مادەنيەت رۋحانيات ادەبي الەم

كىتاپقۇمار جاسقا تەگىن وقۋ باقىتى بۇيىردى

kerey.kz

 |  Mar 7, 2025

ادامزات كىتاپقا عۇمىر بويى قارىزدار. كىتاپسىز كەلەشەكتىڭ التىن
كىلتىن ەشكىم قولىنا مىقتاپ ۇستاي الماعان. ماردان راحماتۋللا –
كىتاپقۇمار ون جەتى جاسار جىگىتتىڭ بويىندا ءوز قاتارلاستارىنىڭ
بويىنان تابىلا بەرمەيتىن ۇلى قاسيەت بار. ول – كىتاپقا دەگەن ماحاببات.
بۇل ماحابباتتىڭ ءسات ساناپ ارتۋىنىڭ دا سىرى بار. ماردان – اسىلى
وسمان، دارحان قىدىرالى سىندى بۇگىنگى قازاق رۋحانياتىنىڭ تىرەگى

سانالاتىن ازاماتتار تۋعان توپىراقت تۋىپ-وسكەن.

توپىراقتىڭ كيەسىن ءدال وسى كەزدە ەرىكسىز مويىنداي تۇسەسىڭ. قوعامداعى
«جاستار كىتاپ وقىمايدى» دەگەن قاساڭ پىكىردى جوققا شىعارۋعا تىرىسقان
جاستاردىڭ دا سانى باسىم. كۇن ساناپ ولاردىڭ سانى ارتىپ، كىتاپتىڭ
قۇدىرەتىن جەر-جەردە دالەلدەپ باعۋدا. كىتاپقا جانى قۇمار جان ءبىر كۇنىن
كىتاپسىز ەلەستەتە المايدى. عۇمىرى كىتاپپەن ەتەنە بايلانعان، وقۋ
عۇمىرىنىڭ مانىنە اينالعان جاستاردى قولداۋدىڭ سان ءتۇرى بار.
ءبىلىمدى جاستارعا مىڭداعان وقۋ گرانتى بەرىلۋدە. سونىڭ بىرەگەيى — كىتاپقا
دەگەن مازداعان ماحابباتى مەن كىتاپتى قازىنا دەپ بىلگەنى ءۇشىن بەرىلگەن
گرانت. العاش بۇل وقۋ گرانتىن ەستىگەن شاقتا سەنۋ قيىن بولدى. اقپاراتى ءسات
الماسىپ، كوبى تەلەفونعا تەلمىرۋدەن ءارى اسا الماي ۋاقىتتا كىتاپ وقىپ گرانت
يەلەنگەن جاندى كورگىم كەلدى. كوردىم! سۇڭعاق بويلى، ەڭبەككە ابدەن
شىنىققان ءوز-وزىنە سەنىمدى جاسپەن تانىستىم.
ويى ۇشقىر،ارمانى زاڭعار ازامات توعىز جاسىنان تۇرىك، ورىس، قازاق تىلدەرىن
جەتىك سويلەپ، سول حالىقتاردىڭ كوركەم ادەبيەتىن وقۋعا داعدىلانىپ العان
جانمەن سويلەسۋ قيىنعا سوقپادى. جاس بۇتاقتاي ەندى ومىرگە توسەلە باستاعاندا
الدىندا ونەگە بولماسا — جاس كوڭىل تۋرا جول دەپ كوپ اداسادى. ماردانعا
كىتاپ وقۋ ادەبىن ۇيرەتىپ ۇلگى كورسەتكەن اتاسى — اليەۆ راحماتۋللا. ءوز
زامانىنىڭ بەلدى وقىعان ازاماتى بولعان قاريا ءالى كۇنگە دەيىن ەلدىڭ جوعىن
جوقتاپ، بارىنا بولىسىپ اۋىل ءبيى رەتىندە حالىققا پايداسىن تيگىزۋدە.
اتاسىنىڭ تالىمىمەن ءجۇرىپ كىتاپ كەمىرۋدى سانالى تۇردە قولعا العان جاسقا
وقۋ گرانتىن تاعايىنداعان تۇركىستان جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ مىڭداعان
جاستارىنا ءبىلىم بەرىپ وتىرعان زاماناۋي جوعارعى وقۋ ورنى – اكادەميك
ءابدىمۇسا قۋاتبەكوۆ اتىنداعى حالىقتار دوستىعى ۋنيۆەرسيتەتى.
«دوستىقتىڭ التىن كوپىرى» دەگەن اتقا يە اتالىمىش جوعارعى وقۋ ورنىندا
بۇگىنگى تاڭدا ون ءۇش مىڭنان استام ستۋدەنت كەلەشەگىنە داڭعىل جول سالۋ ءۇشىن
ءبىلىم جيۋدا. وتكەن اپتادا تاعايىندالعان رەكتور گرانتى جونىندە
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى رابيعا قۋاتبەكوۆا جانە راحماتۋللا ماردانمەن
تىلدەسۋدىڭ دە ءساتى ءتۇستى.
رابيعا قۋاتبەكوۆا:
– جاستاردىڭ وقۋ-بىلىمگە قۇشتارلىعىن ارتتىرۋ – بۇگىنگى اقپارات زامانىندا
وتكىر ماسەلە. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ وقيتىن ۇلتتى قۇرۋ يدەياسىن
ىسكە اسىرۋعا بارشامىز مۇددەلىمىز. بۇگىنگى كىتاپ وقىعان ازامات – ەرتەڭگى
ەلدىڭ تۇتقاسىن ۇستانعان ازامات. 2011 جىلى قازاقستان حالىقتار دوستىعى
ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەگىزىن سالۋشى ءابدىمۇسا مۇراتۇلى العاش كىتاپقا قۇمار
جاستاردى قولداۋ ءۇشىن ارنايى ءوز قارجىسىنان وقۋ گرانتىن تاعايىنداۋ
جۇمىسىن باستاعان بولاتىن. «جاقسىنىڭ اتى — عاسىرلىق، جاقسىنىڭ ءىسى –

ىزگىلىك» دەگەن الىشەر ناۋايدىڭ ءسوزىن ءجيى ايتاتىن. بۇل ۇلكەن – سەنىم. مەنىڭ
عانا ەمەس، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سەنىمى. سونداي ۇلكەن سەنىمگە يە بولعان بولاشاق
ستۋدەنتىمىز – ماردان قاناتۇلى. «تۇلكىباس اۋدانىنىڭ ۇزدىك وقىرمانى-
2023» اتانعان. رەسپۋبليكاداعى ۇزدىك ءجۇز وقىرماننىڭ ءبىرى. ونىڭ تاڭداعان
ماماندىعى – دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت. مىقتى سپورت پەن ءبىلىمدى قاتار
الىپ جۇرەتىن ستۋدەنت رەتىندە ءوزىن دالەلدەيتىنىنە سەنىم ارتامىن!
— مەن ومىردە بارلىق جەتىستىكتى، جاقسىلىقتى كىتاپپەن
بايلانىستىرامىن. جەتىستىككە ءالى دە باستاي بەرەتىنىنە سەنەم.
كىتاپحانانى ءسۇيۋدى اتام ۇيرەتتى. قۇداي قوسقان كورشىمىز – تاماشا
وسمانوۆا مەن بيىل اياقتاعان ولەگ كوشەۆوي جالپى ءبىلىم بەرەتىن ءبىلىم
مەكەمەسىنىڭ كىتاپحاناشىسى. وتە بىلىكتى مامان. كىتاپقا قول جەتكىزۋ سول
ءۇشىن ماعان جيىرما ءتورت ساعات بويى قول جەتىمدى بولدى. اۋىلدىق
كىتاپحانادا وقىرمانعا ءىلتيپات پەن ماحابباتپەن قىزمەت كورسەتەدى.
قولدايدى. ءتۇرلى تانىمدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرادى. ماعان بىلىممەن
بۇدان ارى جەتىلۋگە ۇلكەن مۇمكىندىك سىيلاعان اكادەميك ءابدىمۇسا
قۋاتبەكوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى رابيعا ابدىمۇساقىزىنا ۇلكەن

العىسىمدى بىلدىرەمىن!

ءبىزدىڭ تاستۇمسىق اۋىلدىق كىتاپحانامىزدا وقىرماندى شىڭداۋ ءۇشىن بار
جاعداي جاسالعان. سوڭعى وقىعان كىتابىم – سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتىڭ
تاڭدامالى شىعارمالار جيناعى، – دەيدى ماردان راحماتۋللا.
ماردان قولىنا تۇسكەن كىتاپتى وقي بەرمەيدى. تالعام بار. قولىنا تۇسكەن
كىتاپتىڭ ەكى بەتىن وقىپ قاراپ، مازمۇنى ۇناسا، وقي جونەلەتىن قاسيەتى بار.
«كىتاپحاناعا قۇرمەتى بيىك ادامنىڭ مارتەبەسى بيىك بولماسا، تومەندەمەيدى»
دەگەن وسى ويعا مىقتاپ بەكىنگەن. ماردانداي ماقساتى ايقىن جاستاردى قولداۋ
– وقيتىن ۇلتتى قۇرۋدىڭ باستى قاعيداسى. قۇر سوزدەن ادا، ناقتى ىسپەن كىتاپ
قۇمار جاستاردىڭ جولىن اشۋعا تىرىسقان جوعارعى وقۋ ورنىنىڭ نەگىزگى
ماقساتى – تالعامى بيىك جاس وقىرمانداردىڭ سانىن ارتتىرۋ. ءوزىنىڭ بەگزادا
بولمىسىمەن دارالانعان ماردان بالامىزدىڭ بولاشاعى جارىق كۇندەي
جارقىن بولسىن! كىتاپتى تاڭداپ ءحام تالعاپ وقيتىن جاستاردىڭ سانى ارتۋىنا
كۇللى قوعام مۇددەلى.

دەمەت بايراموۆا،
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى