Öndiris pen öñdeu az, al alıpsatarlıq alısqa aparmaydı
kerey.kz
Mäjilistegi «Halıq kommunisteri» frakciyasınan deputat Ayqın Qoñırov
Wlttıq ekonomika ministri Ruslan Dälenovke saual joldap, ŞOB-tıñ bügingi tañdağı
ahualına qarağanda şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektileriniñ sanı bıltırğımen
salıstırğanda 10 payızğa artqanı käsipkerlik belsendiliktiñ artqanı emes, özin özi
qamtitındardı esepke aludıñ artqanınıñ nätijesi ğana ekenin aytqan. Sonımen birge
deputat bizdegi ŞOB-tıñ 35 payızı alıpsatarlıqpen aynalısatındar, al damığan
elderde onıñ ülesi 25 payızdan aspaytının körsetken. Öñdeu käsipkerligi salasında
eñbek etetinderdiñ ülesi bizde 3 payızdan aspaytın körinedi, al köptegen elderde
bwlardıñ ülesi 20-25 payızdan kem emes. Deputattıñ oyınşa bwl bizdiñ JK-
larımızdıñ eldiñ ekonomikasınıñ damuına qosıp jatqan özindik ülesiniñ tömen ekenin
körsetedi. «ŞOB- tıñ negizgi böligi özderi tük öndirmey, tek şeteldik önimderdiñ bağasın
ösire satumen aynalısıp jatsa – mwnı ekonomikalıq ahualdıñ jaqsarğanı dep aytuğa
bolmaydı», deydi A.Qoñırov.
Sayıp kelgende, deputat memlekettiñ şağın jäne orta biznesti qoldauı tek
arzandatılğan nesie berumen şektelmeui kerektigin aytqan. Bwl ŞOB-tı damıtu emes,
tek jwmıs orındarın azaytpay saqtaudıñ amaldarı ğana. Sondıqtan deputat ükimetke
ŞOB-tı jaña deñgeyge köteretin tiimdi şaralar äzirleudi wsınıp, köbinese, köz
boyauşılıq üşin jasalatın statistikalıq derekterge süyenip, aldağı josparlar men
boljamdardı jasamau kerektigin, sonımen birge ŞOB-tıñ İJÖ-degi ülesin 50 payızğa
deyin arttıru bağıtında qanday josparlar bar ekenin aytıp berudi swrağan.
Osı saualğa juırda Wlttıq ekonomika ministriniñ orınbasarı
M.Jünisbekovanıñ atınan jauap keldi. Onda deputattıñ körsetken mäseleleri wzaq
qaytalanıp, käsipkerlikti memlekettik qoldauğa bölingen qarajat «Biznestiñ jol
kartası-2020» memlekettik bağdarlaması arqılı iske asırıluda ekeni aytılğan.
Bağdarlama iske asırıla bastağan 5 jılda (2014 jıldan bastap 2018 jılğa deyin)
respublikalıq byudjetten 254 mlrd. teñge bölinip, ol 16 mıñ ŞOB sub'ektilerin
qarjılandıruğa; 20 mıñnan astam käsipkerdi oqıtuğa; 7,7 mıñ jwmıs orındarın
qwruğa; 2,2 trln. teñgege önim öndiruge; jıl sayın 178 mlrd. teñge köleminde salıqtıq
tüsimder aluğa mümkindik bergeni aytılğan. «Bölingen qarajattıñ 68 mlrd. teñgesi nemese
26,7% fabrikalarğa, zauıttarğa jäne ŞOB öndiristik ob'ektilerine jetkiliksiz
infraqwrılımdı tartuğa bağıttaldı. Qarajattıñ qalğan böligi kreditterdi
kepildendiruge, granttar beruge, mikrokreditterge, käsipkerlerdi oqıtuğa jäne
konsul'taciyalıq qızmetter körsetuge jwmsaldı. Osı jıldarı bölingen qarajat 100%-
ğa igerildi. Memlekettik bağdarlamanıñ qwraldarına swranıs öte joğarı deñgeyde
ekenin atap ötu qajet» deydi jauap.
«Bağdarlamanıñ ekinşi bağıtı şeñberinde qalalardağı jäne monoqalalardağı
qoldau qwraldarın äkimşilendiru. 2017 jıldan 2018 jılğa deyin osınday qalalardı
mikrokreditteuge 28,1 mlrd. teñge bölingen, onıñ 19,3 mlrd. teñgesi igerildi. Bwl
barlığı 1764 mikrokredit, qalğan 8,8 mlrd. teñge 2019 jılğı kreditteuge bağıttalatın
boladı».
Odan äri jauapta Ükimet pen Wlttıq Banktıñ käsipkerlik sub'ektilerin
qarjılandırudı qamtamasız etu jönindegi birlesken is-qimıl josparları boyınşa
Wlttıq Qordan 200 mlrd. teñge köleminde bölingen qarajat şeñberinde jalpı kredit
soması 523,9 mlrd. teñge bolğan 2,4 mıñ joba qarjılandırğanı aytılğan. «Osı
şaralardıñ arqasında 2014-2017 jıldar aralığında 156 mıñ jwmıs orındarı
saqtalıp, 17 360 jaña jwmıs orındarı aşıldı. 2,4 trln. teñgege önim öndirilip,
salıqtıq tüsimder – 169,6 mlrd. teñgeni qwradı» delingen jauapta.
Orısta «Vaşimi bı ustami da med pit'» degen bir mätel bar. Şınımen ŞOB-
tıñ damuı osı aytılğandarday bolsa onıñ ülesi JİÖ-de nege köbeymey jatqanın bilu
qiın. Oğan nege eşkim sarap jasamaydı? Sarap jasasa damımay jatqannıñ sebebi
tabılmas pa edi? Deputat A.Qoñırovtıñ alıpsatarlıqpen aynalısıp jatqandar köp, al
öndirispen, öñdeumen aynalısatındar nege az degen swrağına da naqtı jauap aytılmağan.
S.ELEU, sarapşı
kerey.kz
Pikir qaldıru