الماتىدا بالالار بالاباقشاعا قاجەتتى قۇرالداردى قاقپاقتان جاساپ الدى
kerey.kz
الماتىداعى №37 بوبەكجاي-بالاباقشاسىنداعى بالالار قاجەتتى ويىنشىقتاردى تاربيەشىلەرمەن بىرىگىپ وزدەرى جاساپ العان. 4-6 جاس ارالىعىنداعى بۇلدىرشىندەر وقۋعا قاجەتتى زاتتاردى كوبىنەسە پلاستماسسانىڭ قاقپاعىنان جاساپ كەلەدى دەپ حابارلايدى kerey.kz اقپاراتتىق تانىمدىق پورتالى. ولاردىڭ سوڭعى رەت جاساپ شىعارعان ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى قازاقتىڭ قوشقارمۇيىزى بەينەلەنگەن قاقپاق كىلەم. 15 كۇندەي ۋاقىت كەتكەن قاقپاق كىلەمگە 7 مىڭنان استام تىعىن قولدانىلعان ەكەن.
ماسساج ءۇيىن قولدانىپ جۇرگەن قاقپاق كىلەمنىڭ ۇزىندىعى 4, ەنى 3 مەتر. ەڭ قىزىعى، بۇلدىرشىندەر مەن تاربيەشىلەر تەك قاجەتسىز تۇرمىستىق قالدىقتاردى عانا قولدانادى. تاربيەشىلەر ويۋدىڭ ورنىن بەلگىلەپ، باعىت-باعدار بەرسە، قاتتى ماتەريالدىڭ ۇستىنە بالالار قاقپاقتى جەلىممەن جابىستىرادى
بالالار بۇعان دەيىن توسەنىشتەر جانە كىشكەنتاي كىلەمشەلەردى دە جاساپ كورگەن. تەك ويۋسىز. الىستان قارعاندا بىرىڭعاي جاسىل نەمەسە سارى ءتۇستى توسەنىشتەردىڭ قاقپاقتان جاسالعانى بىلىنبەيدى. مەملەكەتتىك بالاباقشانىڭ مەڭگەرۋشىسى بۇل ادىستەردى شەتەلگە قىسقا مەرزىمدى وقۋ كۋرسىنا بارعاندا ۇيرەنگەن ەكەن.
«مەن وڭتۇسىك كورەيا مەملەكەتىنە، سوسىن گەرمانيا مەن ماسكەۋگە دە بارىپ ءبىلىمىمدى جەتىلدىردىم. سول كەزدە ول جاقتان قاجەتسىز قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋدى ۇيرەندىم. تىعىن ارقىلى ءار ءتۇرلى موتوريكالىق بۇيىمدار جاسايمىز. بۇل بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا دا وتە پايدالى. وسىنداي زاتتار ارقىلى ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتا وتىرىپ، ءارى ىسىراپقا جول بەرمەۋگە ۇيرەتەمىز. بالالار بولماشى دۇنيەلەردەن ومىرگە قاجەتتى زاتتاردى جاساي الاتىندارىن كورگەندە وزدەرىنە سەنىم پايدا بولادى»،- دەدى الماتى قالاسى الاتاۋ اۋدانىنداعى №37 بوبەكجاي-بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اينۇر الىمبەكوۆا.
وسى تەحنولوگيالاردى قولدانۋداعى ۇجىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – بالا بويىنداعى شىعارماشىلىق قابىلەت پەن تەرەڭ ويلاۋدى، قورشاعان الەمدى تۇسىنۋگە، اقپاراتتىق ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە، قابىلەتتى تۇلعا قالىپتارسىرۋعا جاسالىپ جاتقان مۇمكىندىكتەر. ەڭ باستىسى، مادينيەتتى تۇلعا قالىپتاستىرا وتىرىپ، ولاردىڭ بويىنا ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىقتاردى دارىتۋ. بالاباقشا تاربيەشىلەرى جاڭاشىلدىقتى ۇستانا وتىرىپ، قولدانىستان شىققان زاتتاردى ىسكە اسىرىپ وتىر. سونىڭ جارقىن كورىنىسى – ءتۇرلى قاقپاقتاردان ءار ءتۇرلى ويىن ارەكەتتەرى ءۇشىن زاتتار جاساعانى.وسى ويىنشىقتار ارقىلى بالا ەڭ الدىمەن ىسىراپشىلىققا جول بەرمەيدى. ءارى ەڭبەككە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتادى دەپ سانايدى ۇجىمنىڭ تاربيەشىلەرى.
«تاباندا، ساۋساقتىڭ ۇشىندا جۇيكەمەن بالانىستى كوپتەگەن نۇكتەلەر بار. ماسساج قاقپاعىمەن تىعىندى بۇراپ، بەكىتۋ ارقىلى ساۋساق موتوريكاسى، ياعني ساۋساق قيمىلى ىسكە قوسىلادى. تاربيەلەنۋشىلەر ميدىڭ ويلانۋى مەن دەنە قيمىلىن دا جۇمىس ىستەتەدى. بالانىڭ وي- ءورىسى كەڭىپ، سانا سەزىمى، ەستە ساقتاۋ قابىلەتتى ارتادى. ماسەلەن، ەسەپتەۋگە ارنالعان، ءتۇرلى دىبىستاردى ايىرۋعا، ءتۇستى تانۋعا ارنالعان زاتتارىمىز بار. ۇيقىدان ويانعان سوڭ بالالاردىڭ قاقپاقتان جاسالعان كىلەم ۇستىمەن باياۋ ءجۇرىپ ءوتۋىنىڭ ءوزى ولاردى بەلسەندىلىككە، شاپشاڭدىققا، توزىمدىلىككە، تاباندىلىققا باۋليدى»، -دەدى اتالعان بالاباقشانىڭ پسيحولوگى ايگەرىم بايىمبەتوۆا.
بالاباقشادا 480-نەن استام قاقپاقتان جاسالعان ويىنشىقتار مەن قۇرالدار بار. بالاباقشاداعى بوساعان شىرىن، سۇتتەردىڭ قاقپاقتارى جەتپەگەن سوڭ بالاقايلار تىعىن، قۇمىرانى ۇيلەرىنەن تاسيدى ەكەن. وسىلايشا، ءبىر جىل كولەمىندە ەلۋ مىڭعا جۋىق قاقپاقتى اتا-انالار جيناپ بەرگەن. باباقشادا اسىقتان جاسالعان ارنايى بولمەدە بار. ۇلتتىق بۇيىمداردا تاربيەگە تاپتىرماس قۇرال.
«اسىقتەراپياسى بار. ونى ءبىز كۇندەلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن قاراپايىم ماتەماتيكالىق تۇسىنىكتەردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قولدانامىز. قاتتى ماتاعا جەلىمدەپ جاپسىرىلعان اسىقتىڭ ۇستىنەن بالالاردى جۇرگىزەمىز. تابانعا، اياققا، ارقاعا جاقسى. بالا سەرگەك بولادى. قان اينالىمى جاقسارادى. ۇلتتىق ويىن تۇرلەرىنەن بولەك بالالار اسىق ارقىلى سانداردى قوسىپ-الۋ، تۇستەردى اجىراتۋ سىندى ادىستەر ارقىلى ءوز ويىن دامىتادى»، – دەدى بالاباقشانىڭ ادىسكەرى جازيرا شىنىباەۆا.
قازىرگى تاڭداعى بالاباقشالار قىزمەتىندە «م. مونتەسسوري تەحنولوگياسى»، «جوبالاۋ تەحنولوگياسى»، «ويىن تەحنولوگياسى»، «قۇم تەراپياسى»، «دەنساۋلىق ساقتاۋ» تەحنولوگيالارىمەن قاتار، تاعى دا باسقا جاڭاشا تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانىلۋدا ءاربىر بالاباقشانىڭ وزىندىك قولدانىپ جاتقان تىڭ تەحنولوگيالارى بار. ءاربىر شارا «دەنساۋلىق»، «تانىم»، «شىعارماشىلىق»، «كوممۋنيكاتسيا»، «الەۋمەت» سالالارىن قامتىپ، جاڭا تەحنولوگيامەن بايلانىستىرعان. وسى رەتتە پەداگوگتاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرى، ىزدەنىستەرى مەن مۇمكىندىكتەرى، بالالارمەن ءتىل تابىسۋى، جاڭاشىلدىقتى ورىندى قولدانا ءبىلۋى جانە ونى ۇيىمداستىرا بىلگەندىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. 360-تان استام بالا تاربيەلەنىپ جاتقان بالاباقشادا قۋىرشاق بولمەسى مەن ارنايى ادالدىق الاڭى دا بار. بالا تاربيەلەۋدىڭ وزگەشە ءادىسىن تاپقان ۇجىمداعى قىرىقتان استام قىزمەتكەر جۋىردا قالدىق قۇمىرالاردى دا ىسكە جاراتپاق.
پىكىر قالدىرۋ