شابدارباەۆتىڭ ۇقك-ءنى مەن باسقارعاندا ءبارى تاماشا بولسا الگى جيھادشىلار مەن داعۋاتشىلاردىڭ ءبارى اسپاننان ءتۇستى مە؟
kerey.kz
ارىپتەسىم ماناس قايىرتايۇلىنا امانگەلدى شابدارباەۆ قىسقا سۇقبات بەرىپتى. كوپ نارسە ايتىپتى،
كوڭىلىمە دىق ەتكەن تۇسىن جازايىن.
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن مەن باسقارعاندا (2005-2010 ج) كوشەدە ساقالدىلار، اناۋ-مىناۋ يسلاميستەر اشىق جۇرگەن جوق، ءبارىن قاداعالاپ وتىردىق دەپتى.
2013 جىلدىڭ كۇزى ەدى. تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلسەك، شامامەن وننىڭ كەزىندە، قارۋ اسىنعان 30-عا جۋىق ساقالدى جىگىتتىڭ سيريادان قازاقستانعا ۇندەۋ جولداپ تۇرعانىن كوردىك. قىرامىز-جويامىز دەگەن اڭگىمە.
بۇلار كىم دەپ دەرەۋ الەۋجەلىدەن ىزدەپ، جەزقازعان مەن ساتباەۆتان سيرياعا “جيھادشىلاپ” كەتكەندەر ەكەنىن جوبالادىق.
- باراسىڭ با،- دەدى رەداكتسيا. ءومىرى كورمەگەن، ەشكىمدى تانىمايتىن جەرىم.
-بارامىن،-دەدىم. سول كۇنى تۇستەن كەيىن جەزقازعانعا ۇشىپ كەتتىم. ەرتەڭىنە جەزقازعان بازارىنا بارىپ، بىرەۋدى كوكە، بارەۋدى جاكە دەپ ءجۇرىپ، ءجىپتىڭ ۇشىعىن تاپتىم. ءبىراز تارقاتتىم.
سوندا بايقاعانىم، جەزقازعاندا جالعىز مەشىت بار ەكەن. جۇما كۇنى قالاداعى ء“سالافيتى” بار، باسقاسى بار، سوندا جينالادى.
قالادا اپتا ءجۇرىپ كادىمگىدەي كوزگە ءتۇسىپ قالدىم. اكىمدىك “كەلگەنىڭىزدى ءبىلىپ وتىرمىز” دەدى. ءۇش ءارىپتى ايتقانى. ساقالدىلاردىڭ رەاكتسياسى بايقالا باستادى.
جۇما كۇنى مەشىتكە باردىم. قولىمدا شولاق كامەرا. مەشىت الدىنان ساقالى بەلىنە تۇسكەن ەڭگەزەردەي 7-8 جىگىت شىعىپ، ورتاعا الدى. تۇرلەرى سۇستى. ساقالدىڭ دا سەس بەرەتىنى بار دەگەندەي. ءبىراز تەرگەپ، دوق كورسەتۋگە اينالعاندا ءبىر جاس جىگىت ورتاعا كىرىپ كەلدى دە:
- بۇل كىسىدە شارۋالارىڭ بولماسىن، وزدەرىڭ اداسىپ جۇرە بەرىڭدەر،-دەپ ۇرسىپ تاستادى. الگىلەر ءسال تارتىنىپ قالدى.
بىلاي شىققان سوڭ، بۇلارىڭ كىم دەدىم.
- اكەم عوي،-دەپ ماڭدايىن تىرجيتتى.
بۇل جاس جىگىتپەن الدىندا تانىسقانمىن. مەشىتكە جاڭادان كەلىپ جاتقان يمامنىڭ اينالاسىندا جۇرەدى ەكەن. ءوزى قۇرالپى تاعى بەس-التى بالا بار. جاڭا يمامدى ءمۇفتيات جىبەردى، سالافيتتەرمەن كۇرەسەدى، ءبىز سونى قولدايمىز دەيدى. اكەسى “سالافيت”، ءوزى ءداستۇرلى جولداعى ءمۇمىن.
