|  |  |  | 

Mädeniet Ruhaniyat Ädebi älem

Kitapqwmar jasqa tegin oqu baqıtı bwyırdı

454716327_1877241566085579_2390164402611445048_n
Adamzat kitapqa ğwmır boyı qarızdar. Kitapsız keleşektiñ altın
kiltin eşkim qolına mıqtap wstay almağan. Mardan Rahmatulla –
kitapqwmar on jeti jasar jigittiñ boyında öz qatarlastarınıñ
boyınan tabıla bermeytin wlı qasiet bar. Ol – kitapqa degen mahabbat.
Bwl mahabbattıñ sät sanap artuınıñ da sırı bar. Mardan – Asılı
Osman, Darhan Qıdıräli sındı bügingi qazaq ruhaniyatınıñ tiregi

sanalatın azamattar tuğan topıraqt tuıp-ösken.

Topıraqtıñ kiesin däl osı kezde eriksiz moyınday tüsesiñ. Qoğamdağı
«jastar kitap oqımaydı» degen qasañ pikirdi joqqa şığaruğa tırısqan
jastardıñ da sanı basım. Kün sanap olardıñ sanı artıp, kitaptıñ
qwdiretin jer-jerde däleldep bağuda. Kitapqa janı qwmar jan bir künin
kitapsız elestete almaydı. Ğwmırı kitappen etene baylanğan, oqu
ğwmırınıñ mänine aynalğan jastardı qoldaudıñ san türi bar.
Bilimdi jastarğa mıñdağan oqu grantı berilude. Sonıñ biregeyi — kitapqa
degen mazdağan mahabbatı men kitaptı qazına dep bilgeni üşin berilgen
grant. Alğaş bwl oqu grantın estigen şaqta senu qiın boldı. Aqparatı sät
almasıp, köbi telefonğa telmiruden äri asa almay uaqıtta kitap oqıp grant
ielengen jandı körgim keldi. Kördim! Swñğaq boylı, eñbekke äbden
şınıqqan öz-özine senimdi jaspen tanıstım.
Oyı wşqır,armanı zañğar azamat toğız jasınan türik, orıs, qazaq tilderin
jetik söylep, sol halıqtardıñ körkem ädebietin oquğa dağdılanıp alğan
janmen söylesu qiınğa soqpadı. Jas bwtaqtay endi ömirge tösele bastağanda
aldında önege bolmasa — jas köñil tura jol dep köp adasadı. Mardanğa
kitap oqu ädebin üyretip ülgi körsetken atası — Äliev Rahmatulla. Öz
zamanınıñ beldi oqığan azamatı bolğan qariya äli künge deyin eldiñ joğın
joqtap, barına bolısıp auıl bii retinde halıqqa paydasın tigizude.
Atasınıñ tälimimen jürip kitap kemirudi sanalı türde qolğa alğan jasqa
oqu grantın tağayındağan Türkistan jäne Şımkent qalalarınıñ mıñdağan
jastarına bilim berip otırğan zamanaui joğarğı oqu ornı – Akademik
Äbdimwsa Quatbekov atındağı Halıqtar dostığı universiteti.
«Dostıqtıñ altın köpiri» degen atqa ie atalımış joğarğı oqu ornında
bügingi tañda on üş mıñnan astam student keleşegine dañğıl jol salu üşin
bilim jiyuda. Ötken aptada tağayındalğan rektor grantı jöninde
universitettiñ rektorı Rabiğa Quatbekova jäne Rahmatulla Mardanmen
tildesudiñ de säti tüsti.
Rabiğa Quatbekova:
– Jastardıñ oqu-bilimge qwştarlığın arttıru – bügingi aqparat zamanında
ötkir mäsele. Memleket basşısı Q.Toqaevtıñ oqitın wlttı qwru ideyasın
iske asıruğa barşamız müddelimiz. Bügingi kitap oqığan azamat – erteñgi
eldiñ twtqasın wstanğan azamat. 2011 jılı Qazaqstan Halıqtar dostığı
universitetiniñ negizin saluşı Äbdimwsa Mwratwlı alğaş kitapqa qwmar
jastardı qoldau üşin arnayı öz qarjısınan oqu grantın tağayındau
jwmısın bastağan bolatın. «Jaqsınıñ atı — ğasırlıq, jaqsınıñ isi –

izgilik» degen Älişer Nauaidıñ sözin jii aytatın. Bwl ülken – senim. Meniñ
ğana emes, universitettiñ senimi. Sonday ülken senimge ie bolğan bolaşaq
studentimiz – Mardan Qanatwlı. «Tülkibas audanınıñ üzdik oqırmanı-
2023» atanğan. Respublikadağı üzdik jüz oqırmannıñ biri. Onıñ tañdağan
mamandığı – dene şınıqtıru jäne sport. Mıqtı sport pen bilimdi qatar
alıp jüretin student retinde özin däleldeytinine senim artamın!
— Men ömirde barlıq jetistikti, jaqsılıqtı kitappen
baylanıstıramın. Jetistikke äli de bastay beretinine senem.
Kitaphananı süyudi atam üyretti. Qwday qosqan körşimiz – Tamaşa
Osmanova men biıl ayaqtağan Oleg Koşevoy jalpı bilim beretin bilim
mekemesiniñ kitaphanaşısı. Öte bilikti maman. Kitapqa qol jetkizu sol
üşin mağan jiırma tört sağat boyı qol jetimdi boldı. Auıldıq
kitaphanada oqırmanğa iltipat pen mahabbatpen qızmet körsetedi.
Qoldaydı. Türli tanımdıq is-şaralar wyımdastıradı. Mağan bilimmen
bwdan arı jetiluge ülken mümkindik sıylağan Akademik Äbdimwsa
Quatbekov universitetiniñ rektorı Rabiğa Äbdimwsaqızına ülken

alğısımdı bildiremin!

Bizdiñ Tastwmsıq auıldıq kitaphanamızda oqırmandı şıñdau üşin bar
jağday jasalğan. Soñğı oqığan kitabım – Seydahmet Berdiqwlovtıñ
tañdamalı şığarmalar jinağı, – deydi Mardan Rahmatulla.
Mardan qolına tüsken kitaptı oqi bermeydi. Talğam bar. Qolına tüsken
kitaptıñ eki betin oqıp qarap, mazmwnı wnasa, oqi jöneletin qasieti bar.
«Kitaphanağa qwrmeti biik adamnıñ märtebesi biik bolmasa, tömendemeydi»
degen osı oyğa mıqtap bekingen. Mardanday maqsatı ayqın jastardı qoldau
– oqitın wlttı qwrudıñ bastı qağidası. Qwr sözden ada, naqtı ispen kitap
qwmar jastardıñ jolın aşuğa tırısqan joğarğı oqu ornınıñ negizgi
maqsatı – talğamı biik jas oqırmandardıñ sanın arttıru. Öziniñ begzada
bolmısımen daralanğan Mardan balamızdıñ bolaşağı jarıq kündey
jarqın bolsın! Kitaptı tañdap häm talğap oqitın jastardıñ sanı artuına
külli qoğam müddeli.

Demet BAYRAMOVA,
filologiya ğılımdarınıñ kandidatı

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: