|  |  |  | 

Mädeniet Ruhaniyat Ädebi älem

Kitapqwmar jasqa tegin oqu baqıtı bwyırdı

454716327_1877241566085579_2390164402611445048_n
Adamzat kitapqa ğwmır boyı qarızdar. Kitapsız keleşektiñ altın
kiltin eşkim qolına mıqtap wstay almağan. Mardan Rahmatulla –
kitapqwmar on jeti jasar jigittiñ boyında öz qatarlastarınıñ
boyınan tabıla bermeytin wlı qasiet bar. Ol – kitapqa degen mahabbat.
Bwl mahabbattıñ sät sanap artuınıñ da sırı bar. Mardan – Asılı
Osman, Darhan Qıdıräli sındı bügingi qazaq ruhaniyatınıñ tiregi

sanalatın azamattar tuğan topıraqt tuıp-ösken.

Topıraqtıñ kiesin däl osı kezde eriksiz moyınday tüsesiñ. Qoğamdağı
«jastar kitap oqımaydı» degen qasañ pikirdi joqqa şığaruğa tırısqan
jastardıñ da sanı basım. Kün sanap olardıñ sanı artıp, kitaptıñ
qwdiretin jer-jerde däleldep bağuda. Kitapqa janı qwmar jan bir künin
kitapsız elestete almaydı. Ğwmırı kitappen etene baylanğan, oqu
ğwmırınıñ mänine aynalğan jastardı qoldaudıñ san türi bar.
Bilimdi jastarğa mıñdağan oqu grantı berilude. Sonıñ biregeyi — kitapqa
degen mazdağan mahabbatı men kitaptı qazına dep bilgeni üşin berilgen
grant. Alğaş bwl oqu grantın estigen şaqta senu qiın boldı. Aqparatı sät
almasıp, köbi telefonğa telmiruden äri asa almay uaqıtta kitap oqıp grant
ielengen jandı körgim keldi. Kördim! Swñğaq boylı, eñbekke äbden
şınıqqan öz-özine senimdi jaspen tanıstım.
Oyı wşqır,armanı zañğar azamat toğız jasınan türik, orıs, qazaq tilderin
jetik söylep, sol halıqtardıñ körkem ädebietin oquğa dağdılanıp alğan
janmen söylesu qiınğa soqpadı. Jas bwtaqtay endi ömirge tösele bastağanda
aldında önege bolmasa — jas köñil tura jol dep köp adasadı. Mardanğa
kitap oqu ädebin üyretip ülgi körsetken atası — Äliev Rahmatulla. Öz
zamanınıñ beldi oqığan azamatı bolğan qariya äli künge deyin eldiñ joğın
joqtap, barına bolısıp auıl bii retinde halıqqa paydasın tigizude.
Atasınıñ tälimimen jürip kitap kemirudi sanalı türde qolğa alğan jasqa
oqu grantın tağayındağan Türkistan jäne Şımkent qalalarınıñ mıñdağan
jastarına bilim berip otırğan zamanaui joğarğı oqu ornı – Akademik
Äbdimwsa Quatbekov atındağı Halıqtar dostığı universiteti.
«Dostıqtıñ altın köpiri» degen atqa ie atalımış joğarğı oqu ornında
bügingi tañda on üş mıñnan astam student keleşegine dañğıl jol salu üşin
bilim jiyuda. Ötken aptada tağayındalğan rektor grantı jöninde
universitettiñ rektorı Rabiğa Quatbekova jäne Rahmatulla Mardanmen
tildesudiñ de säti tüsti.
Rabiğa Quatbekova:
– Jastardıñ oqu-bilimge qwştarlığın arttıru – bügingi aqparat zamanında
ötkir mäsele. Memleket basşısı Q.Toqaevtıñ oqitın wlttı qwru ideyasın
iske asıruğa barşamız müddelimiz. Bügingi kitap oqığan azamat – erteñgi
eldiñ twtqasın wstanğan azamat. 2011 jılı Qazaqstan Halıqtar dostığı
universitetiniñ negizin saluşı Äbdimwsa Mwratwlı alğaş kitapqa qwmar
jastardı qoldau üşin arnayı öz qarjısınan oqu grantın tağayındau
jwmısın bastağan bolatın. «Jaqsınıñ atı — ğasırlıq, jaqsınıñ isi –

izgilik» degen Älişer Nauaidıñ sözin jii aytatın. Bwl ülken – senim. Meniñ
ğana emes, universitettiñ senimi. Sonday ülken senimge ie bolğan bolaşaq
studentimiz – Mardan Qanatwlı. «Tülkibas audanınıñ üzdik oqırmanı-
2023» atanğan. Respublikadağı üzdik jüz oqırmannıñ biri. Onıñ tañdağan
mamandığı – dene şınıqtıru jäne sport. Mıqtı sport pen bilimdi qatar
alıp jüretin student retinde özin däleldeytinine senim artamın!
— Men ömirde barlıq jetistikti, jaqsılıqtı kitappen
baylanıstıramın. Jetistikke äli de bastay beretinine senem.
Kitaphananı süyudi atam üyretti. Qwday qosqan körşimiz – Tamaşa
Osmanova men biıl ayaqtağan Oleg Koşevoy jalpı bilim beretin bilim
mekemesiniñ kitaphanaşısı. Öte bilikti maman. Kitapqa qol jetkizu sol
üşin mağan jiırma tört sağat boyı qol jetimdi boldı. Auıldıq
kitaphanada oqırmanğa iltipat pen mahabbatpen qızmet körsetedi.
Qoldaydı. Türli tanımdıq is-şaralar wyımdastıradı. Mağan bilimmen
bwdan arı jetiluge ülken mümkindik sıylağan Akademik Äbdimwsa
Quatbekov universitetiniñ rektorı Rabiğa Äbdimwsaqızına ülken

alğısımdı bildiremin!

Bizdiñ Tastwmsıq auıldıq kitaphanamızda oqırmandı şıñdau üşin bar
jağday jasalğan. Soñğı oqığan kitabım – Seydahmet Berdiqwlovtıñ
tañdamalı şığarmalar jinağı, – deydi Mardan Rahmatulla.
Mardan qolına tüsken kitaptı oqi bermeydi. Talğam bar. Qolına tüsken
kitaptıñ eki betin oqıp qarap, mazmwnı wnasa, oqi jöneletin qasieti bar.
«Kitaphanağa qwrmeti biik adamnıñ märtebesi biik bolmasa, tömendemeydi»
degen osı oyğa mıqtap bekingen. Mardanday maqsatı ayqın jastardı qoldau
– oqitın wlttı qwrudıñ bastı qağidası. Qwr sözden ada, naqtı ispen kitap
qwmar jastardıñ jolın aşuğa tırısqan joğarğı oqu ornınıñ negizgi
maqsatı – talğamı biik jas oqırmandardıñ sanın arttıru. Öziniñ begzada
bolmısımen daralanğan Mardan balamızdıñ bolaşağı jarıq kündey
jarqın bolsın! Kitaptı tañdap häm talğap oqitın jastardıñ sanı artuına
külli qoğam müddeli.

Demet BAYRAMOVA,
filologiya ğılımdarınıñ kandidatı

Related Articles

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Qıtay intelligenciyası qıtay ieroglifin sınadı, qıtay tilin emes…

    Qıtay intelligenciyası qıtay ieroglifin sınadı, qıtay tilin emes…

    Qazir äleumettik jelide keybir qazaq ziyalılarınıñ qazaq tilin sınağan pikiri tarap jür. Esime bir kezderi Qıtay intelligenciyasınıñ qıtay ieroglifin sınağanı tüsip ketti. 20- ğasırdıñ alğaşqı şireginde qıtaydıñ dästürli ieroglifterin sınamağan ziyalı kemde kem. *** *** *** “Ieroglifterde zamanaui ideyalar men teoriyalardı jetkizetin sözdik qor joq, äri olar ziyandı oylardıñ wyasına aynaladı. Olardı joyuda wyat joq” dep jazdı 1918 jılı Qıtay Kommunistik partiyasınıñ negizin qalauşılardıñ biri äri Jaña mädeniet qozğalısınıñ jetekşi qayratkeri Çen' Dusyu (陈独秀). Qıtay ieroglifin qattı sınauşılardıñ qatarında tağı da Qıtay kommunistik qozğalıstıñ jetekşileriniñ biri Cyuy Cyubay (瞿秋白) de bolğan. Ol tipti 1931 jılı “Qıtay ieroglifteri şın mäninde älemdegi eñ las, eñ jekswrın äri eñ jirenişti närse. Tipti ortağasırlıq

  • Qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı?

    Qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı?

    Zhalgas Yertay         Qazaqstan biligi memlekettik tildi damıtu üşin qatañ şeşimderge barğısı kelmeydi deyik. Biraq qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı? Sonı oylanıp köreyik. Qazaq tilin damıtu jayın aytqan kezde Qazaqstan biligi qoğamdı ekige böledi. Biri – tildi damıtudıñ radikal şeşimderin wstanadı, ekinşi jağı – qazirgi status-kvonı saqtağısı keledi, yağni eşteñe özgertpey-aq qoyayıq deydi. Biraq eki joldı da tañdamay, ortasımen jürudi wsınıp körsek qaytedi!? Batıl qadamdarğa barayıq, biraq ol radikal jol bolmasın. Qazaq tilin küşpen emes, ortanı damıtu arqılı küşeytsek boladı. YAğni adamdar tildi üyrenip äure bolmay-aq, halıq jay ğana qazaq tili ayasında ömir sürudi üyrensin. Negizgi oy osı. Biz osı uaqıtqa deyin adamdar ortanı

  • Eldes Orda, tarihşı: «Türkistan» atauın qoldanu – aymaqtağı jwmsaq küş poziciyasın nığaytu täsili

    Eldes Orda, tarihşı: «Türkistan» atauın qoldanu – aymaqtağı jwmsaq küş poziciyasın nığaytu täsili

    Foto aşıq derekközderden alında Ötken aptada Türkiyanıñ wlttıq bilim ministrligi mektep bağdarlamasına «Türkistan» degen termindi engizgen edi. Şetel basılımdarınıñ jazuınşa, bwl atau endi «Ortalıq Aziya» wğımınıñ ornına qoldanılmaq. Bilim ministri YUsuf Tekin jaña atau türki äleminiñ birligin qamtamasız etuge bağıttalğanın aytadı. Onıñ sözinşe, ükimet oqu bağdarlamasınan imperiyalıq mağınası bar geografiyalıq ataulardı alıp tastamaqşı. Eñ qızığı, «Türkistan» aumağına Qazaqstannan bölek, Qırğızstan, Özbekstan, Türkimenstan men Täjikstan jatadı eken. Sonday-aq keybir basılımdar bwl terminniñ Qıtaydıñ batısında ornalasqan Şıñjan ölkesine qatısı barın da atap ötti.  Keybir ğalımdar «Ortalıq Aziya» termini kolonializmnen qalğanın jii atap jür. HH ğasırdağı älemdik akademiyalıq ğılımdı sol kezdegi iri imperiyalar qalıptastırğandıqtan, büginde mwnday terminder men ataular halıq sanasına äbden siñip

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: