات، كەزىندە اقان سەرىنىڭ قۇلاگەرى، قابانبايدىڭ قۋباس اتى، جانىبەكتىڭ  كوك دونەنى، مارعابىلدىڭ  قارا قاسقاسى دا وسىعان دالەل. بىلاي  ايتقاندا قازاقتى اتتان ءبولىپ قاراۋدىڭ ءوزى كۇنا سەكىلدى.

كەزىندە ات قۇلاعىندا ويناپ،  بىردە كوكپار تارتسا، بىردە بايگەگە اتتارىن قوسىپ، ءتورت ماۋسىم  بويى  جەلدىڭ وتىندە، مالدىڭ شەتىندە،   اتتىڭ  جالىندا، تۇيەنىڭ قومىندا كوشىپ جۇرگەن كوشپەندىلەردىڭ ۇرپاعىمىز دەيتىنىمىز دە سودان. قازاق قاي جەردە بولسا دا قازاقتىعىن ىستەيدى دەمەكشى، شەت ەلدەن  اتامەكەنىن اڭساپ  كەلگەن، اسىرەسە قىتاي ەلىنەن وتانىنا ورالعان  قانداستارىمىزدىڭ كوبى ات قۇلاعىمەن ويناپ وسكەن جاندار.IMG_3385

مىنە، ەگەمەندى ەل بولىپ، ەسىمىزدى جيناعالى اتامەكەنگە قانشاما  قانداستارىمىز قونىس اۋداردى دەسەڭىزشى،  سولاردىڭ ىشىندە تالاي اقىن، جازۋشى، ونەرپازدار، بىلىكتى ماماندار، ساۋداگەر، مال شارۋاشىلىعى بولسىن ۇلەسىن قوسىپ جاتقاندارى دا  جەتىپ ارتىلادى.

ءوز ەلىنە كەلىپ، وزەگىندەگى  جۇرگەن وكىنىش-قايعىلارى سەيىلىپ شات-شادىمان تىرلىك كەشكەن قانداستارىمىزدىڭ  قاتارىندا  اتقا مىنەر، ۇلتجاندى ازاماتتار   از ەمەس. سولاردىڭ اراسىنداعى سەتەرحان، بەيسەن، مۇراتجان، ەردىبەك، قادىرنۇر قابىلەت،  تاعىدا اتى اتالماعان بەلسەندى ازاماتتار    الماتى وبىستىق بايگە فەدەراتسياسىمەن بىرلەسىپ   ەل باسىنىڭ رۋحاني  جاڭعىرۋ ماقالاسى اياسىندا جانە ءبىرىنشى مامىر بىرلىك مەرەكەسىنە  وراي تالدىقورعاننىڭ  اتشابارىندا «اتامەكەنگە اق شاشۋ» اتتى ات بايگەسىن ۇيىمداستىردى.IMG_3418

ءانۇرانىمىز  ورىندالىپ، اقساقالدى اتالارىمىزدىڭ اقباتاسى بەرىلىپ، اق  جاۋلىقتى  انالارىمىزدىڭ اق شاشۋى شاشىلىپ باستالعان ءدۇبىرلى دۋمان اۋەلەگەن انگە  ۇلاستى.

ەڭ قىزىعى 125 كگ كوك قوشقاردى كوتەرۋ بولدى. بىلەكتىلەر مەن جۇرەكتىلەردىڭ بۇل سىنىندا  كوكسۋ  اۋدانىنان كەلگەن   ميراس ەسىمدى  اتانجىلىكتى ازامات  وسى قوشقاردى  30  مارتە كوتەرىپ،  حالىقتىڭ تاڭدايىن قاقتىردى.

بۇل ۇلى دالا ءتوسىن دۇبىرلەتكەن بايگەگە قاتىسۋعا   ارىسى وسكەمەننەن  بەرىسى  الاكولدەن  تالاي  تويلاردا  توپجارگان سايگۇلىكتەر  جينالدى. جارىس تاي ، قۇنان، توپ بايگە جانە ۇلى الامان بايگە بولىپ ءتورت كەزەڭمەن وتكىزىلدى.IMG_3430

ءبىرىنشى كەزەڭدە 5 شاقىرىمعا جارىسقا تۇسكەن  37 تايدىڭ   اراسىنان  وزىپ كەلگەن  جامبىل اۋداندىق قابىلەت ءناسىرحانۇلىنىڭ اقاۋكەرى جۇلدەگە تىگىلگەن تايدى جەتەلەدى. ال 11 شاقىرىمدىق قۇنان بايگەگە 40 قۇنان باقتارىن سىنادى. مۇندا  «بايسەركە اگرودان»  كەلگەن  تەمىرحان دوسمۇحامەتوۆتىڭ    «ولجا» اتتى تورىسى  قارا ءۇزىپ كەلىپ، جۇلدەگە تىگىلگەن قوس قۇناندى جەتەكتەپ قايتتى.  ال توپ بايگەدە  شاشاسىنا شاڭ جۋىتپاعان جامبىل اۋداننىنان كەلگەن باعىداتتىڭ  باقتورىسى تىگىلگەن 5 جىلقىنى الدىنا سالدى. ال ۇلى الامان بايگەنىڭ  باس جۇلدەسىنە  تىگىلگەن 7 جىلقىنى قاراتال اۋداننان كەلگەن  مەيرحان بۇلعىنوۆتىڭ  «كوبيت» اتتى جيرەنىنىڭ  يەسىنە بۇيىردى. بايگەنىڭ بۇل ءتۇرى بويىنشا جەتى ورىنعا اقشالاي سىيلىقتار بەرىلدى. ال قالعان ءۇش ءتۇرى بويىنشا بەس ورىنعا جۇلدە تاعايىندالىپ، ولارعادا 500 مىڭ تەڭگە مەن 30 تڭگە ارالىعىنداعى اقشالاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.IMG_3364

«ەلگە ەل قوسىلسا قۇت،  ەلدەن ەل كەتسە جۇت» دەمەكشى  كەلەشەكتە  بىرلىگىمىز نىعايىپ، حالقىمىزدىڭ  سانى كوبەيىپ، وسىلايشا  ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋگە بارىنشا ات سالىسا تۇسسەك نۇر ۇستىنە  نۇر بولار ەدى.  وسى وتكىزىلگەن  ءدۇبىرلى دودا دا  وسىنداي ماقساتتى كوزدەپ، ۇلتىمىزدىڭ  قاسيەتتى سالت داستۇرلەرىن  جاڭعىرتۋعا  باعىتتالعانى داۋسىز. «جۇيرىكتەن جۇيرىك وزار جارىسقاندا» دەيدى عوي حالىق ءتامسىلى. مىنە، وسى بايراقتى  بايگەدە ناعىز جۇيرىكتەر وزدەرىنىڭ مىقتىلىعىن دالەلدەپ، جۇرتشىلىقتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى.IMG_3386

 

                                                                سالتانات قۇمارحان

                                                                       سالقۇمار

kerey.kz

Related Articles

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

  • ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    فوتو اشىق دەرەككوزدەردەن الىندا وتكەن اپتادا تۇركيانىڭ ۇلتتىق ءبىلىم مينيسترلىگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا «تۇركىستان» دەگەن تەرميندى ەنگىزگەن ەدى. شەتەل باسىلىمدارىنىڭ جازۋىنشا، بۇل اتاۋ ەندى «ورتالىق ازيا» ۇعىمىنىڭ ورنىنا قولدانىلماق. ءبىلىم ءمينيسترى يۋسۋف تەكين جاڭا اتاۋ تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت وقۋ باعدارلاماسىنان يمپەريالىق ماعىناسى بار گەوگرافيالىق اتاۋلاردى الىپ تاستاماقشى. ەڭ قىزىعى، «تۇركىستان» اۋماعىنا قازاقستاننان بولەك، قىرعىزستان، وزبەكستان، تۇركىمەنستان مەن تاجىكستان جاتادى ەكەن. سونداي-اق كەيبىر باسىلىمدار بۇل تەرميننىڭ قىتايدىڭ باتىسىندا ورنالاسقان شىڭجان ولكەسىنە قاتىسى بارىن دا اتاپ ءوتتى.  كەيبىر عالىمدار «ورتالىق ازيا» تەرمينى كولونياليزمنەن قالعانىن ءجيى اتاپ ءجۇر. حح عاسىرداعى الەمدىك اكادەميالىق عىلىمدى سول كەزدەگى ءىرى يمپەريالار قالىپتاستىرعاندىقتان، بۇگىندە مۇنداي تەرميندەر مەن اتاۋلار حالىق ساناسىنا ابدەن ءسىڭىپ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: