ءوندىرىس پەن وڭدەۋ از، ال الىپساتارلىق الىسقا اپارمايدى
kerey.kz
ماجىلىستەگى «حالىق كوممۋنيستەرى» فراكتسياسىنان دەپۋتات ايقىن قوڭىروۆ
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆكە ساۋال جولداپ، شوب-تىڭ بۇگىنگى تاڭداعى
احۋالىنا قاراعاندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى بىلتىرعىمەن
سالىستىرعاندا 10 پايىزعا ارتقانى كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ ارتقانى ەمەس، ءوزىن ءوزى
قامتيتىنداردى ەسەپكە الۋدىڭ ارتقانىنىڭ ناتيجەسى عانا ەكەنىن ايتقان. سونىمەن بىرگە
دەپۋتات بىزدەگى شوب-تىڭ 35 پايىزى الىپساتارلىقپەن اينالىساتىندار، ال دامىعان
ەلدەردە ونىڭ ۇلەسى 25 پايىزدان اسپايتىنىن كورسەتكەن. وڭدەۋ كاسىپكەرلىگى سالاسىندا
ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ ۇلەسى بىزدە 3 پايىزدان اسپايتىن كورىنەدى، ال كوپتەگەن ەلدەردە
بۇلاردىڭ ۇلەسى 20-25 پايىزدان كەم ەمەس. دەپۋتاتتىڭ ويىنشا بۇل ءبىزدىڭ جك-
لارىمىزدىڭ ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىپ جاتقان وزىندىك ۇلەسىنىڭ تومەن ەكەنىن
كورسەتەدى. «شوب- تىڭ نەگىزگى بولىگى وزدەرى تۇك وندىرمەي، تەك شەتەلدىك ونىمدەردىڭ باعاسىن
وسىرە ساتۋمەن اينالىسىپ جاتسا – مۇنى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ جاقسارعانى دەپ ايتۋعا
بولمايدى»، دەيدى ا.قوڭىروۆ.
سايىپ كەلگەندە، دەپۋتات مەملەكەتتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋى تەك
ارزانداتىلعان نەسيە بەرۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەكتىگىن ايتقان. بۇل شوب-تى دامىتۋ ەمەس،
تەك جۇمىس ورىندارىن ازايتپاي ساقتاۋدىڭ امالدارى عانا. سوندىقتان دەپۋتات ۇكىمەتكە
شوب-تى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن ءتيىمدى شارالار ازىرلەۋدى ۇسىنىپ، كوبىنەسە، كوز
بوياۋشىلىق ءۇشىن جاسالاتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سۇيەنىپ، الداعى جوسپارلار مەن
بولجامداردى جاساماۋ كەرەكتىگىن، سونىمەن بىرگە شوب-تىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسىن 50 پايىزعا
دەيىن ارتتىرۋ باعىتىندا قانداي جوسپارلار بار ەكەنىن ايتىپ بەرۋدى سۇراعان.
وسى ساۋالعا جۋىردا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى
م.جۇنىسبەكوۆانىڭ اتىنان جاۋاپ كەلدى. وندا دەپۋتاتتىڭ كورسەتكەن ماسەلەلەرى ۇزاق
قايتالانىپ، كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋعا بولىنگەن قاراجات «بيزنەستىڭ جول
كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ارقىلى ىسكە اسىرىلۋدا ەكەنى ايتىلعان.
باعدارلاما ىسكە اسىرىلا باستاعان 5 جىلدا (2014 جىلدان باستاپ 2018 جىلعا دەيىن)
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 254 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ، ول 16 مىڭ شوب سۋبەكتىلەرىن
قارجىلاندىرۋعا; 20 مىڭنان استام كاسىپكەردى وقىتۋعا; 7,7 مىڭ جۇمىس ورىندارىن
قۇرۋعا; 2,2 ترلن. تەڭگەگە ءونىم وندىرۋگە; جىل سايىن 178 ملرد. تەڭگە كولەمىندە سالىقتىق
تۇسىمدەر الۋعا مۇمكىندىك بەرگەنى ايتىلعان. «بولىنگەن قاراجاتتىڭ 68 ملرد. تەڭگەسى نەمەسە
26,7% فابريكالارعا، زاۋىتتارعا جانە شوب وندىرىستىك وبەكتىلەرىنە جەتكىلىكسىز
ينفراقۇرىلىمدى تارتۋعا باعىتتالدى. قاراجاتتىڭ قالعان بولىگى كرەديتتەردى
كەپىلدەندىرۋگە، گرانتتار بەرۋگە، ميكروكرەديتتەرگە، كاسىپكەرلەردى وقىتۋعا جانە
كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتۋگە جۇمسالدى. وسى جىلدارى بولىنگەن قاراجات 100%-
عا يگەرىلدى. مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ قۇرالدارىنا سۇرانىس وتە جوعارى دەڭگەيدە
ەكەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت» دەيدى جاۋاپ.
«باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى شەڭبەرىندە قالالارداعى جانە مونوقالالارداعى
قولداۋ قۇرالدارىن اكىمشىلەندىرۋ. 2017 جىلدان 2018 جىلعا دەيىن وسىنداي قالالاردى
ميكروكرەديتتەۋگە 28,1 ملرد. تەڭگە بولىنگەن، ونىڭ 19,3 ملرد. تەڭگەسى يگەرىلدى. بۇل
بارلىعى 1764 ميكروكرەديت، قالعان 8,8 ملرد. تەڭگە 2019 جىلعى كرەديتتەۋگە باعىتتالاتىن
بولادى».
ودان ءارى جاۋاپتا ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانكتىڭ كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن
قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارلارى بويىنشا
ۇلتتىق قوردان 200 ملرد. تەڭگە كولەمىندە بولىنگەن قاراجات شەڭبەرىندە جالپى كرەديت
سوماسى 523,9 ملرد. تەڭگە بولعان 2,4 مىڭ جوبا قارجىلاندىرعانى ايتىلعان. «وسى
شارالاردىڭ ارقاسىندا 2014-2017 جىلدار ارالىعىندا 156 مىڭ جۇمىس ورىندارى
ساقتالىپ، 17 360 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. 2,4 ترلن. تەڭگەگە ءونىم ءوندىرىلىپ،
سالىقتىق تۇسىمدەر – 169,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى» دەلىنگەن جاۋاپتا.
ورىستا «ۆاشيمي بى ۋستامي دا مەد پيت» دەگەن ءبىر ماتەل بار. شىنىمەن شوب-
تىڭ دامۋى وسى ايتىلعاندارداي بولسا ونىڭ ۇلەسى ءجىو-دە نەگە كوبەيمەي جاتقانىن ءبىلۋ
قيىن. وعان نەگە ەشكىم ساراپ جاسامايدى؟ ساراپ جاساسا دامىماي جاتقاننىڭ سەبەبى
تابىلماس پا ەدى؟ دەپۋتات ا.قوڭىروۆتىڭ الىپساتارلىقپەن اينالىسىپ جاتقاندار كوپ، ال
وندىرىسپەن، وڭدەۋمەن اينالىساتىندار نەگە از دەگەن سۇراعىنا دا ناقتى جاۋاپ ايتىلماعان.
س.ەلەۋ، ساراپشى
kerey.kz
پىكىر قالدىرۋ