كوممۋنيستىك كامپەسكىگە دەيىن قىتاي قازاقتارىنىڭ بۋرجۋازيالىق ونەركاسىپتەنۋ بەلسەندى كورىنىس تاپتى.
kerey.kz
بۇل سۇگىرەت 1946-جىلى نان كين (南京) قالاسىنداعى ءبىر توقىما فابريكاسىندا تۇسىرىلگەن. سۇگىرەتتەگى كىسى ءۇرىمجى ۋالاياتىنىڭ اكىمى قادۋان مامىربەكقىزى جانە ولكەلىك كواليتسيا ۇكىمەتتىڭ توراعا ورىنباسارى اقمەتجان قاسمي.
كوممۋنيستىك كامپەسكىگە دەيىن (1951-1958′گە دەيىن) قىتاي قازاقتارىنىڭ بۋرجۋازيالىق سيپاتتاعى ونەركاسىپتەنۋ قابىلەتى ءبىرشاما بەلسەندى كورىنىس تاپتى. قازاق سسر-دا سوتسيايستىك جوسپارلى شارۋاشىلىق ەرتە جۇرگىزىلگەندىكتەن (1922-25) كاپيتاليستىك سيپاتتاعى نارىققا تىكەلەي وتە المادى. ءتىپتى سوراقىسى ەلدە تاپتىق كۇرەس ورىن الىپ كەتتى، ءىرى بۋرجۋاز كۇشتەر تۇبەگەيلى كامپەسكىگە ۇشىرادى، مال دۇنيەسى تاران-تاراجىعا تاپ بولدى. ال، قىتايدا كوممۋنيستىك جوسپارلى شارۋاشىلىق فورماتى 1951′دەن سوڭ باستالدى. سول سەبەپتى 1912-1951 اراسىندا قىتاي قازاقتارى كاپيتاليستىك سيپاتتاعى نارىقتىڭ ءدامىن ءبىرشاما تاتىپ ۇلگىردى.
1912- جىلعى قىتاي رەۆوليۋتسياسىنان سوڭ ەلدە كاپيتاليستىك نارىق ۇلگىسى جاپپاي ورناي باستادى. وسى جىلدىڭ رەۆوليۋتسياسىنان سوڭ قىتاي قازاقتارى وتىرىقشى تۇرمىسقا كوشىپ، تىڭ يگەرىپ، توعان قازىپ، ءجۇن فابريكاسى، ۇن زاۆودى نەمەسە تەرى وڭدەۋ تسەحى قاتارلى شاعىن جانە ورتا بيزنەس وشاقتارىن قۇرىا باستادى، ءسويتىپ ءبىر جاعى پاتشالىق رەسەيدىڭ “ساۋدا سوعىسىنا” بايلانىستى ەل-ەلدە، جەر-جەردە بۋرجۋازيالىق نارىققا نەگىزدەلگەن “ونەركاسىپ توڭكەرىسىن” باستاپ كەتتى.
قىسقا ۋاقىتتان سوڭ التاي، تارباعاتاي جانە ىلە ۋالايااتتارىنداعى قازاقتار ءبىرشاما جيى ورنالاسقان اۋدانداردا كاپيتاليستىك فورماتتاعى ءوندىرىس، ساۋدا وشاقتارى پايدا بولدى. قازاق شونجارلارى ەكى سالادا باسا دامي ءتۇستى. ولار: مالشارۋاشىلىعى; اۋىلشارۋاشىلىعى;
مالشارۋاشىلىعىنا بايلانىستى تەرى وڭدەۋ، ءجۇن مانەرلەۋ تسەحتەرى پايدا بولدى. ءتىپتى مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ تاجىريبەسى 1912-جىلدان سوڭ قارقىندى جۇمىس ىستەدى.
اۋىلشارۋاشىلىعىنا بايلانىستى تىڭ يگەرۋ، سۋارمالى ەگىس الاڭدارىن اشۋ، ۇن فابريكاسىن قۇرۋ، شەتەلدەن سوقا سايماندارىن الدىرىپ وندىرىسكە رەفورما جاساۋ، تب شاعىن ءوندىرىس ورىندارىن اشتى.
20- عاسىردىڭ 20-30-40 جىلدارىندا بۇل ءوندىرىس ورىندارى ىلە مەن تارباعاتاي ۋالاياتى قازاقتارىندا ءبىرشاما اكتىپ (اكتيۆ) جۇمىس جاسادى. ءبىر جاعى جەرگىلىكتى اكىمشىلىك تە مۇددەلى بولدى، ايماقتىق ونىمدەردى قارجىلاي قولداپ پاتشالىق رەسەي مەن سوۆەت وداعىنىڭ ساۋدا-بيزنەس ىقپالىن ازايتپاق بولدى.
20- عاسىردىڭ 40- جىلدارىنان باستاپ ولكەنىڭ ساياسي، مادەني ورتالىعى ءۇرىمجى قالاسىندا دا قازاقتار زاماناۋي ءوندىرىس وشاقتارىن قۇرىپ، ءىرى كاسىپورىنداردىڭ كاپەرەتىبىن (كووپەراتيۆ) العاشقى قادامدا اشا باستادى. بىراق، قازاقتار ولكەدەگى ازاماتتىق سوعىسقا بەلسەندى قاتىسۋىنا بايلانىستى، شاعىن جانە ورتا ونەركاسىپ ءبىرجولاتا قۇلدىراي باستادى. بۇرىن شاعىن زاۆود قۇرىپ، تسەح اشقان ادامدار جەكە باستىڭ اماندىعى مەن رۋلى ەلدىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن كوپ اۋعىندىققا ۇشىراپ، جەر اۋدارىپ كەتتى.
پىكىر قالدىرۋ