-اعا، قازاقستاندا جەزقازعان دەگەن جەر بار ەكەنىن، وندا دا مەشىت بار ەكەنىن، وعان دا ءجونى ءتۇزۋ يمام كەرەك ەكەنىن وكىمەت ۇمىتقالى ون شاقتى جىل بولدى. جالعىز مەشىتىمىز “سالافيتتەردىڭ” ورتالىعىنا اينالىپ كەتكەن،-دەدى.
سوندا ءبىر اپتا ءجۇرىپ، كوپ “سالافيت” كوردىم. كادىمگى جۇيەلى جولعا تۇسكەن جاميعاتقا اينالىپتى. بىرنەشە كۇن قيىلىپ ءجۇرىپ، باسشىسىمەن كەزدەستىم. اقىرى ءتۇن ىشىندە، قاي جەردە ەكەنىمدى تۇسىنبەيتىندەي جاعدايدا رەستوراننىڭ پودۆالىندا، وڭاشا جەردە جولىقتىردى. تاريحتى، مادەنيەتتى جاقسى بىلەتىن، كەزىندە ءتاۋىر قىزمەتتە ىستەگەن ورتا جاستاعى ادام ەكەن. ونشا جاقتىرمادى، سىزدەردىڭ دە سوزدەرىڭىزدى جازامىن دەگەن سوڭ ەپتەپ اشىلدى.
- جاستاردى سيرياعا جىبەرىپ جاتقاندارىڭىز قالاي؟
- بارامىن دەگەندەرگە كومەكتەسەمىز، بىراق زورلىق جوق.
- سىزدەرگە نە كەرەك؟
- وكىمەت بىزگە جەكە ءمۇفتيات اشىپ بەرسىن، تيىسپەسىن، بار بولعانى سول،- دەدى. ءبىراز ۋاجدەستىك.
بۇل كەزدە ء“سالافيزمدى” قازاقستاننان شىققان تانىمال داعۋاتشىلار كۇندىز-ءتۇنى ناسيحاتتاپ، اتتارى جەر جارىپ تۇرعان ەدى. كىمدەر ەكەنىن كوپشىلىك ءوزى دە بىلسە كەرەك.
سول كەتكەن جاستاردىڭ دەنى ءولىپ قالدى. جۇزدەگەن شيەتتەي بالا-شاعاسى سوندا تەنتىرەپ كەتتى. قالعان-قۇتقانىن اقش-تىڭ ايتۋىمەن وكىمەتىمىز “جۋسان” دەگەن وپەراتسيا جاساپ اكەلگەن بولدى.
سىدىرتىپ ايتا سالعان وڭاي، باسىڭنان وتكىزبەگەن سوڭ سەزبەيسىڭ. جۇزدەگەن ۇيەلمەن ويران بولىپ، شاڭىراعى ورتاسىنا ءتۇستى.
سيرياعا كەتكەن جالعىز ۇلىن كىمنەن سۇرارىن بىلمەي، جەزقازعان مەشىتىنە اپتا سايىن كەلىپ، ساداقا بەرىپ، دۇعا وقىتاتىن ايەلدىڭ جالعىز اياق جولمەن جالعىز ءوزى بوتاداي بوزداپ، جاۋلىعى سۇيرەتىلىپ، ەڭىرەپ بارا جاتقانى ەسىمنەن كەتپەيدى.
ونى ەشكىم جۇباتا المايتىن، جۇباتۋعا تىرىسپايتىن دا. ء“ار كەلگەن سايىن ەڭىرەپ كەتەدى، بالاسى ءولىپ قالعان، سەنبەي ءجۇر” دەيتىن يمام.
امانگەلدى شابدارباەۆتىڭ ۇقك-ءنى مەن باسقارعاندا ءبارى تاماشا بولدى دەگەن سوزىنەن كەيىن ەسىمە تۇسكەنى. تاماشا بولسا الگى جيھادشىلار مەن داعۋاتشىلاردىڭ ءبارى اسپاننان ءتۇستى مە؟
پىكىر قالدىرۋ